Jachtongevallen in Zwitserland

De recreatieve jacht wordt vaak voorgesteld als een gecontroleerde activiteit. “Veiligheid” is een vast onderdeel van de zelfpresentatie van jagers. Tegelijkertijd blijft één onderwerp opvallend stil: jachtongevallen. Het gaat daarbij niet alleen om tragische individuele gevallen, maar om een structureel risico dat voortkomt uit een simpel feit: recreatieve jacht betekent vuurwapens in een dicht gebruikt landschap, waarin mensen, huisdieren en wilde dieren dezelfde ruimte delen.

De cijfers van de BFU (Beratungsstelle für Unfallverhütung, het Zwitserse bureau voor ongevallenpreventie) en de SUVA (de Zwitserse verzekeraar tegen arbeidsongevallen) spreken een duidelijke taal: tussen 2000 en 2019 zijn in Zwitserland meer dan 75 mensen om het leven gekomen bij jachtongevallen. Rekenkundig gebeurt er elke 29 uur een jachtongeval en komt er ongeveer elke drieënhalve maand een mens om het leven. Tegelijkertijd is de werkelijke omvang aanzienlijk groter dan de officiële statistieken laten zien. Dit dossier maakt de structuren achter de cijfers zichtbaar en legt uit waarom het publieke debat hierover nog steeds uitblijft.

Wat je hier te wachten staat

Wat de statistieken laten zien en wat ze verbergen: BFU-cijfers, SUVA-gegevens en het systematische dark number in de Zwitserse statistiek over jachtongevallen.
Typische ongevalspatronen: valpartijen, schoten, verwisselingen: Wat de meest voorkomende oorzaken van ongevallen zijn en welke factoren het risico verhogen.
Drijfjachten: structureel verhoogd risico: Waarom drukjachten en drijfjachten bijzondere gevaren opleveren voor schutters, drijvers en onbetrokkenen.
Dwarsliggers en afketsers: het onderschatte risico in de openbare ruimte: Wat onderzoek laat zien over het afketsgedrag van geweerkogels en waarom dat relevant is voor het Zwitserse recreatielandschap.
Huisdieren in het schootsveld: gevallen die exemplarisch laten zien wat er structureel misgaat: Van de Weimaraner in Sedrun tot de kuddebeschermingshond in Wallis.
Nachtjacht en nieuwe technologieën: wanneer efficiëntie het risico verhoogt: Wat de uitbreiding van de handelingsruimte van jagers betekent voor de veiligheidssituatie.
Transparantie en controle: wie registreert wat, en wie controleert wie? De structurele zwakte in de Zwitserse statistiek over jachtongevallen.
Wat een consequent veiligheidsbeleid zou betekenen: Concrete minimumnormen die een serieuze veiligheidsdiscussie zouden vereisen.
Argumentenoverzicht: Antwoorden op de meest gehoorde bezwaren tegen een onafhankelijk veiligheidsdebat.
Snelkoppelingen: Alle relevante artikelen, statistieken en dossiers.

Wat de statistieken laten zien en wat ze verbergen

De gegevens zijn duidelijk genoeg om alarm te slaan en tegelijk zo onvolledig dat de volle omvang van het probleem onzichtbaar blijft. De BFU-statistiek documenteert sinds 2000 tot en met 2019 meer dan 75 doden door jachtongevallen. Uit een analyse van de UVG-gegevens van de ongevallenverzekeraars (SUVA en andere) voor 2006 tot 2015 blijken jaarlijks ongeveer 300 erkende ongevallen bij de activiteit recreatieve jacht, met ongeveer 2 doden en circa 2 nieuwe invaliditeitsuitkeringen per jaar. Recentere analyses voor 2016 tot 2020 bevestigen dit beeld: nog steeds ongeveer 300 ongevallen per jaar, ongeveer één dode per jaar, twee nieuwe invaliditeitsuitkeringen en jaarlijkse kosten van ongeveer 3,6 miljoen frank.

Het seizoen 2026 laat zien dat hieraan niets is veranderd: tijdens het openingsweekend van de Ticinese hoogjacht overleden op 5 en 6 september 2026 twee recreatieve jagers door een val, een 69-jarige en een 54-jarige, bij de Pizzo Sassariente (Ticino-tracker 2026/27). Ter vergelijking: in Frankrijk, het enige land met een volledige staatsregistratie, meldde het OFB voor het seizoen 2024/25 100 jachtongevallen met vuurwapens en 11 doden, voor 2025/26 92 ongevallen en 4 doden. In Italië documenteert het AVC-dossier voor 2025/26 33 verongelukte recreatieve jagers (10 doden, 23 gewonden) en 13 omstanders (2 doden, 11 gewonden) (Jachtslachtoffers in Europa).

