Drijfjacht in Zwitserland

Drijfjachten, ook wel bewegingsjachten genoemd, werken volgens één principe: wilde dieren worden door rijen mensen en deels door honden uit hun dekking en rustplaatsen gedreven, tot ze in paniek in de schietzones rennen. Voor de betrokken dieren is dit geen 'hege' (wildbeheer). Het betekent enorme stress, een groot risico op verwondingen en vaak een langzame dood na misschoten of strijkschoten. Voor het publiek is het een systeem waarbij schietwapens worden ingezet in een onbeveiligde, gedeelde ruimte, zonder verplichte aankondiging en met aantoonbaar gevaar voor omstanders.

Wetenschappelijke metingen zijn eenduidig: wilde zwijnen uit drukjachten hadden in het bloedserum gemiddeld 431 nmol/l cortisol, dieren uit de individuele jacht vanaf de hoogzit 119 nmol/l, dus meer dan drieënhalf keer zoveel (Kelava Ugarković et al. 2025). Deze enorme hoeveelheden stresshormonen beïnvloeden de stofwisseling, de spieren en de volledige lichamelijke conditie van de dieren, vaak al vóór het dodelijke schot. Dit dossier bundelt de belangrijkste punten, argumenten, bronnen en gevallen.

Wat je hier te wachten staat

Wat een drijfjacht is en wat haar onderscheidt van de aanzitjacht: Begripsbepaling, verloop en het structurele kernprobleem.
Wetenschap over stress bij wilde dieren: wat cortisolmetingen laten zien: Actuele onderzoeksresultaten over stresshormonen, vleeskwaliteit en lichamelijke gevolgen.
Strijkschoten, misschoten, nazoeking: het lijden eindigt vaak niet met het eerste schot: Waarom schoten op vluchtend wild structureel foutgevoeliger zijn en wat dat voor wilde dieren betekent.
Gevaar voor mensen: wanneer drijfjachten een kwestie van openbare veiligheid worden: Gedocumenteerde gevallen waarin wandelaars, omwonenden en kinderen gewond raakten.
Wild vlucht de dorpen in: wat er gebeurt als drijfjachten uit de hand lopen: Gevallen uit het archief van Wild beim Wild.
Politieke status quo: kantonaal recht, transparantiegaten en het voorbeeld van Solothurn: Waar initiatieven zijn genomen en wat ervan terechtkwam.
Hunt Watch: het maatschappelijk middenveld als controleorgaan: Hoe waarnemers concreet kunnen helpen om drijfjachten te documenteren.
Wat er moet veranderen: drie concrete eisen: beperking tot verbod, verplichte statistieken, veiligheidszones.
FAQ: De meest gestelde vragen over drijfjachten in Zwitserland, kort en helder beantwoord.
Argumentenoverzicht: Antwoorden op de meest gehoorde rechtvaardigingen van beweginsjachten.
Snelkoppelingen: Alle relevante artikelen, studies en dossiers.

Wat een drijfjacht is en wat haar onderscheidt

Bij de drijfjacht wordt wild gericht in beweging gezet. Groepen drijvers, lawaai en vaak honden jagen wilde dieren uit hun dekking, rustplaatsen en vertrouwde territoria. Er wordt geschoten op vluchtende dieren, vaak bij beperkt zicht, onder tijdsdruk en door meerdere personen tegelijk. De drukjacht is een variant: het wild wordt langzamer en gerichter in beweging gebracht, meestal door enkele drijvers of honden. Het verschil is gradueel, het kernprobleem is hetzelfde: vlucht als methode, schieten op bewegende dieren, veel betrokkenen, hoog risico.

Beide vormen behoren tot de beweginsjacht en delen het structurele probleem dat hen onderscheidt van andere jachtvormen zoals de aanzit: bij de aanzit wacht de recreatieve jaagster op een rustig dier. Bij de drijfjacht veroorzaakt zij actief stress en schiet zij op een vluchtend dier. Dat is een fundamenteel verschil: dierenwelzijnsrechtelijk, veiligheidstechnisch en ethisch. In het kanton Bern zijn in de jachtverordening 2025/2026 drук- en drijfjachten voor bepaalde gebieden, zoals de Schüpfenfluh, al expliciet verboden. Dat laat zien: regulering is mogelijk. Wat ontbreekt is de politieke wil om die overal door te voeren.

