Jacht

Probleempolitici in plaats van probleemwolven: Zwitserland jaagt op het verkeerde dier

Het parlement in Bern heeft de duimschroeven bij de wolvenregulering nog verder aangedraaid: voortaan mogen zogenaamde probleemwolven het hele jaar door worden afgeschoten, zelfs in jachtbanngebieden. Terwijl lobbyverenigingen juichen, blijkt vooral één ding: het eigenlijke probleem staat niet in het bos, maar zit in het parlement.

Redactie Wild beim Wild · 4 december 2025

Probleempolitici in plaats van probleemwolven Zwitserland jaagt op het verkeerde dier

Op 3-12-2025 was er weer grofwildjacht in het parlement.

Niet in het bos, maar in het Bundeshaus. Officieel werd er gejaagd op de wolf, onofficieel op de restanten van het gezonde verstand. De Nationale Raad heeft besloten dat zogenaamde probleemwolven voortaan het hele jaar door mogen worden afgeschoten en dat afschot zelfs in jachtbanngebieden mogelijk moet zijn.

Het dier dat daarbij het luidst hoorbaar blaft, is echter niet de wolf. Het is de probleempoliticus.

Esther Friedli: Wolfspolitik und Umweltratings

Parlement in jachtkoorts

Met duidelijke meerderheden loodste de Nationale Raad twee moties erdoor: de ene eist dat wolven met een afschotvergunning ook in jachtbanngebieden mogen worden gedood. De andere wil dat zogenaamde probleemwolven het hele jaar door mogen worden afgeschoten, zelfs als ze deel uitmaken van een roedel.

Daarmee verscherpt het parlement het wolvenbeleid opnieuw. Al met de herziening van de jachtwet werden de drempels voor afschot verlaagd en werd preventieve regulering mogelijk gemaakt, hoewel de wolf nog steeds als beschermde soort geldt.

Pikant genoeg was zelfs milieuminister Albert Rösti tegen deze nieuwe verscherping en wilde hij eerst het effect van de nieuwe verordening afwachten. Hij, niet bepaald bekend als vriend van de wolf, leek voor een kort moment de enige kuddebeschermingshond van het gezonde verstand in de zaal. Toch werd hij overstemd.

Wie is hier eigenlijk het probleemdier?

Officieel spreekt men van probleemwolven. Dat klinkt naar levensgevaarlijke beesten die 's nachts door het dorp sluipen en overdag het toerisme saboteren. In werkelijkheid gaat het om roofdieren die reeën, herten en soms onbeschermd vee doden, omdat ze daar door de evolutie precies voor zijn toegerust.

Als een wolf zich als een wolf gedraagt, is hij een probleemwolf. Als een politicus zich als lobbyist gedraagt, noemt men dat democratie. Praktisch.

De woordkeuze is geen toeval. Wie een dier tot probleem verklaart, verklaart zichzelf tegelijkertijd tot oplossing. Uiteindelijk staan politici voor de camera's te vertellen dat ze door afschot orde hebben geschapen. In werkelijkheid hebben ze maar tweemaal geschoten: één keer op de wolf en één keer op het gezond verstand.

De enscenering van het bedreigde Alpenidylle

Het verhaal is bekend: de alpenlandbouw zou door de wolf op instorten staan, het ecosysteem zou uit balans raken, de traditionele bewerking zou in gevaar zijn. Dat is althans de dramaturgie in de raden.

Wat in deze enscenering graag onder tafel wordt geveegd:

Kuddebeschermingsmaatregelen werken daar waar ze consequent worden toegepast. Studies en monitoring tonen aan dat de verliezen in goed beschermde kuddes duidelijk lager zijn dan in onbeschermde kuddes.
De meeste schapen in de Alpen sterven niet door wolven, maar door ziektes, vallen en verwaarlozing. Onder de streep heeft de wolf zelfs meer schapen gered sinds zijn terugkeer, dankzij de verbeterde herderspraktijken.

Toch wordt de wolf tot hoofdschuldige gemaakt. Niet omdat het feitelijk klopt, maar omdat het politiek nuttig is. Een roofdier met gele ogen leent zich nu eenmaal beter als vijandbeeld dan een onzichtbare klimaatverandering of decennialang verkeerde landbouwbeleidsprikkels.

Schweiz: Statistik tödlicher Jagdunfälle

Jachtbanngebieden: beschermde gebieden met een schietbevel

Bijzonder absurd wordt de nieuwe lijn bij de jachtbanngebieden. Eigenlijk zijn die er om wilde dieren rust te geven. Voortaan kan daar echter gejaagd worden, zolang de juiste naam op het formulier staat: wolf.

De boodschap aan de natuur is duidelijk: bescherming geldt alleen zolang geen enkele lobby daar serieus tegenin gaat. Vandaag zijn het wolven in het jachtbanngebied, morgen misschien andere storende soorten die het ongerepte beeld van het Alpenidylle bedreigen, waarin koeien decoratief voor het berglandschap poseren en zo min mogelijk zichtbaar sterven. De diezelfde politici die gisteren zo onzakelijk debatteerden, sturen elk jaar in Zwitserland meer dan 80 miljoen dieren naar het slachthuis.

Probleempoliticus: een invasieve soort

Terwijl de wolf langzaam en moeizaam zijn plaats terugverovert in een sterk verstoord alpenecosysteem, hebben probleempolitici in Bern allang stabiele populaties gevormd. Hun kenmerken:

Groot aanpassingsvermogen aan elke camera
Sterke band met jacht- en landbouwlobby's
Weinig schroom voor feiten
Opvallende bereidheid om beschermingsbepalingen voor wilde dieren te versoepelen

De bestanden van deze soort gelden als niet bedreigd. Integendeel: hun voortplantingssnelheid stijgt in verhouding tot het aantal emotioneel geladen debatten, waarin begrippen als heimatbescherming, traditie en veiligheid in snel tempo op elkaar botsen.

