Wilk w Europie: polityka i łowiectwo rekreacyjne przeciwko ochronie gatunków

Wilk powrócił do Europy. Po dziesięcioleciach ścisłej ochrony na kontynencie żyje dziś ponownie ponad 20 000 wilków. To, co powinno być sukcesem ochrony gatunków, coraz częściej staje się przedmiotem politycznych rozgrywek: obniżono status ochrony, podniesiono limity odstrzału, przepisano prawa łowieckie. Niniejszy dossier gromadzi fakty, osadza je w kontekście europejskim i pokazuje, dlaczego „więcej łowiectwa rekreacyjnego” nie jest rozwiązaniem.

Co cię tutaj czeka

Wilk: kluczowy gatunek ekologiczny: Dlaczego wilk jako szczytowy drapieżnik sprzyja odnowieniu lasu i bioróżnorodności oraz sam reguluje swoje zagęszczenie populacji.
Europejskie ramy prawne: Od Konwencji Berneńskiej przez Dyrektywę siedliskową po obniżenie statusu w 2025 roku: jak wilk traci ochronę i dlaczego jest to prawnie wątpliwe.
Szwecja 2026: Dlaczego szwedzki wyrok przeciwko polowaniu na wilki jest sygnałem dla całej Europy.
Szwajcaria: proaktywna regulacja jako eufemizm: Co pokazują bilanse odstrzałów z lat 2024/25 i 2025/26 i co naprawdę oznacza „proaktywna regulacja”.
Porównanie krajów: Jak z wilkiem radzą sobie Niemcy, Francja, Norwegia, Włochy i Hiszpania.
Ochrona stad: co naprawdę działa: Dlaczego ogrodzenia elektryczne, psy pasterskie i wypas pod opieką pasterza są skuteczniejsze niż odstrzały.
Model genewski: Jak zarządzanie dzikimi zwierzętami działa bez łowiectwa rekreacyjnego.
Co musiałoby się zmienić: Postulaty dotyczące opartego na dowodach postępowania z wilkiem w Szwajcarii i w Europie.
Argumentacja: Dziesięć kontrargumentów wobec twierdzenia, że na wilka trzeba polować.
Szybkie linki: Wszystkie istotne artykuły, badania i źródła.

Wilk: kluczowy gatunek ekologiczny

Wilk (Canis lupus) jest największym dziko żyjącym przedstawicielem psowatych w Europie. Wilki żyją w grupach rodzinnych (watahach) i jako szczytowe drapieżniki regulują liczebność zwierząt kopytnych, takich jak sarny, jelenie i dziki. Ich obecność ma wymierny, pozytywny wpływ na odnowienie lasu, ekologię wód i bioróżnorodność.

Zdrowa wataha wilków składa się zazwyczaj z pary rodzicielskiej oraz potomstwa z ostatnich jednego do dwóch lat. Rozród jest naturalnie ograniczony: rozmnaża się tylko para alfa, a młode wilki opuszczają watahę, gdy tylko osiągną dojrzałość płciową. Wilki w dużej mierze same regulują zatem zagęszczenie swojej populacji, w zależności od dostępności pokarmu i wielkości terytorium.

Wilk został wytępiony na znacznych obszarach Europy do XX wieku. Intensywne polowania, trucie i niszczenie siedlisk zredukowały jego populacje do kilku ostoi w południowej Europie, na Bałkanach i w Skandynawii. Dopiero dzięki ścisłej ochronie od lat 70. i 80. XX wieku rozpoczął się jego powrót.

Więcej na ten temat: Wilk w Szwajcarii: fakty, polityka i granice polowania oraz Portret zwierzęcia: wilk

Europejskie ramy prawne

Konwencja berneńska (1979)

Konwencja o ochronie dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk naturalnych zobowiązuje 45 państw-stron, w tym Szwajcarię, do ochrony zagrożonych gatunków. Wilk był wpisany do załącznika II jako „gatunek ściśle chroniony”.

