Hoogjacht in Zwitserland: traditioneel ritueel en stresstest

Elke herfst verandert de hoogjacht hele regio's in tijdelijke schietgebieden. Wekenlang trekken recreatieve jagers met geweer en afschotplan door de bossen, terwijl wilde dieren, wandelaars en omwonenden dezelfde ruimte gebruiken. De autoriteiten spreken van “populatieregulering” en “traditie”, maar meldingen over aangeschoten dieren, onrechtmatige afschoten, ongevallen en roekeloos gedrag nemen toe. Alleen al in het kanton Graubünden werden tijdens de hoogjacht van 2025 8.821 herten, reeën, gemzen en wilde zwijnen geschoten; volgens het Amt für Jagd und Fischerei vindt elk jaar ongeveer 9 procent van de afschoten onrechtmatig plaats, en volgens SRF wordt een op de tien herten slechts aangeschoten. Dit dossier laat aan de hand van cijfers, rechtsgrondslagen en concrete gevallen zien waarom de hoogjacht geen onschuldig gebruik is, maar een stresstest voor dierenwelzijn, veiligheid en de geloofwaardigheid van het Zwitserse jachtbeleid.

Wat je hier te wachten staat

• Systeem hoogjacht. Hoe de hoogjacht in Zwitserland is opgebouwd, welke diersoorten erdoor worden getroffen en welke rol het patent- en revierjachtsysteem speelt.
• Brandpunt Graubünden. Waarom juist de hoogjacht in Graubünden bij uitstek laat zien hoe een “traditioneel evenement” verandert in een gevarenzone, wat de officiële cijfers over misschoten en boetes zeggen en waarom de jachtinspecteur zelf waarschuwt voor een “zorgwekkende ontwikkeling”.
• Speciale jacht als permanente oplossing. Wat er gebeurt wanneer afschotplannen niet worden gehaald, hoe de speciale jacht zich van noodinstrument tot routine heeft ontwikkeld en waarom deze vanuit het oogpunt van dierenwelzijn bijzonder problematisch is.
• Dierenwelzijn en foutenpercentage. Waarom wilde dieren tijdens de hoogjacht zonder verdoving sterven, wat de statistieken over nasporingen laten zien en hoe de hoogjacht verschilt van het Zwitserse dierenwelzijnsrecht.
• Veiligheidsrisico hoogjacht. Wanneer er dicht bij bebouwing wordt geschoten, waarschuwingen ontbreken en de openbare ruimte verandert in een tijdelijke schietzone.
• Geweldscultuur en psychologie. Wat het gedrag van recreatieve jagers tijdens de hoogjacht onthult over geweldsacceptatie, groepsdruk en zelfbeeld.
• Politiek en recht. Hoe jachtwet, handhavingspraktijk en lobbydruk hervormingen blokkeren en waarom het Nationaal Park het tegenvoorbeeld levert.
• Wat er zou moeten veranderen. Concrete politieke eisen: professionele wildbeheerders in plaats van recreatieve jacht, jachtvrije rustzones, een verbod op belastende jachtvormen en roofdieren als natuurlijke regulatoren. Argumentatiegids. Antwoorden op de belangrijkste rechtvaardigingen van de Hochjagd.
• Snelkoppelingen. Alle relevante artikelen, studies en dossiers in één overzicht.

Hochjagd: wat het is en wat het voor de dieren betekent

De “Hohe Jagd” stamt historisch uit een privilege van de adel: het verwees naar de jacht op prestigieus hoogwild zoals edelherten, damherten, gemzen en steenbokken. In Zwitserland is de Hochjagd tot op de dag van vandaag het centrale jachtblok in de herfst. Afhankelijk van het kanton beslaat ze meerdere weken in september, waarin vooral herten, reeën en gemzen intensief bejaagd worden. Jachttijden, afschotplannen en jachtgebieden worden door de kantons vastgesteld, de praktische uitvoering ligt grotendeels in handen van recreatieve jagers met een jachtvergunning en deels met reviersrechten.