Wat deze statistieken niet registreren, is beslissend: de SUVA-gegevens hebben uitsluitend betrekking op werkenden die verplicht tegen ongevallen verzekerd zijn. Kinderen, studenten, huisvrouwen en huismannen, zelfstandigen en, bijzonder relevant, gepensioneerde recreatieve jagers ontbreken volledig. Juist die laatsten vormen een aanzienlijk deel van de mensen die actief met jachtwapens omgaan. In het kanton Graubünden vinden bijzonder veel jachtongevallen plaats, gevolgd door de kantons Ticino, Aargau, Wallis, St. Gallen en Bern. Alle sinds 2000 tijdens de jacht dodelijk verongelukte personen met een BFU-registratie woonden in Zwitserland. Het werkelijke aantal jachtongevallen en doden ligt duidelijk boven de officiële cijfers; hoeveel erboven, valt zonder centrale, onafhankelijke registratie niet te zeggen. Dat is op zichzelf al een politiek probleem.

Meer hierover: Zwitserland: statistiek van dodelijke jachtongevallen en Jacht en wapens: risico's, ongevallen en de gevaren van bewapende recreatieve jagers

Typische ongevalspatronen: valpartijen, schoten, verwisselingen

In tegenstelling tot wat het publiek denkt, zijn schietongevallen in Zwitserland niet de meest voorkomende doodsoorzaak bij jachtongevallen. Veel vaker gaat het om valpartijen en afstortingen in moeilijk begaanbaar terrein, veroorzaakt door hectische jachtsituaties, duisternis, slecht zicht en tijdsdruk. Dat is te verklaren door de risicogroep: het zijn overwegend oudere mannen die met jachtwapens en zware uitrusting in veeleisend terrein onderweg zijn, vaak in situaties waarin stress, groepsdruk en adrenaline een rol spelen. Fouten hebben daar dodelijke gevolgen.

Schietongevallen volgen typische patronen: verwisseling van dier en doelwit, slecht zicht, onduidelijke schootsvelden, miscommunicatie in groepen en impulsief handelen onder sociale druk. Een actueel voorbeeld is het dodelijke jachtongeval van Oulens-sous-Echallens in het kanton Vaud: eind november 2024 werd een 64-jarige recreatieve jager gedood door een schot van een collega, toen een groep probeerde een roedel everzwijnen uit een struikgewas te schieten. In mei 2026 veroordeelde de rechtbank van Yverdon de schutter wegens dood door schuld tot tien maanden voorwaardelijke gevangenisstraf; hij had twee waarschuwingsschoten gelost om de everzwijnen bij zijn teef weg te houden en daarbij een lager opgestelde collega in het hoofd getroffen. Deze zaak illustreert een bekend patroon: in jachtgroepen kan groepsdynamiek de individuele voorzichtigheid systematisch verlagen. Wie in de groep 'niets wil bijdragen', handelt eerder impulsief, ten koste van de veiligheid.

Meer hierover: Hoogseizoensjacht in Zwitserland: traditieritueel, geweldzone en stresstest en Recreatieve jacht en criminaliteit: geschiktheidscontroles, meldplichten en consequenties (voorbeeldvoorstel)

Beweegjachten: structureel verhoogd risico

Drukjachten en drijfjachten zijn de ongevalsvorm met het hoogste structurele risicopotentieel binnen de jacht. Meerdere personen schieten tegelijkertijd, wilde dieren wisselen snel door het terrein en de ruimtelijke oriëntatie kan in enkele seconden verloren gaan. Jachtleiders dragen de verantwoordelijkheid voor de indeling van de schutterstanden, moeten de gevarenzones en ricochetrichtingen van alle standcombinaties kennen en er tegelijkertijd voor zorgen dat niemand zijn stand verlaat.