3 grudnia 2024 roku Stały Komitet Rady Europy przyjął wniosek UE o przeniesienie wilka z załącznika II (ścisła ochrona) do załącznika III (ochrona). Zmiana weszła w życie 7 marca 2025 roku. Krytycy, tacy jak Large Carnivore Initiative for Europe, określili tę decyzję jako „przedwczesną i błędną”. Ponad 700 naukowców wyraziło zastrzeżenia w listach otwartych.

Dyrektywa siedliskowa UE (1992)

Dyrektywa siedliskowa stanowi serce europejskiej ochrony przyrody. Wilk był wpisany do załącznika IV jako gatunek wymagający ścisłej ochrony. 8 maja 2025 roku Parlament Europejski głosami 371 do 162 opowiedział się za przeniesieniem wilka z załącznika IV do załącznika V (dyrektywa 2025/1237). Zmiana weszła w życie 24 czerwca 2025 roku. Państwa członkowskie mają czas do początku 2027 roku na wdrożenie zmiany do prawa krajowego.

Kluczowe jest to, że kilka państw UE zapowiedziało utrzymanie ścisłej ochrony. Belgia, Czechy, Węgry, Holandia, Polska i Portugalia chcą nadal ściśle chronić wilka. Jednocześnie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) toczy się skarga pięciu organizacji, która zarzuca brak rzetelności naukowej oraz naruszenie unijnych przepisów proceduralnych.

Dlaczego obniżenie statusu ochrony budzi wątpliwości

Decyzję podjęto w trybie przyspieszonym, z pominięciem właściwej komisji ds. środowiska Parlamentu Europejskiego. Wilki w Europie nie tworzą jednolitej populacji. W sześciu z siedmiu regionów biogeograficznych UE populacje wilków znajdują się według oficjalnych ocen nadal w niekorzystnym stanie ochrony. Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie podkreślał, że chronione gatunki również po osiągnięciu korzystnego stanu ochrony „muszą być chronione przed jakimkolwiek pogorszeniem".

Obniżenie statusu ochronnego jest jednomyślnie oceniane przez organizacje ochrony przyrody, naukowców i prawników jako motywowane politycznie, napędzane przez lobby rolnicze i partie konserwatywne. Fakt, że przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen nazwała głosowanie „ważną wiadomością dla społeczności wiejskich", a jej własny kuc został w 2022 roku zagryziony przez wilka, wzmacnia wrażenie decyzji podyktowanej partykularnymi interesami.

Więcej na ten temat: Walka o wilka: dlaczego obniżenie statusu ochronnego budzi wątpliwości prawne i naukowe oraz Inicjatywy europejskie

Szwecja 2026: jak sądy chronią wilka

Szwecja od dawna uchodziła za wzór „solidnego zarządzania wilkami" i była regularnie przywoływana jako punkt odniesienia przez szwajcarskie lobby łowiectwa rekreacyjnego. Zimą 2025/2026 miały ruszyć polowania na licencje na 48 wilków w pięciu prowincjach.

Jednak sądy zatrzymały łowiectwo rekreacyjne: sąd administracyjny w Luleå zakazał polowań na licencje w grudniu 2025 roku. Sąd apelacyjny w Sundsvall podtrzymał wyrok i oddalił wszystkie pięć apelacji zarządów prowincji. Uzasadnienie było jednoznaczne: władze nie potrafiły wykazać, że odstrzały nie zagrażają korzystnemu stanowi ochrony populacji wilków.

Sedno sporu dotyczyło pytania, czy obniżona politycznie przez rząd wartość referencyjna 170 wilków (wcześniej 300) jest naukowo uzasadnioną granicą minimalną. Sądy odpowiedziały przecząco. Komisja Europejska również skrytykowała ten krok jako naukowo nie do utrzymania.