Officieel moet de Hochjagd wildstanden reguleren, verbisschade in het bos beperken en “balans” scheppen. Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn betekent ze vooral één ding: een hoge jachtdruk in korte tijd, vlucht, stress, doodsangst en een groot risico op misschoten en streefschoten. Anders dan slachtdieren, die voor het doden verdoofd moeten worden (art. 21 lid 1 TSchG), sterven wilde dieren tijdens de Hochjagd doorgaans zonder verdoving: op de vlucht, gewond, op hellend terrein, soms pas na lange nasporingen. Art. 178a lid 1 lit. a van de dierenwelzijnsverordening (TSchV) neemt de recreatieve jacht uit van de verdovingsplicht. Het moderne dierenwelzijnsbegrip van Zwitserland staat daarmee in openlijke tegenspraak met een praktijk die geweld opvoert als seizoensgebonden “natuurgebruik”.

De omvang is aanzienlijk: in 2025 vermeldt de Eidgenössische Jagdstatistik 65’394 geschoten reeën, edelherten en gemzen, plus 20’938 gedode rode vossen; in totaal zijn het 133’508 gedode wilde dieren, de steenbokken nog niet meegerekend (Jachtstatistiek Zwitserland 2025). Dit zijn geen op zichzelf staande gevallen, maar de balans van een massasysteem.

Meer hierover: Dierenbescherming versus jachtpraktijken in Zwitserland en Jacht in Zwitserland: feitencheck, jachtvormen, kritiek

Bündner Hochjagd: wanneer traditie een gevarenzone wordt

Nauwelijks een kanton laat de schaduwzijden van de hoogjacht zo duidelijk zien als Graubünden. In januari 2025 waarschuwde jachtinspecteur Adrian Arquint in het tijdschrift «Bündner Jäger» voor een «zorgwekkende ontwikkeling»: in het jachtseizoen 2024 deden zich negatieve incidenten voor in verband met het gedrag van individuele recreatieve jagers en soms van hele jachtgroepen, jegens andere recreatieve jagers, niet-jagers, het wild en de wildbeheerders. Afdelingshoofd Lukas Walser bevestigde tegenover SRF dat «vooral rond Chur aanzienlijk meer incidenten zijn geregistreerd»: schoten in de buurt van bebouwing, conflicten tussen recreatieve jagers, beschadiging van andermans hoogzitten.

De officiële cijfers schetsen een structureel beeld. Tijdens de hoogjacht worden in het kanton Graubünden elk jaar zo'n 9.000 herten, gemzen, reeën en wilde zwijnen doodgeschoten (2025: 8.821). Ongeveer 9 procent van deze afschoten gebeurt onrechtmatig. Bij de hoogjacht van 2022 meldde het Amt für Jagd und Fischerei 790 foutieve afschoten bij ongeveer 9.200 gedode dieren, een aandeel dat volgens wildbeheerder Stefan Rauch «elk jaar ongeveer gelijk» is. Een op de tien herten wordt daarbij slechts aangeschoten in plaats van schoon gedood. In de vijf jaar vóór 2016 betaalden recreatieve jagers ordeboetes van meer dan 700.000 frank wegens foutieve afschoten. In 2014 werden alleen al 1.007 ordeboetes opgelegd en 95 aangiftes gedaan bij de kreisämter; vrijwel elke vijfde van de 5.804 actieve recreatieve jagers was dat jaar een overtreder.

De gevolgen van overtredingen zijn gering: ordeboetes tot 500 frank, in de praktijk een symbolisch bedrag. Geen enkele jachtvergunning wordt permanent ingetrokken, er wordt geen systematische geschiktheidsprocedure opgestart. Het signaal is duidelijk: de recreatieve jacht tolereert wetsovertredingen als een ingecalculeerd systeemrisico.

Meer hierover: Bündner hoogjacht onder druk: controle en consequenties voor recreatieve jagers en De zwarte lijst van Jagd Schweiz

Bijzondere jacht: wanneer dierenmishandeling routine wordt

Op papier eindigt de hoogjacht met de laatste jachtdag. In werkelijkheid wordt ze op veel plaatsen verlengd door bijzondere jachten en najachten. Als de afschotplannen tijdens de hoogjacht niet worden gehaald, gelasten kantons aanvullende jachten in het late najaar om «populaties te corrigeren». Daarbij gaat de aandacht vooral uit naar kaalwild: hertenkoeien en jonge dieren, vaak in steile gebieden, bij sneeuw, mist en slecht zicht, met dienovereenkomstig een groot risico op foutieve afschoten.