De technische realiteit verscherpt het probleem: loodvrije kogels, die steeds vaker worden gebruikt omdat de sinds 1 februari 2025 geldende jachtverordening loodhoudende kogelmunitie vanaf kaliber 6 mm verbiedt (overgangstermijn tot 31 december 2029), hebben na het afketsen volgens onderzoeken van de DEVA 36 procent meer massa en 28 procent meer energie dan loodhoudende kogels. Afketsers van schoten tijdens drijfjachten reiken daardoor verder en met meer effect dan voorheen. Op wegen, in bosbodems met stenen en langs padranden ontstaan systematisch gevaarlijke ricochetten. Wandelpaden, bosweggetjes en recreatief gebruik van het Zwitserse bos zijn dagelijkse praktijk. De recreatieve jacht vindt dus niet plaats in een afgesloten ruimte, maar daar waar mensen onderweg zijn, vaak zonder te weten dat er een drukjacht plaatsvindt.

Meer hierover: Verbod op drijfjachten (modelvoorstel) en Loden munitie en milieugiften door de recreatieve jacht

Ricochetten en afketsers: het onderschatte risico in de openbare ruimte

Zelfs schieten volgens de regels garandeert geen veiligheid voor derden. Kogels kunnen worden afgebogen door takken, stenen, bevroren grond of wielsporen. Een invalshoek van minstens 10 graden op zachte aarde is nodig om een kogel veilig te laten absorberen; bij een recreatieve jager die staand uit de losse hand schiet, komt dat overeen met een afstand van slechts tien meter tot de grond. Bij drukjachten, waar wild op 50 meter zijdelings voorbijtrekt, zijn vlakke invalshoeken met een bijbehorend risico op afketsen de regel, niet de uitzondering.

De maatschappelijke consequentie is duidelijk: zolang recreatieve jacht, in het bijzonder bewegingsjacht, plaatsvindt zonder consequente afsluiting van openbare paden en zonder onafhankelijke aankondiging, is het risico op afketsers structureel niet te beheersen. Wandelaars, fietsers en mensen die een wandeling maken en niet weten dat er in een stuk bos een drukjacht plaatsvindt, lopen een risico dat niet naar hen wordt gecommuniceerd en ook niet wordt beperkt door bindende veiligheidsafstanden.

Meer hierover: Veiligheid van de bevolking: minimumafstanden, verbodszones, meldplicht (modelvoorstel) en Jacht en mensenrechten

Huisdieren in de schietlijn: gevallen die exemplarisch laten zien wat er misgaat

In de nacht van 10 februari 2024 schoot een 79-jarige recreatieve jager in Sedrun (GR) een aangelijnde Weimaraner dood die hij voor een vos aanzag. De recreatieve jager vuurde vanuit zijn huis op het dier, dat met zijn bazin over de buurtstraat wandelde, na 23 uur, bij weinig licht. De schutter zag de bazin en de lijn niet. De reactie in de openbaarheid was hevig: “De jager zou zijn vergunning moeten kwijtraken”, schreef 20 Minuten. Het openbaar ministerie en de kantonpolitie van Graubünden doen onderzoek.

Dit geval staat niet op zichzelf. In oktober 2024 schoot een recreatieve jager in Wallis een kuddebeschermingshond dood, die hij naar eigen zeggen voor een wolf had aangezien. De hond had een waarde van ongeveer 8.000 frank; opleiding en vervanging komen voor rekening van de belastingbetalers. Een incident dat bij uitstek laat zien: foutieve afschoten op huisdieren en landbouwhuisdieren zijn geen op zichzelf staande gevallen. Ze zijn het product van een systeem waarin verwisselingen structureel mogelijk blijven, omdat leeftijdscontroles, eisen aan het gezichtsvermogen en technische minimumnormen voor jachtwapens niet gelijke tred houden met de veiligheidseisen van een dichtbevolkt recreatielandschap.

Meer hierover: Walliser recreatieve jager schiet kuddebeschermingshond dood in plaats van wolf en Jachtwetten en controle: waarom zelftoezicht niet volstaat

Nachtjacht en nieuwe technologieën: wanneer efficiëntie het risico vergroot

De sinds 1 februari 2025 herziene JSV verbiedt de jacht in het bos 's nachts in beginsel (art. 3ter), maar neemt de aanzitjacht uit en staat kantonale uitzonderingen toe. In het kanton Bern zijn gerichte nachtelijke afschoten tijdens bepaalde volle-maanperioden al gangbare praktijk. In de wolvenregulering in Wallis 2025/2026 is nachtjacht op wolvenroedels uitdrukkelijk voorzien.