Szwedzki wyrok pokazuje: prawo ochrony gatunków nie jest barometrem nastrojów, lecz wiążącym prawem, które wymaga rzetelnych danych naukowych. Kto chce polować na wilki, musi przedstawić więcej niż polityczne hasła i skargi lobby hodowców zwierząt wypasanych. Wyrok jest sygnałem dla całej Europy, także dla Szwajcarii, gdzie realizowane są podobne strategie z politycznie ustalonymi celami populacyjnymi.

Więcej na ten temat: Polowania na wilki w 2026 roku wstrzymane: jak sądy chronią wilka lepiej niż polityka oraz Szwecja wstrzymuje odstrzały wilków w 2026 roku: sygnał dla Szwajcarii

Szwajcaria: proaktywna regulacja jako eufemizm

Szwajcaria nie jest członkiem UE, ale ratyfikowała Konwencję Berneńską. Od grudnia 2023 r. znowelizowane prawo łowieckie dopuszcza tzw. „proaktywną regulację” watah wilków, czyli odstrzał, zanim wilk wyrządzi szkodę. Pełne rozporządzenie łowieckie (JSV) weszło w życie 1 lutego 2025 r.

Bilans jest otrzeźwiający: w okresie regulacji 2024/25 BAFU zatwierdził odstrzał około 125 wilków, a 92 zostały zabite prewencyjnie. W okresie 2025/26 BAFU zezwolił na 30 regulacji, w tym 8 całkowitych likwidacji watah; zabito 77 wilków, 76 prewencyjnie i jednego reaktywnie (sprawozdanie BAFU z 18 maja 2026 r.). Mimo to KORA naliczyła w roku monitoringu 2025/26 43 watahy i 350 potwierdzonych wilków. W trwającym okresie 2026/27 BAFU do początku października wydał już 39 zgód dla 37 watah w siedmiu kantonach; liczbę przeprowadzonych odstrzałów podaje licznik Odstrzały wilków w Szwajcarii 2026/27.

Kanton Valais

Kanton Valais stał się czołowym ośrodkiem szwajcarskiej polityki odstrzału. Od 1 września 2025 r. do 31 stycznia 2026 r. w ramach proaktywnej regulacji zabito 24 wilki. Trzy watahy (Chablais, Salentin, Simplon) zostały przeznaczone do całkowitej likwidacji, a w trzech kolejnych zastrzelono dwie trzecie młodych. Wraz z trzema reaktywnymi odstrzałami pojedynczych osobników z lata 2025 r. daje to łącznie 27 wilków w jednym sezonie. W kantonie w 2025 r. zidentyfikowano łącznie 75 wilków, w tym 57 nowych osobników (bilans służby ds. łowiectwa, rybołówstwa i dzikich zwierząt z lutego 2026 r.). Na okres 2026/27 Valais do połowy października 2026 r. złożyło sześć wniosków, w tym cztery o całkowitą likwidację watah Augstbord, Nanz, Réchy-Anniviers i Arolla-Ferpècle.

Więcej na ten temat: Bilans wilków w Valais 2025/2026: Liczby masakry oraz Dossier: bilans wilczy w Valais

Kanton Gryzonia

Graubünden kazało w okresie regulacji 2025/26 odstrzelić łącznie 35 wilków, a na okres 2026/27 kanton planuje około 61 odstrzałów. Organizacje ochrony przyrody (WWF, Pro Natura) złożyły skargi na decyzje o odstrzale. Sedno argumentacji prawnej: ustawa wymaga wykazania, że występują duże szkody lub zagrożenie dla ludzi. Odstrzał całych watah może być stosowany wyłącznie jako ostateczność, a lokalne populacje wilków nie mogą być zagrożone.

Koszty polityki odstrzału

Samo w Valais zarządzanie wilkami pochłonęło w 2025 roku według kantonalnego bilansu 13 390 godzin pracy (2024: 16 400), a w ramach umowy programowej na lata 2025–2028 utworzono 3,2 dodatkowego etatu. Według szacunków Wild beim Wild (pełne koszty od 60 do 80 franków za godzinę) odpowiada to od 0,8 do ponad 1 miliona franków z pieniędzy podatników rocznie, czyli około 35 000 franków na jednego zabitego wilka. Dla porównania: odszkodowania za zwierzęta gospodarskie zabite w Valais wyniosły w 2025 roku nieco ponad 170 000 franków (2024: 227 000 franków), czyli ułamek kosztów aparatu odstrzału.