De cijfers tonen aan dat de bijzondere jacht allang geen uitzonderingsinstrument meer is. In het kanton Bern werden in 2023 in totaal 1’047 edelherten geschoten, een derde van de geschatte populatie. Daarvan werden 133 hindes en jonge dieren alleen al tijdens de bijzondere jacht gedood, die van 24 november tot 6 december plaatsvond in de wildgebieden van het Berner Oberland. Officieel heet dat «reguleringsopdracht vervuld». Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is het een jachtregime dat stap voor stap de drempel verlaagt voor hoe diep er in populaties van wilde dieren mag worden ingegrepen.

In Graubünden werden tijdens de hoofdjacht van 2025 3’432 edelherten en 2’502 reeën geschoten, een resultaat boven het twintigjarig gemiddelde. Het kanton noemde dat een succes. Toch riep het in november en december de bijzondere jacht uit: 1’711 vrouwelijke edelherten en hun kalveren, 281 reeën en 10 gemzen moesten extra worden gedood, en op wilde zwijnen gaf het kanton een onbeperkte vrijgave. Tot de laatste dag van de bijzondere jacht, 20 december 2025, werden in totaal 4’630 herten, 2’776 reeën, 2’894 gemzen en 78 wilde zwijnen neergelegd, waarvan alleen al tijdens de bijzondere jacht 1’049 herten en 203 reeën. Voor 2026 voorziet het kantonale afschotplan 4’616 herten.

Bijzonder problematisch is het «tegenstrijdigheidsmodel» van de jachtplanning: wat tijdens de hoofdjacht in september verboden, onethisch en strafbaar is, namelijk het afschieten van jonge dieren en moederdieren, is tijdens de bijzondere jacht enkele weken later uitdrukkelijk gewenst. Drachtige hindes worden doodgeschoten, foetussen stikken in de baarmoeder, kalveren dwalen rond of sterven van de honger. Een langetermijnstudie op het Schotse eiland Rum toont aan dat het verlies van de moeder ook na het spenen het sterfterisico van edelhertkalveren verhoogt (Andres et al. 2013, Behavioral Ecology and Sociobiology); meer daarover in het artikel Bijzondere jacht Graubünden: in september beschermd, in december vrijgegeven voor afschot. Drijfjachten en drukjachten aan het eind van het jaar veroorzaken enorme stress, een hoog risico op verwondingen en vlucht over grote afstanden, precies in de periode waarin wilde dieren hun energiereserves voor de winter nodig hebben. Wat als nasleep van de hoofdjacht wordt bestempeld, is in feite een tweede jachtprogramma met ingrijpende gevolgen voor het welzijn en de overleving van de dieren in de winter.

Meer hierover: De bijzondere jacht in Bern: van noodmaatregel tot permanente oplossing en Speciale jachten en de grenzen van recreatieve jacht

Hoofdjacht als veiligheidsrisico: wanneer het bos een schietzone wordt

De hoogjacht vindt allang niet meer plaats in onbewoonde wildernissen. Wandelaars, mountainbikers, gezinnen en inwoners gebruiken dezelfde paden en hellingen waar recreatieve jagers met scherpe munitie rondlopen. Wanneer er schoten vallen vlak bij paden, waarschuwingen ontbreken of worden genegeerd, verandert de openbare ruimte tijdelijk in een gevarenzone. De verantwoordelijkheid ligt niet bij wandelaars, maar bij een systeem dat dodelijk geweld in de vrijetijdssfeer toestaat.

Gedocumenteerde gevallen uit de zwarte lijst van Jagd Schweiz laten zien dat recreatieve jagers regelmatig op de verkeerde doelen schieten: ezels in plaats van reeën, katten in plaats van vossen, schapen in plaats van everzwijnen. In een milities systeem met vergrijzende recreatieve jagers, prestatiegerichte afschotplannen en groepsdruk neemt het risico op verkeerde beslissingen en misschoten toe. In Zwitserland vallen er elk jaar gewonden en doden door de risicogroep van recreatieve jagers. Dat juist dit kader wordt beschermd als 'traditiebehoud', werkt vanuit het oogpunt van openbare veiligheid als een anachronisme.