Meer hierover: Jacht in Zwitserland: cijfers, systemen en mythen en Ansitzjacht: wachten, techniek en risico's

Wetenschap over stress bij wilde dieren: wat cortisolmetingen laten zien

Het onderzoek naar stress bij wilde dieren bij verschillende jachtvormen is eenduidig. Kelava Ugarković et al. (2025, European Journal of Wildlife Research) bepaalden bij 407 geschoten wilde zwijnen het cortisol in het bloedserum: na drukjachten lag het gemiddelde op 431 nmol/l, na jacht in een omheind gebied op 325 nmol/l en na een individuele jacht vanaf een hoogzit op 119 nmol/l. Güldenpfennig et al. (2021, Scientific Reports) maten bij wilde zwijnen tijdens drukjachten in alle monsters verhoogde cortisolwaarden. Santos et al. (2018, Ecological Indicators) toonden bij edelherten aan dat factoren van het jachtbeheer de belangrijkste oorzaak waren van de variatie in stresshormonen, nog vóór omgevingsomstandigheden en individuele kenmerken. En Pedersen et al. (2024, Wildlife Biology) constateerden bij sneeuwhazen die met honden werden bejaagd een 6,5 keer hoger cortisolniveau dan bij dieren die zonder honden werden geschoten. Alle studies staan in het overzicht Jacht in de feitencheck.

Cortisol lost in het lichaam een stressreactie uit: de bloedsuikerspiegel stijgt, glycogeenreserves worden gemobiliseerd, hartslag en bloeddruk nemen toe en de spieren krijgen meer bloed. Wat dat voor het dier betekent: het ervaart fysiologisch meetbare doodsangst voordat het schot valt. Vlees van drijfjachten en jacht in omheinde gebieden vertoonde in de studie van Kelava Ugarković et al. bovendien verhoogde pH-waarden en veranderde kleurwaarden, wat de auteurs duiden als stressgerelateerde stofwisselingseffecten: hevige vlucht leidt tot afbraak van glycogeen en riskante pH-waarden in het vlees (zogeheten DFD-vlees). Dat is geen theorie. Het is biochemisch meetbaar en gepubliceerd. Wie drijfjacht 'wildvriendelijk' noemt, beschrijft niet de werkelijkheid, maar spreekt haar tegen.

Meer hierover: Waarom het dierenbeschermingsrecht bij de bosgrens eindigt en De misleidende uitspraken van JagdSchweiz-baas David Clavadetscher

Schampschoten, misschoten, nazoeking: het leed eindigt vaak niet met het eerste schot

Schoten op vluchtende wilde dieren zijn structureel foutgevoeliger dan schoten op rustende dieren. Het dier beweegt, de schietpositie is onvoorzien, er ontstaat tijdsdruk en groepsdynamiek verlaagt de voorzichtigheid. Misschoten en schampschoten komen bij drijfjachten vaker voor dan bij andere vormen van jacht.

De gegevens uit Graubünden geven het scherpste beschikbare beeld: in de vijf jaar van 2012 tot 2016 werden bij de Bündner jacht van 56.403 geschoten herten, reeën, gemzen en wilde zwijnen er 3.836 aanvankelijk slechts aangeschoten; ongeveer 2.200 daarvan werden met speurhonden gevonden, ongeveer 1.600 ontkwamen met de schotwond (SRF, gegevens van het Amt voor Jacht en Visserij). In 2021 rukten de Bündner speurhondgeleiders uit voor 1’018 nasporingen, waarvan 57 procent succesvol was (Duizenden jachtovertredingen, nauwelijks veroordelingen voor dierenmishandeling). Nazoekingen met jachthonden moeten het probleem oplossen. In de praktijk betekent dat: een dier wordt aangeschoten, vlucht, lijdt pijn en stort ergens in elkaar. Als het wordt gevonden, is dat na minuten, uren of dagen. Als het niet wordt gevonden, sterft het langzaam en blijft het onzichtbaar in de statistiek. De nazoeking is geen vangnet. Het is een erkenning dat het systeem regelmatig dierenleed produceert.

Meer hierover: Jacht en dierenwelzijn: wat de praktijk met wilde dieren doet en Waarom de Zwitserse jacht een nazorgprobleem heeft

Gevaar voor mensen: wanneer drijfjachten een veiligheidskwestie worden

Drijfjachten raken niet alleen wilde dieren. Waar veel schutters, drijvers en honden tegelijk onderweg zijn, ontstaan risico's voor iedereen die dezelfde ruimte gebruikt. Enkele voorbeelden:

In november 2025 werden twee wandelaars tijdens een drijfjacht in het Oost-Friese Großefehn geraakt door hagelkorrels. De 42-jarige vrouw werd in het voorhoofd getroffen, de 45-jarige man in de arm. Een 40-jarige recreatieve jaagster bekende het schot te hebben gelost. Tegen haar loopt een onderzoek wegens vermoedelijke onopzettelijke lichamelijke letsel. Het stel was met zijn hond op een openbaar pad onderweg en wist niet dat er een drijfjacht plaatsvond.