Więcej na ten temat: Masakra populacji wilków w Gryzonii oraz Ustawy łowieckie i kontrola: dlaczego samonadzór nie wystarcza

Niemcy: wilk ma trafić do prawa łowieckiego

W październiku 2025 roku Niemcy zgłosiły Komisji Europejskiej „korzystny stan ochrony” wilka w regionie atlantyckim i kontynentalnym. Z 219 watahami, 43 parami i 14 osiadłymi osobnikami samotnymi (rok monitoringu 2024/25, DBBW) oraz szacowaną minimalną populacją około 2000 wilków Niemcy należą do krajów Europy o największej liczbie wilków. Liczba ataków na zwierzęta gospodarskie spadła w 2024 roku o około jedną czwartą, mimo rosnącej populacji.

17 grudnia 2025 roku rząd federalny przyjął projekt ustawy o włączeniu wilka do federalnego prawa łowieckiego. Na początku marca 2026 roku Bundestag uchwalił ustawę głosami CDU/CSU, AfD i SPD po półgodzinnej debacie, a 27 marca 2026 roku zgodę wyraził Bundesrat. Ustawa przewiduje regionalne zarządzanie populacją: w regionach o korzystnym stanie ochrony obowiązuje okres polowań od 1 lipca do 31 października, czyli w samym środku okresu odchowu szczeniąt. Wilki, które pokonują zabezpieczenia stad, mogą być „zabijane z zachowaniem pewności prawnej”, a na obszarach alpejskich, gdzie ochronę stad uznaje się za „nierozsądną”, także bez wcześniejszych środków ochronnych.

Organizacje ochrony przyrody zareagowały ostrą krytyką: BUND odrzucił projekt jako „zbyt agresywny i zagrażający populacji”, WWF mówił o osłabieniu ochrony gatunkowej, a NABU zebrał przeciwko niemu 92 000 podpisów. Niemieckie Towarzystwo Prawnicze Prawa Ochrony Zwierząt (Deutsche Juristische Gesellschaft für Tierschutzrecht) wskazuje na ustawę, która „lekceważy stan prawny aż po konstytucyjny cel państwa, jakim jest ochrona zwierząt”. Zgodność z prawem UE jest niejasna, w szczególności w odniesieniu do regionów o niekorzystnym stanie ochrony.

Równolegle kraje związkowe forsują własne regulacje: Bawaria uchwaliła 19 marca 2026 r. krajowe prawo łowieckie, które obejmuje wilka i przewiduje odstrzał w ramach kwot; Brandenburgia i Saksonia-Anhalt przedstawiły wcześniej własne projekty, a Dolna Saksonia, Meklemburgia-Pomorze Przednie i Szlezwik-Holsztyn pracują nad planami zarządzania. Niemiecki Związek Łowiecki domaga się odstrzału nawet 40 procent młodych wilków z rocznika.

Więcej na ten temat: Niemcy czynią z wilka zwierzynę łowną, Jak Berlin i Berno dają zielone światło na odstrzał wilków oraz Niemcy uznają wilka za gatunek w stanie «korzystnym»

Francja: wysokie kwoty odstrzału mimo stabilnej populacji

Francja od lat prowadzi agresywną politykę usuwania wilków za pomocą tzw. «tirs dérogatoires» (odstrzałów wyjątkowych). Krajowy plan dla wilka na lata 2024–2029 przewiduje roczną kwotę odstrzału w wysokości 19 procent szacowanej populacji. Na rok 2025 oznacza to odstrzał 192 wilków przy szacowanej populacji około 1013 osobników. W 2024 roku, według oficjalnych statystyk, w ramach odstrzałów wyjątkowych zabito 194 wilki.