De Graubündense autoriteiten bevestigen het probleem zelf: Lukas Walser van het Amt für Jagd und Fischerei erkende tegenover SRF dat bij sommige recreatieve jagers 'het eigen jachtsucces sterker centraal staat en het bewustzijn van de omgeving naar de achtergrond verdwijnt'. Jachtinspecteur Arquint waarschuwde dat zonder 'eigen verantwoordelijkheid en gevoeligheid' 'de geloofwaardigheid van de jacht' op het spel staat.

Meer hierover: Recreatieve jacht onder de loep: snelle vergunning om te doden in plaats van kennis en Jacht en wapens: risico's, ongevallen en de gevaren van bewapende recreatieve jagers

Dierenwelzijn versus hoogjacht: stress, doodsangst en foutenpercentage

De Zwitserse dierenwelzijnswet (art. 4 lid 2 TSchG) bepaalt dat niemand een dier ongerechtvaardigd pijn, lijden of schade mag toebrengen. Art. 26 lid 1 sub a TSchG stelt dierenmishandeling strafbaar. De Stiftung für das Tier im Recht (TIR) bekritiseert al jaren dat drijfjachten, druk-, bouw- en bewegingsjachten wilde dieren blootstellen aan enorme stress en een hoog risico op misschoten. Bij de hoogjacht stapelen deze problemen zich op: hoge jachtdruk in korte tijd, wilde vluchtbewegingen, schoten op afstand in onoverzichtelijk terrein en nazoeken die te laat of helemaal niet plaatsvinden.

De nazoekstatistieken bevestigen hoe weinig gecontroleerd de hoogjacht in werkelijkheid is. In Graubünden rukten de schweisshondgeleiders in 2021 uit voor 1’018 nazoeken, waarvan slechts 57 procent succesvol was (Duizenden jachtovertredingen, nauwelijks veroordelingen voor dierenmishandeling). Tussen 2012 en 2016 werden in het kanton 56’403 herten, reeën, gemzen en wilde zwijnen afgeschoten; in vijf jaar tijd werden tot wel 1’000 dieren als misschoten geclassificeerd. Studies naar streepschoten documenteren honderden wilde dieren met schotwonden die als valwild worden gevonden, en dat is slechts het zichtbare topje van de ijsberg. Analyses gaan ervan uit dat een aanzienlijk deel van de beschoten dieren aanvankelijk alleen gewond raakt en pas dagen later wordt gevonden of ergens in het terrein sterft (zoekactie als spiegel van het foutschietpercentage).

Terwijl slachtdieren in het bedrijf gefixeerd en verdoofd moeten worden, worden wilde dieren tijdens de hoge jacht onder maximale stress gedood. Ze vluchten in doodsangst, raken vaak gewond en sterven niet zelden buiten het gezichtsveld van de schutters. Vanuit het perspectief van de dierenethiek valt moeilijk te verantwoorden waarom een staat die zich de bescherming van dieren aantrekt dergelijke praktijken als vrijetijdsbesteding toestaat in plaats van ze te beperken tot het absoluut noodzakelijke onder professionele controle.

Meer hierover: Jacht en dierenwelzijn: wat de praktijk met wilde dieren doet

Geweldscultuur hoge jacht: wat het gedrag van recreatieve jagers laat zien

Wie regelmatig dieren doodt, oefent geweld uit, juridisch gelegitimeerd, maar toch geweld. De hoge jacht is de verdichte vorm van deze geweldscultuur: groepen recreatieve jagers die afschotaantallen willen halen, elkaar opjutten, trofeeën en 'successen' vergelijken en zich bewegen in een milieu waarin liegen en overdrijven deel uitmaken van de folklore. In het jaarverslag van het Bündner Amt voor Voedselveiligheid en Diergezondheid werd vastgesteld dat tot 30 procent van de kadavers van wilde dieren door recreatieve jagers verkeerd werd beoordeeld: een aanwijzing dat er bij de beoordeling van de vleeskwaliteit stelselmatig wordt gesjoemeld.

Wanneer jachtautoriteiten berichten over 'meedogenloze conflicten' tussen recreatieve jagers, beschadigingen van jachttorens en een toename van boetes, dan blijkt daaruit dat het niet om een paar zwarte schapen gaat, maar om een structureel klimaat. De hoge jacht veroorzaakt een verdichtingseffect: in drie weken tijd worden duizenden recreatieve jagers tegelijk op een beperkt gebied losgelaten, onder prestatiedruk, met jachtkoorts en trofeeambities. Psychologisch verschuift deze constellatie grenzen. Wie geweld ervaart als vrijetijdsinvulling, het als 'hegen en zorgen' bestempelt en het in jagersfoto's met geschoten wild, verhalen en jachttijdschriften voortdurend verheerlijkt ziet, raakt gewend aan een normaliteit van doden.