In december 2024 werd in Barßel/Harkebrügge (Duitsland) een vrouw op haar eigen terrein beschoten met hagel en moest zij naar het ziekenhuis worden gebracht, omdat er in de buurt een drijfjacht plaatsvond. In Karinthië werd een 16-jarige jongere door hagelkorrels geraakt. Het patroon is in heel Europa hetzelfde: drijfjachten brengen onbetrokkenen in gevaar, omdat onbeheersbare schootsvelden, het ontbreken van een meldingsplicht en openbare wegen in het jachtgebied structureel samenkomen.

In Zwitserland ontbreekt een systematische, openbaar toegankelijke statistiek over dergelijke incidenten. Dat is geen bewijs dat ze niet bestaan, het is bewijs van een controlestructuur die dergelijke incidenten onzichtbaar maakt.

Meer hierover: Jachtongevallen in Zwitserland: cijfers, risico's en structureel falen en Jacht en wapens: een ongereguleerde verbinding

Wild vlucht naar dorpen: wanneer drijfjachten uit de hand lopen

Wild dat in paniek wordt gedreven, houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Het archief van Wild beim Wild documenteert gevallen waarin wilde dieren tijdens drijfjachten tot in woonwijken werden gedreven: uitgeput, gewond, gedesoriënteerd. In zulke situaties verandert de zaak fundamenteel: een zogenaamd gecontroleerde jacht wordt een gevaarlijke situatie midden in een dorp, op een straat of in een privétuin.

Recreatieve jagers die een dorp «overvallen», zoals Wild beim Wild een gedocumenteerd geval beschrijft, ondervinden daarvan zelden consequenties. Doordat de jachthandhaving in Zwitserland een zaak van de kantons is, verschillen praktijk, controle en sanctiemechanismen sterk van kanton tot kanton. Wie als recreatieve jager actief is in een kanton met weinig controle, is structureel beter beschermd tegen consequenties dan het wild dat hij bejaagt.

Meer hierover: Recreatieve jagers overvallen een dorp tijdens een drijfjacht en Jacht en mensenrechten: wanneer wilde dieren en burgerrechten botsen

Politieke status quo: kantonaal recht, transparantiegaten en het voorbeeld van Solothurn

De Solothurnse kantonsraadslid Monika Früh diende een motie in om drijfjachten te verbieden. De Solothurnse regering verdedigde de praktijk en bevestigde daarmee het klassieke patroon: politieke initiatieven lopen stuk op een jachtbestuur dat structureel dicht bij de jachtbelangen staat. Transparantie en onafhankelijke controle ontbreken.

De uitvoering van de jacht ligt in Zwitserland grotendeels bij de kantons. Dat leidt tot een heterogene praktijk bij controle, documentatie en gevolgen. Foutieve afschotten worden per kanton verschillend geregistreerd, controles van drijfjachten zijn niet gestandaardiseerd en openbaar toegankelijke statistieken over nazoekacties bestaan in de minste kantons. Het resultaat: het is tot op heden niet mogelijk om kantons met elkaar te vergelijken of de structurele omvang van het probleem te kwantificeren. Dat is geen natuurlijk informatietekort. Het is een politieke keuze tegen transparantie, gemaakt in een systeem dat zichzelf controleert.

Meer hierover: Jachtwetten en controle: waarom zelftoezicht niet volstaat en Jagerslobby in Zwitserland: hoe invloed werkt

Hunt Watch: het maatschappelijk middenveld als controle-instantie

Hunt Watch is een project dat burgers uitnodigt om jachten te observeren, te documenteren en te melden. In een systeem dat structureel ondoorzichtig is en geen onafhankelijke externe controle kent, is observatie door het maatschappelijk middenveld een doeltreffend tegenwicht.