Warto zauważyć: mimo tak wysokich liczb odstrzału liczba ataków wilków na zwierzęta gospodarskie wzrosła w 2024 roku w porównaniu z rokiem poprzednim o 4,6 procent, a liczba zabitych zwierząt o 10,6 procent. Model francuski empirycznie potwierdza zatem to, co ochroniarze przyrody podkreślają od lat: masowe odstrzały nie rozwiązują problemu współistnienia, lecz destabilizują struktury stad i mogą nasilać problem ataków na zwierzęta gospodarskie.

Więcej na ten temat: Mity łowieckie: 12 twierdzeń, które warto poddać krytycznej analizie oraz Dlaczego łowiectwo rekreacyjne nie sprawdza się jako kontrola populacji

Inne wydarzenia w Europie

Norwegia: Organ ścigania przestępstw gospodarczych i środowiskowych Økokrim oskarżył dziesięciu mężczyzn o nielegalne polowanie na wilki. 10 września 2026 r. sąd okręgowy Romerike og Glåmdal skazał wszystkich dziesięciu na bezwzględne kary pozbawienia wolności, dwóch strzelców na 18 i 17 miesięcy wraz z dożywotnim zakazem polowania, a trzech z nich dodatkowo za usiłowanie zabicia rysia (300 franków za wilczycę). Te sprawy pokazują, jak daleko sięga lekceważenie przepisów o ochronie w kręgach łowiectwa rekreacyjnego i jak państwo prawa może na to odpowiedzieć.

Kraje bałtyckie: Łotwa i Estonia utrzymują regularne kwoty odstrzału wilków sięgające setek sztuk rocznie, osadzone w długiej tradycji kultury łowieckiej.

Włochy: Wilk jest we Włoszech objęty ścisłą ochroną. Populację szacuje się na około 3300 osobników. Mimo rosnących politycznych żądań odstrzału nie prowadzi się dotychczas regularnych polowań.

Hiszpania: Od 2021 roku wilk jest w całym kraju pod ochroną. Decyzja ta doprowadziła do ostrych konfliktów z hodowcami z północnej Hiszpanii, którzy tradycyjnie traktowali wilka jako gatunek łowny.

Więcej na ten temat: Jak eskaluje polityka łowiecka w Skandynawii

Ochrona stad: co naprawdę działa

Najskuteczniejszym środkiem przeciwko atakom na zwierzęta gospodarskie nie jest odstrzał wilków, lecz konsekwentna ochrona stad. Pokazują to doświadczenia z całej europejskiej polityki wobec wilków.

Skuteczne koncepcje ochrony stad obejmują solidne ogrodzenia elektryczne o wysokości co najmniej 90 cm, szczelnie przylegające do podłoża, psy pasterskie (maremmano, pirenejski pies górski lub kangal), które wychowują się w stadzie i same je bronią, nocne zagrody w szczególnie zagrożonych okresach, pasterzy oraz dostosowany wypas na obszarach wysokiego ryzyka, a także systemy odszkodowań działające szybko i bez zbędnej biurokracji.

Przykład inicjatywy IG Herdenschutz plus Hund w Saksonii-Anhalt pokazuje, co jest możliwe: hodowcy zwierząt wypasanych z 25 000 zwierząt od wielu lat nie odnotowali ani jednego ataku wilka, dzięki konsekwentnej ochronie stad. W Szwajcarii badanie AGRIDEA potwierdza, że ochrona stad z użyciem psów dobrze się sprawdza (Według badania AGRIDEA ochrona stad z użyciem psów działa dobrze). W Valais liczba zagryzionych zwierząt gospodarskich spadła z 401 (2023) przez 341 (2024) do 318 (2025), co kanton przypisuje również środkom ochronnym.