De hoogjacht staat symbool voor het prestatieverhaal van de recreatieve jacht: aanwezigheid in het veld, het halen van vooropgestelde aantallen, status binnen de groep. Een psychologische analyse beschrijft de recreatieve jacht als een geïnstitutionaliseerde vorm van geweld, waarbij de dood van wilde dieren het sociale bindmiddel van een subcultuur is geworden. De vraag of zo'n cultuur in een moderne samenleving nog maatschappelijk gelegitimeerd moet worden, had allang gesteld moeten worden.

Meer hierover: Psychologie van de jacht in het kanton Graubünden en Dossier Psychologie van de jacht

Politiek en recht: jachtwet, lobby en blokkades

De federale wet op de jacht en de bescherming van in het wild levende zoogdieren en vogels (JSG, SR 922.0) stelt de kaders vast: welke soorten beschermd zijn, welke bejaagd mogen worden en welke doelen de jacht moet nastreven. De concrete uitwerking, het jachtsysteem, de jachttijden, de regeling voor de hoogjacht en de inzet van speciale jachten, is een zaak van de kantons. Officieel moeten zij daarbij een evenwicht vinden tussen dierenwelzijn, veiligheid, ecologie en maatschappelijke belangen.

In de praktijk worden jachtbesturen en politieke commissies op veel plaatsen sterk gedomineerd door recreatieve jagers. De institutionele verwevenheid tussen jachtbestuur, recreatieve jagers en landbouwbelangen bemoeilijkt onafhankelijke controle. Eisen van dierenbeschermers, zoals jachtvrije rustzones, beperkingen op bijzonder belastende jachtmethoden of het overdragen van taken aan professionele wildbeheerders, stuiten op hevig verzet.

De blokkade in Graubünden is hiervan een sprekend voorbeeld. In 2013 werd een volksinitiatief voor de afschaffing van de speciale jacht ingediend met meer dan 10.000 handtekeningen. Regeringsraad Mario Cavigelli (CVP) had niet openbaar gemaakt dat het Bundesamt für Umwelt (BAFU) oordeelde dat het initiatief niet in strijd was met hoger recht en dat er zeker alternatieven bestonden. De Grote Raad, met 120 leden, adviseerde in december 2018 met 96 tegen 1 stem, bij 13 onthoudingen, om het initiatief te verwerpen, op basis van onvolledige informatie; in mei 2019 verwierpen de stemgerechtigden het met 54,2 procent. IG Wild beim Wild diende Strafaangifte in. Zolang het jachtrecht vooral wordt opgevat als instrument om de recreatieve jacht veilig te stellen, blijft de hoogjacht een symbool van politieke blokkade.

Een vaak verdrongen tegenbewijs ligt midden in het kanton: het Zwitserse Nationaal Park laat al meer dan honderd jaar zien dat hoefdierpopulaties zonder recreatieve jacht binnen natuurlijke bandbreedtes schommelen, gestuurd door klimaat, voedsel, ziekten en roofdieren. Wie serieus wil reguleren, hoeft niet meer recreatieve jagers het bos in te sturen, maar moet leefgebieden verbeteren en roofdieren als natuurlijke regulatoren accepteren. In Graubünden zelf heeft de terugkeer van de wolf in sommige gebieden er al toe bijgedragen dat de reeënpopulatie daalt en de bijzondere jacht kan worden verminderd (Bijzondere jacht Graubünden: in september beschermd, in december vrijgegeven voor afschot). De bosbouwvereniging verwelkomt deze ontwikkeling. Ook de lynx heeft in regio's als Toggenburg, Uri, het Berner Oberland of Solothurn aantoonbaar de reeënbestanden verlaagd.