Wie een drijfjacht observeert, kan het volgende documenteren en melden:

Datum, tijdstip en exacte locatie van de waarneming
Bebording of ontbrekende bebording in het jachtgebied
Nabijheid van wandelpaden, bos- of gemeentewegen
Waargenomen gedrag ten opzichte van recreanten, hondenbezitters en onbetrokkenen
Aantal betrokkenen, zichtbare uitrusting, gedrag van de honden
Reacties op vragen van buitenstaanders

Elke documentatie is een datapunt in een systeem dat stelselmatig geen gegevens produceert. Meldingen: Contact met Hunt Watch

Meer hierover: Hunt Watch richt de focus op mensen die dieren doden en Actief worden tegen de recreatieve jacht

Wat er zou moeten veranderen

Beperking tot verbod van drijf- en drukjachten om redenen van dierenwelzijn en veiligheid
Het kanton Bern heeft voor bepaalde gebieden al verboden op druk- en drijfjachten in zijn jachtverordening verankerd. Dat laat zien: regulering is juridisch mogelijk. Een wetenschappelijk onderbouwd, kantonaal debat over de verhouding tussen bewegingsjacht, dierenwelzijn en openbare veiligheid is al lang aan de orde. Het minste is een bindend moratorium met begeleidende, onafhankelijke monitoring.
Verplichte, transparante statistieken over nazoekacties en foutieve afschotten
Per kanton uniform, openbaar inzichtelijk, jaarlijks gepubliceerd: hoeveel dieren zijn aangeschoten? Hoeveel nazoeken zijn er uitgevoerd? Hoeveel dieren zijn niet teruggevonden? Deze cijfers bestaan slechts in fragmenten, in Graubünden via dossierinzage, in andere kantons helemaal niet. Zonder volledige gegevens is onafhankelijke controle niet mogelijk.
Strengere regels voor jachten in de buurt van woonwijken, paden en wegen
Bindende minimumafstanden tot openbare paden en woongebieden, aankondigingsplicht via het gemeentelijk publicatieblad en kantonnale apps, actieve afsluiting van wandelroutes tijdens drijfjachten, gevoelige sancties bij overtredingen. Dat komt overeen met de standaard voor andere gevaarlijke activiteiten in de openbare ruimte en is bij de recreatieve jacht al lang overdue. Voorbeeldmoties: Verbod op drijfjachten, Veiligheid van de bevolking: minimumafstanden, sperzones, meldplicht en Transparante jachtstatistiek

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een drijfjacht en een drukjacht?
Beide zijn bewegingsjachten. Bij de drijfjacht worden wilde dieren actief door lawaai en rijen mensen naar de schietvelden gedreven. Bij de drukjacht wordt het wild langzamer en gerichter in beweging gebracht, meestal door enkele drijvers of honden. Het kernprobleem delen beide: vlucht als methode, schieten op bewegende dieren, meer dierenleed en een groter ongevalsrisico.

Waarom is 'schieten op bewegende dieren' relevant voor dierenwelzijn?
Omdat de treffer en het zicht moeilijker zijn, de tijdsdruk hoger is en misschoten waarschijnlijker worden. Een dier dat in paniek vlucht, staat niet stil, biedt geen optimale schietpositie en reageert op het geluid van het schot met verdere vlucht. Streepschoten leiden tot leed gedurende uren of dagen, vaak zonder dat het dier ooit wordt gevonden.

Zijn drijfjachten in Zwitserland overal hetzelfde geregeld?
Nee. De uitvoering is kantonaal. Praktijk, controle en transparantie verschillen aanzienlijk. Het kanton Bern heeft voor bepaalde gebieden verboden op druk- en drijfjachten ingevoerd. De meeste andere kantons kennen geen specifieke beperkingen voor bewegingsjachten.

Wat betekent 'nazoek' en waarom is die zo cruciaal?
Nazoeken is het zoeken naar beschoten wild om leed te beëindigen. Als dat niet consequent gebeurt of niet wordt gedocumenteerd, blijft de werkelijke omvang van het dierenleed onzichtbaar. Sinds 1 februari 2025 verplicht art. 1a JSV de kantons ervoor te zorgen dat jachtgerechtigden voor het nazoeken «tijdig en deskundig ondersteund» worden; een meldplicht of een openbare statistiek eist het federale recht niet. In de meeste Zwitserse kantons bestaat geen openbare statistiek over nazoekingen.

Zijn er gedocumenteerde gevallen waarin wild naar dorpen vlucht?
Ja. Het archief van Wild beim Wild documenteert gevallen waarin wilde dieren tijdens drijfjachten tot in woongebieden werden gedreven: uitgeput, gewond, gedesoriënteerd. Zulke situaties ontstaan wanneer jachtdruk en paniek wilde dieren voorbij hun normale territoria drijven.

Waarom is cortisol relevant voor het debat over dierenwelzijn?
Cortisol is het biochemische bewijs voor stress en angst. Wilde zwijnen uit drukjachten vertonen meer dan drieënhalf keer zo hoge cortisolwaarden als dieren die rustig vanaf een hoogzit zijn geschoten, en sneeuwhazen die met honden werden bejaagd zelfs 6,5 keer hogere. Dat betekent: de dieren lijden aantoonbaar enorme angst en stress vóór en tijdens het drijven, lang voordat er een schot valt. Dat is dierenleed dat zich niet wegdefiniëren laat.