Zodra ergens een schaap wordt gedood, ruikt de probleempoliticus politiek kapitaal. Hij verschijnt sneller dan welke wolf ook, gewapend met een persbericht en een kant-en-klare motie.

Die Bündner Stimmbevölkerung hat gesprochen

Populatieregulering in het Bundeshaus

In de wereld van de probleemwolven is het antwoord op complexe vragen verrassend simpel: er wordt geschoten. Meer regulering, meer afschot, meer signalen richting de woedende achterban op het platteland. Dat internationale verplichtingen, soortenbescherming en de dierenwelzijnswet daarbij steeds verder worden weggedrukt, wordt afgeboekt als collaterale schade.

Past men deze logica toe op het Bundeshaus, dan komt men tot boeiende consequenties:

Waar de populatiedichtheid van probleempolitici bijzonder hoog is, dreigt democratische erosieschade.
Geluidsniveau in debatten en dichtheid van lobby-influisteringen zouden als criteria kunnen dienen voor een proactieve regulering.
Periodieke evaluaties met de vraag: stralen deze individuen meer angst of meer oplossingen uit?

Geen zorgen, dit is satire. Anders dan bij de wolf wil niemand serieus probleempolitici vrijgeven voor afschot. Al helemaal niet het hele jaar door en in een beschermd gebied. Maar zeker wel bij de volgende verkiezingen.

Wat de wolf werkelijk weerspiegelt

De wolf doet in wezen maar één ding: hij houdt Zwitserland een spiegel voor.

Hij laat zien hoe moeilijk dit land het heeft om wildernis te accepteren als iets anders dan decoratie voor toeristische brochures.
Hij ontmaskert een beleid dat liever schiet dan consequent te investeren in werkende kuddebescherming en ecologische corridors.
Hij maakt zichtbaar hoe ver sommige burgerlijke krachten bereid zijn te gaan om hun beeld van jacht en landbouw te verdedigen.

Uiteindelijk blijft er een bittere grap over: een beschermd dier wordt stap voor stap uitgeroepen tot bewegend doelwit, terwijl de werkelijk gevaarlijke soort volledig ongereguleerd blijft.

Deze soort bevestigt bij elke sessie waarom zij het eigenlijke probleem is: zij kan praten, zij kan besluiten nemen, zij kan verantwoordelijkheid afschuiven. En zij kan een ecosysteem vernietigen zonder ooit een enkele hap uit een schaap te nemen.

Niet de wolf is de controle kwijt

De federale raden hebben met hun recente besluiten opnieuw laten zien dat het wolvenbeleid niet zakelijk, maar symbolisch wordt gevoerd. De wolf staat aan het einde van een lange keten van politieke verzuimen en ideologische reflexen.

Wie het over probleemwolven heeft, zou eerst over probleempolitici moeten praten. Want de wolf kan er niets aan doen dat hij een wolf is. Bij de mens is dat excuus aanzienlijk minder overtuigend.

De scheve verhoudingen van angst: doden in het bos, maar niet door wolven

Kijkt men niet alleen naar het gevoel, maar ook naar de statistieken, dan kantelt het beeld vrij snel. Jaarlijks gebeuren er in Zwitserland ongeveer 40.600 vrijetijdsongevallen met dieren, met een stijgende tendens. Op de tweede plaats staan honden en paarden, alleen insecten en teken zorgen voor nog meer incidenten.

Bij honden gaat het al lang niet meer om alleenstaande gevallen. Al in 2007 werden in heel Zwitserland ruim 4.200 bijtincidenten gemeld, waarvan 2.678 met gewonde mensen. Een latere analyse van SRF toont voor een recenter jaar meer dan 7.000 incidenten met honden, een stijging van bijna 20 procent sinds 2016. Met andere woorden: elk jaar raken duizenden mensen gewond door de beste vriend van de mens, van gezichtsverwondingen bij kinderen tot ernstige bijtwonden.

Ook de recreatieve jacht zelf is allesbehalve onschuldig. Officiële cijfers spreken van ongeveer 300 jachtongevallen per jaar, gemiddeld 3-4 dodelijke slachtoffers per jaar, plus meerdere gevallen met blijvende invaliditeit.

En de wolf in deze bloedige ranglijst van gevarenbronnen voor mensen? Vakinstanties zoals KORA en diverse media-analyses stellen nuchter vast dat aanvallen van wolven op mensen in Europa zeldzaam zijn en dat er in Zwitserland tot nu toe geen bevestigde gevallen bekend zijn. Wolven mijden mensen, zolang men ze niet bijvoert en hun natuurlijke schuwheid niet vernietigt.

Toch behandelt de politiek de wolf alsof hij elke zondag in het familiebad naar kinderen duikt. De scheefgroei is duidelijk: daar waar jaarlijks daadwerkelijk doden en duizenden gewonden te betreuren zijn, blijft het opvallend stil. Daar waar de statistiek bijna leeg is, wordt het grote veiligheidsdebat opgevoerd. Het is alsof men bij stormwaarschuwing de föhn verguist, terwijl men vergeet dat er ernaast iemand het dak afzaagt.

Verdere artikelen

Meer over recreatieve jacht: In onze dossiers met kritiek op de recreatieve jacht bundelen we feitenchecks, analyses en achtergrondverhalen. Het wetenschappelijk bewijs staat in het overzicht Studies over de gevolgen van de recreatieve jacht.

Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.

Redactie Wild beim Wild

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.