Meer hierover: Recreatieve Jagers in Graubünden hebben gefaald en Kanton Genève: het tegenmodel zonder recreatieve jacht

Wat er zou moeten veranderen

• Vermindering van de recreatieve jacht ten gunste van professioneel wildbeheer: Waar populaties daadwerkelijk gereguleerd moeten worden, staan wildbeheerders met een federaal vakdiploma, duidelijke standaarden en controle centraal in plaats van vrijetijdsjagers met eigenbelang. Het kanton Genève hanteert dit model sinds 1974 met succes. Voorbeeldmotie: Een professioneel korps van wildbeheerders opbouwen
• Jachtvrije rustzones en langere jachtvrije perioden: Wilde dieren hebben grootschalige schuilgebieden zonder jachtdruk nodig, zodat ze natuurlijk gedrag kunnen vertonen en stress kunnen afbouwen. De hoogjacht mag niet langer dienen als rechtvaardiging voor een bijna het hele seizoen omspannende reeks van jachtperioden. Voorbeeldmotie: Corridors voor wilde dieren in plaats van afschot
• Verbod op bijzonder belastende jachtvormen: Drijf- en beweegjachten in onoverzichtelijk terrein, bij sneeuw of in de directe nabijheid van nederzettingen en wandelpaden moeten worden verboden. Wie recreatieve jacht met dierenwelzijn wil verenigen, moet eerst de extreme praktijken beëindigen.
• Strengere toegangsdrempels en geschiktheidstests voor jachtvergunningen: De opeenhoping van boetes (van 2012 tot 2020 jaarlijks meer dan 1.000 alleen al in Graubünden), ongevallen en incidenten laat zien dat het huidige systeem ongeschikte personen niet betrouwbaar buiten de deur houdt. Voorbeeldmotie: Transparante jachtstatistiek
• Roofdieren accepteren als natuurlijke regulatoren: Wetenschappelijke studies tonen aan dat wolven de meest effectieve regulatoren van hoefdierpopulaties zijn. De toenemende afschot van wolven doorkruist deze natuurlijke oplossing. Kantons moeten roofdieren integreren in hun strategieën voor wildbeheer in plaats van ze te bestrijden.

Argumentatie

«Zonder hoogjacht exploderen de populaties.» De jachtwet noemt populatiebeheersing als doel, maar hoge aantallen zijn vaak het gevolg van menselijke ingrepen: bijvoeding, landbouw, het afschieten van roofdieren, jachtgerelateerde stress en het verschuiven van de dieren naar nachtelijke activiteit. Graubünden zelf laat zien hoe weinig de recreatieve jacht op eigen kracht reguleert: ondanks tientallen jaren intensieve bejaging groeide de hertenpopulatie tot 2020 aan tot meer dan 16’000 dieren; de daling met 17 procent tot 13’485 herten in het voorjaar van 2026 lukte alleen met een afschot van ongeveer een derde van de voorjaarspopulatie per jaar en een jaarlijkse bijzondere jacht. In de gebieden waar de wolf is teruggekeerd, nemen de aantallen daarentegen vanzelf af. Een ecologische strategie zou eerst leefgebieden verbeteren en natuurlijke regulering door roofdieren toelaten.

“Het zijn slechts uitzonderingen, de meeste recreatieve jagers houden zich keurig aan de regels.” De Bündner cijfers spreken het verhaal van de uitzonderingen tegen: 790 foutieve afschoten bij 9’200 geschoten dieren in één enkel jachtseizoen (2022), 9 procent onrechtmatige afschoten, ordeboetes van meer dan 700’000 frank in vijf jaar, van 2012 tot 2020 jaarlijks meer dan 1’000 boetes en aangiften; sindsdien publiceert de dienst dat aantal niet meer. Terugkerende berichten over ongelukken, regelovertredingen en bijzondere jachten als permanent instrument wijzen op structurele tekortkomingen, niet op uitglijders.

“De hoogjacht is levende cultuur.” Veel historische praktijken, van berenhetzen tot stierenvechten, gelden vandaag als onaanvaardbaar, hoewel ze ooit als cultuur golden. Cultuur is geen morele vrijbrief. Een “traditie” die berust op doodsangst, verwondingen en veiligheidsrisico’s moet worden getoetst aan de huidige normen voor dierenwelzijn en ethiek.