Nachtjacht vergroot het veiligheidsrisico structureel: het zicht is beperkt, het herkennen van dieren wordt moeilijker, en wandelaars en recreanten zijn 's nachts onderweg zonder waarschuwingssignalen. Warmtebeeldcamera's en nachtzichtoptiek verbeteren de trefzekerheid, maar niet het vermogen om de context rond het doelwit volledig te overzien. Ze stellen recreatieve jagers in staat te schieten in situaties waarin eerdere generaties niet zouden hebben geschoten, niet omdat het veiliger is geworden, maar omdat de techniek de drempel verlaagt. Hoe meer techniek, hoe meer nachtjacht, hoe meer 'efficiëntie' als doel, des te belangrijker wordt de vraag: wie bepaalt de grenzen, en is dat werkelijk een onafhankelijke instantie?

Meer hierover: Nachtjacht en jachttechnologie en De recreatieve jacht begint aan het bureau

Transparantie en controle: wie registreert wat, en wie controleert wie?

Tot op de dag van vandaag bestaat er geen volledige, centraal bijgehouden statistiek over alle sterfgevallen en verwondingen die direct of indirect verband houden met de recreatieve jacht in Zwitserland. JagdSchweiz publiceert een eigen document 'Zum Thema Jagdunfälle', dat is gebaseerd op SUVA-gegevens: dezelfde organisatie die de belangen van de recreatieve jacht behartigt, communiceert dus over de omvang van haar eigen veiligheidsrisico's. Dat is een klassiek belangenconflict.

Wat ontbreekt: een centrale jachtongevallenstatistiek, die onafhankelijk van de Bond of de kantons wordt bijgehouden en alle groepen slachtoffers omvat, ook gepensioneerden, kinderen, begeleiders en buitenstaanders. Wat eveneens ontbreekt: een meldplicht voor bijna-ongevallen, voor schoten op huisdieren en voor incidenten die geen strafrechtelijke gevolgen hebben, maar wel op een veiligheidsprobleem wijzen. In een systeem waarin dezelfde actoren die jagen tegelijkertijd meebeslissen over regels en controle, ontstaat noodzakelijkerwijs een dark number. Veiligheid moet onafhankelijk worden getoetst, niet binnen een systeem dat zichzelf legitimeert.

Meer hierover: Jagerslobby in Zwitserland: hoe invloed werkt en Onafhankelijk jachttoezicht: externe controle in plaats van zelfcontrole (modelvoorstel)

Wat er zou moeten veranderen

Centrale, onafhankelijke jachtongevallenstatistiek: Bijgehouden door de BFU of het BAFU, met een meldplicht voor alle ongevallen, bijna-ongevallen en incidenten met derden, ongeacht de beroepspositie van de betrokkenen. Modelmotie: Onafhankelijk jachttoezicht: externe controle in plaats van zelfcontrole
Verplichte oog- en reactietest: Als voorwaarde voor verlenging van de jachtakte, in het bijzonder voor recreatieve jagers boven de 65 jaar. Naar analogie met rijgeschiktheidstests in het wegverkeer. Modelmotie: Recreatieve jacht en criminaliteit: geschiktheidscontroles, meldplichten en consequenties
Bindende openbare aankondiging van alle jachten: Speciaal voor drijfjachten en drukjachten: verplichte aankondiging in gemeentelijke publicatiebladen en kantonale apps, met vermelding van het terrein en het tijdvenster. Modelmotie: Veiligheid van de bevolking: minimumafstanden, sperzones, meldplicht
Afsluiting van wandelpaden en bospaden: Tijdens drijfjachten is passieve informatie ontoereikend. Actieve afsluiting met verplichte bebording komt overeen met de standaard voor andere gevaarlijke activiteiten in de openbare ruimte.
Verbod op nachtjacht in gebieden met recreatief gebruik: Afschot 's nachts zonder volledige veiligheidsperimeter en onafhankelijke vergunning is niet te rijmen met de bescherming van het algemeen publiek.
Leeftijdsgrenzen en technische geschiktheidskeuring: Jachtakten zouden vanaf een bepaalde leeftijd periodiek moeten worden verlengd na een onafhankelijke geschiktheidskeuring, naar analogie met het wegverkeer.
Onafhankelijk ongevallenonderzoek: Elk jachtongeval met gewonde of gedode derden moet worden onderzocht door een onafhankelijke instantie, niet door de kantonale jachtadministratie, die organisatorisch dicht bij de jachtgerelateerde actoren staat. Modelmotie: Onafhankelijk jachttoezicht: externe controle in plaats van zelfcontrole