Argumentatie

«Drijfjachten zijn wildvriendelijk en goed gereguleerd.» Wild uit drukjachten vertoont meer dan drieënhalf keer zo hoge cortisolwaarden als wild dat vanaf de hoogzit is geschoten. Missers en nazoekingen komen bij beweginsjachten structureel vaker voor. Wandelaars raken gewond omdat drijfjachten plaatsvinden in open, gemeenschappelijk gebruikte gebieden, zonder aankondigingsplicht. Dat is geen zeldzame uitzondering. Het is het voorspelbare gevolg van een jachtvorm die op angst en vlucht berust.

«Drijfjachten zijn nodig om de populaties wilde zwijnen te reguleren.» Regulering van wilde zwijnen is legitiem waar aantoonbare schade ontstaat. De vraag is niet «of», maar «hoe». Gerichte zitjacht op schadeplekken is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn minder belastend en veiligheidstechnisch beter beheersbaar. Drijfjachten over grote oppervlakten als standaardmethode zijn noch biologisch noch ethisch noodzakelijk.

«Honden lossen het nazoekprobleem op.» Een nazoekactie met honden veronderstelt dat het beschoten dier ook wordt gevonden. Uitgestrekte bossen, dicht struikgewas, duisternis en grote jachtgebieden maken dit tot een structurele opgave die regelmatig onvolledig wordt uitgevoerd. «We zoeken na» is niet hetzelfde als «we vinden het». De cijfers uit Graubünden tonen aan dat foutieve schoten blijvend voorkomen, nazoekactie of niet.

«Ongevallen met onbetrokkenen zijn absolute uitzonderingen.» Het zijn geen uitzonderingen. Ze zijn het voorspelbare gevolg van een praktijk waarbij wordt geschoten in een richting waarin onbetrokkenen zich zonder aankondiging kunnen bewegen. Zolang er geen aankondigingsplicht, geen afsluiting van wegen en geen onafhankelijke controle bestaat, is het restrisico voor derden structureel en niet individueel veroorzaakt.

Snelkoppelingen

Bijdragen op Wild beim Wild:

Gerelateerde dossiers:

Onze aanspraak

Drijfjachten zijn de meest ingrijpende vorm van recreatieve jacht: ze veroorzaken enorme, biochemisch meetbare stress bij wilde dieren, leiden structureel tot meer foutieve schoten dan andere jachtvormen en brengen onbetrokkenen in openbaar toegankelijke gebieden in gevaar. De cortisolmetingen bij 407 wilde zwijnen, de gegevens uit Graubünden over 3.836 beschoten dieren in vijf jaar en de gedocumenteerde veiligheidsincidenten in Zwitserland en Europa laten zien: drijfjacht is noch diervriendelijk noch veilig. IG Wild beim Wild eist transparantie, onafhankelijke controle en de stapsgewijze beperking tot en met het verbod op bewegingsjachten. Wie een drijfjacht wil observeren of documenteren, vindt alle informatie bij Hunt Watch en kan zich op elk moment tot ons wenden: Contact.

Meer over recreatieve jacht: in ons dossier over de jacht bundelen wij factchecks, analyses en achtergrondrapportages.

Drijfjacht in Zwitserland

Wat je hier te wachten staat

Wat een drijfjacht is en wat haar onderscheidt

Wetenschap over stress bij wilde dieren: wat cortisolmetingen laten zien

Schampschoten, misschoten, nazoeking: het leed eindigt vaak niet met het eerste schot

Gevaar voor mensen: wanneer drijfjachten een veiligheidskwestie worden

Wild vlucht naar dorpen: wanneer drijfjachten uit de hand lopen

Politieke status quo: kantonaal recht, transparantiegaten en het voorbeeld van Solothurn

Hunt Watch: het maatschappelijk middenveld als controle-instantie

Wat er zou moeten veranderen

Veelgestelde vragen

Argumentatie

Snelkoppelingen

Bijdragen op Wild beim Wild:

Gerelateerde dossiers:

Onze aanspraak

Nieuwste berichten over drijfjacht

Hagelkorrel in de tuin: proces tegen recreatieve jager na drijfjachtongeval

Een bos in het kanton Aargau: geen uitweg voor de drijfjacht

Gewelddadige aanval op activiste bij drijfjacht

Drijfjacht onder toezicht

Recreatieve jagers overvallen een dorp tijdens een drijfjacht

Drijfjacht in het Willbrigwald – angst, bloed en de daders