“De jacht beschermt het bos, zonder jacht gaat het niet.” Deskundigen op het gebied van dieren- en natuurbescherming benadrukken dat de recreatieve jacht hooguit een van de instrumenten kan zijn. Doorslaggevend zijn bosomvorming, beschermde gebieden, roofdieren en een landbouwbeleid dat natuurlijke processen toelaat. Het Zwitserse Nationaal Park laat al meer dan honderd jaar zien dat hoefdierpopulaties zonder recreatieve jacht binnen natuurlijke bandbreedtes schommelen. Een jachtpraktijk die roofdieren bestrijdt en de hoogjacht als belangrijkste instrument gebruikt, stabiliseert vooral zichzelf.

“Strengere regels brengen het draagvlak voor de jagerij in gevaar.” De vraag is wiens acceptatie doorslaggevend is: die van een krimpende minderheid van recreatieve jagers (0,3 procent van de Zwitserse bevolking is houder van een jachtvergunning) of die van de brede bevolking, die wilde dieren steeds vaker beschouwt als voelende individuen. Wie maatschappelijke legitimiteit wil, moet zich richten op maatschappelijke normen.

«De bijzondere jacht is een noodinstrument.» In Graubünden is de bijzondere jacht sinds het einde van de jaren tachtig elk jaar een vast onderdeel van de jachtplanning. In het kanton Bern is zij al jaren een vast ingeplande component van het beheer van het edelhert. Wat dertig jaar op rij plaatsvindt, is geen noodgeval, maar een systeemfout die verhult dat de hoofdjacht alleen de politiek gewenste afschotaantallen niet kan halen.

Snelkoppelingen

Bijdragen op Wild beim Wild:

• Hoogjacht in Graubünden: controle en gevolgen voor recreatieve jagers
• Recreatieve Jagers in Graubünden hebben gefaald
• Speciale jachten en de grenzen van recreatieve jacht
• Berns speciale jacht op edelherten: van noodgeval tot permanente oplossing
• Dierenbescherming versus jachtpraktijken in Zwitserland
• Psychologie van de jacht in het kanton Graubünden
• De zwarte lijst van Jagd Schweiz
• Zwitserland jaagt, maar waarom eigenlijk nog?
• Graubünden: Ja, voor de afschaffing van de bijzondere jacht
• Recreatieve jacht onder de loep: snelle vergunning om te doden in plaats van kennis
• Kanton Genève: het tegenmodel zonder recreatieve jacht
• Jachtseizoen: achtergronden en kritiek
• Bijzondere jacht Graubünden: in september beschermd, in december vrijgegeven voor afschot
• 4’616 herten: wat de Bündner jachtplanning blootlegt
• Graubünden jacht 2026/27: incidenten, overtredingen en ontwikkelingen
• Modeltekst: Hervorming van de kantonale hertenjacht
• Voorbeeldtekst: Afschaffing van de bijzondere jacht
• Jacht in de feitencheck

Gerelateerde dossiers:

• Jacht en ziekten bij wilde dieren
• Nachtjacht en hightech: het sprookje van de eerlijke jacht
• Jachthonden: inzet, leed en dierenwelzijn
• Loodmunitie: toxisch erfgoed van de recreatieve jacht
• Hoogjacht in Zwitserland: traditioneel ritueel en stresstest
• Varkenspest als rechtvaardiging voor recreatieve jacht
• Jachtongevallen in Zwitserland
• Jacht en dierenwelzijn: wat de praktijk met wilde dieren doet
• Jacht en wapens
• Drijfjacht in Zwitserland
• Ansitzjacht: wachten, techniek en risico's
• Bouwjacht
• Vallenjacht
• Passjacht
• Speciale jacht in Graubünden
• Jachtstatistiek Zwitserland 2025: wat de cijfers van de federale overheid laten zien
• Stroperij en jachtcriminaliteit in Zwitserland: systematische straffeloosheid en de grenzen van zelfcontrole

Onze aanspraak

De hoofdjacht is een brandglas voor de manier waarop Zwitserland met wilde dieren omgaat: als te reguleren populaties, als jachtobjecten en als collateral damage van een vrijetijdscultuur. Dit dossier documenteert waarom een jachtmodel dat gebaseerd is op doodsangst, foutenpercentages en bijzondere jachten niet past bij een dierenwelzijnsstaat van de 21e eeuw, en welke alternatieven er zijn. Het dossier wordt voortdurend bijgewerkt wanneer nieuwe gegevens, uitspraken of politieke ontwikkelingen dat vereisen.

Meer over recreatieve jacht: in ons dossier over de jacht bundelen wij factchecks, analyses en achtergrondrapportages.