Argumentatie

“Jachtongevallen zijn zeldzaam; statistisch gezien is recreatieve jacht veiliger dan veel andere vrijetijdsactiviteiten.” Circa 300 erkende ongevallen per jaar in de SUVA-statistiek, plus een aanzienlijk dark number bij gepensioneerden, kinderen en begeleiders, die niet worden geregistreerd. Daar komen ongevallen met derden bij (wandelaars, huisdierhouders), die in geen enkele jachtspecifieke statistiek voorkomen. Wie 'zeldzame ongevallen' beweert, moet uitleggen hoe hij dat weet als de registratie systematisch onvolledig is.

“Recreatieve jagers zijn goed opgeleid en veilig.” In Graubünden werden in vijf jaar tijd circa 3.836 dieren slechts aangeschoten in plaats van diervriendelijk gedood, daarnaast zijn er ordeboetes van meer dan 700.000 frank opgelegd voor onrechtmatige afschoten. Een 79-jarige recreatieve jager in Sedrun schoot in 2024 een aangelijnde hond neer die hij voor een vos aanzag. Opleiding en kwalificatie beschermen niet tegen structurele risico's, die door veroudering, nachtjacht en drijfjacht systematisch toenemen.

“Ongevallen kunnen overal gebeuren, dat is geen argument tegen recreatieve jacht.” Ongevallen kunnen overal gebeuren, maar niet overal hoeft de samenleving een systeem mee te financieren en te accepteren dat vuurwapens zonder volledige transparantie inzet in gezamenlijk gebruikte openbare ruimtes. Recreatieve jacht vindt niet plaats in een afgesloten ruimte. De samenleving draagt het restrisico en heeft daarom recht op onafhankelijk toezicht, volledige statistieken en bindende veiligheidsnormen.

Snelkoppelingen

Bijdragen op Wild beim Wild:

Gerelateerde dossiers:

Elke 29 uur een jachtongeval, elke drieënhalve maand een dode: dat zijn geen op zichzelf staande gevallen, dat is een structureel risico dat voortkomt uit een simpel feit: vuurwapens in een intensief gebruikt recreatielandschap, gecontroleerd door een systeem dat grotendeels zichzelf controleert. De BFU documenteert meer dan 75 doden in twee decennia. De SUVA registreert circa 300 ongevallen per jaar, maar sluit gepensioneerden, kinderen en omstanders uit. Het werkelijke aantal kent niemand, omdat niemand het vaststelt. Dat is geen controletekort, dat is een politieke nalatigheid.

Dit dossier documenteert de structuren achter de cijfers aan de hand van BFU- en SUVA-gegevens, praktijkvoorbeelden en wetenschappelijke studies. De informatie wordt voortdurend bijgewerkt wanneer nieuwe ongevallen, uitspraken of politieke ontwikkelingen daartoe aanleiding geven.

Ken je jachtongevallen, gevaarlijke situaties of ontbrekende veiligheidsinformatie in jouw regio? Schrijf ons met datum, plaats en bron: wildbeimwild.com/kontakt

Meer over recreatieve jacht: in ons dossier over de jacht bundelen wij factchecks, analyses en achtergrondrapportages.

Jachtongevallen in Zwitserland

Wat je hier te wachten staat

Wat de statistieken laten zien en wat ze verbergen

Typische ongevalspatronen: valpartijen, schoten, verwisselingen

Beweegjachten: structureel verhoogd risico

Ricochetten en afketsers: het onderschatte risico in de openbare ruimte

Huisdieren in de schietlijn: gevallen die exemplarisch laten zien wat er misgaat

Nachtjacht en nieuwe technologieën: wanneer efficiëntie het risico vergroot

Transparantie en controle: wie registreert wat, en wie controleert wie?

Wat er zou moeten veranderen

Argumentatie

Snelkoppelingen

Gerelateerde dossiers:

Laatste berichten over jachtongevallen

Hoeveel jachtongevallen gebeuren er in Zwitserland?

Zwitserland: statistiek van dodelijke jachtongevallen

Hoogzitten vernield: de sabotagegevallen van 2026 in Duitsland

Mountainbiker doodgeschoten: vonnis tegen recreatieve jager

Arjeplog: Noor sterft bij recreatieve jacht, jachtmaat verdacht

Halden: Twee recreatieve jagers doodgeschoten, voormalig groepslid bekent