Koszty ochrony stad są w długiej perspektywie wyraźnie niższe niż koszty polityki odstrzałów. Niemcy zainwestowały w 2024 roku około 23,4 miliona euro w środki ochrony stad. Brzmi to jak dużo, ale odpowiada to populacji ponad 200 watah wilków i trwale chroni dotknięte gospodarstwa, w przeciwieństwie do odstrzałów, które ani nie utrzymują wolnych rewirów, ani nie zapobiegają atakom.

Więcej na ten temat: Ochrona stad w Szwajcarii: co działa, a co zawodzi, Alternatywy dla łowiectwa rekreacyjnego: co naprawdę pomaga, bez zabijania zwierząt oraz Łowiectwo a bioróżnorodność: Czy łowiectwo naprawdę chroni przyrodę?

Model genewski: zarządzanie dzikimi zwierzętami bez łowiectwa rekreacyjnego

kanton Genewa zniosła w 1974 roku łowiectwo rekreacyjne w drodze referendum i zastąpiła je profesjonalnym, państwowym zarządzaniem dzikimi zwierzętami. Model ten od ponad 50 lat pokazuje, że populacje dzikich zwierząt można regulować bez łowiectwa rekreacyjnego. Profesjonalni strażnicy przyrody w razie potrzeby podejmują celowane interwencje na podstawie naukowej, w sposób przejrzysty, kontrolowany i wolny od partykularnych interesów lobby łowiectwa rekreacyjnego.

Więcej na ten temat: Zniesienie łowiectwa rekreacyjnego oraz Dossier: Genewa i zakaz polowań

Co musiałoby się zmienić

Moratorium na proaktywne odstrzały wilków: Szwajcaria zawiesza proaktywną regulację do czasu przedstawienia niezależnej, naukowej oceny okresów odstrzału 2023/24 do 2025/26. Odstrzały bez udowodnionej szkody są sprzeczne z zasadą proporcjonalności. Wzorcowy wniosek: Moratorium na proaktywne odstrzały wilków
Obowiązek ochrony stad przed zezwoleniem na odstrzał: Żadna zgoda na odstrzał wilka nie zostanie wydana, dopóki zainteresowane gospodarstwa nie wykażą w sposób udokumentowany, że wdrożyły wszystkie rozsądnie wymagane środki ochrony stad. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a nie na wilku. Wzór wniosku parlamentarnego: Ochrona stad przed odstrzałem wilka
Niezależna naukowa ocena liczebności populacji: Ustalanie celów dotyczących liczebności populacji i kwot odstrzału zostaje powierzone niezależnej komisji ekspertów, w której nie zasiadają przedstawiciele związków łowiectwa rekreacyjnego ani kantonalni myśliwi. Politycznie ustalone wartości referencyjne, takie jak w Szwecji (170 zamiast 300), nie mogą trafiać do szwajcarskich planów zarządzania.
Pełna przejrzystość kosztów polityki odstrzałów: Konfederacja co roku publikuje całkowite koszty zarządzania wilkiem w podziale na kantony, w tym koszty osobowe, godziny pracy, loty helikopterami i postępowania prawne, w zestawieniu z faktycznie wypłaconymi odszkodowaniami za zabite zwierzęta gospodarskie.
Żadnego rozszerzania łowiectwa rekreacyjnego na wilka: Odstrzały wilków wykonują wyłącznie zawodowi strażnicy przyrody, a nie myśliwi rekreacyjni. Delegowanie odstrzałów na myśliwych patentowych lub dzierżawców obwodów łowieckich zostaje zakończone.
Utrzymanie ścisłej ochrony na szczeblu federalnym: Szwajcaria wykorzystuje margines swobody wynikający z Konwencji berneńskiej i prawa krajowego, aby utrzymać wilka na możliwie najwyższym poziomie ochrony, niezależnie od obniżenia statusu ochronnego na szczeblu europejskim.
Ofensywa inwestycyjna na rzecz ochrony stad: Konfederacja podwaja środki na działania w zakresie ochrony stad i uzależnia od ich zastosowania wypłatę jakiegokolwiek odszkodowania za straty w zwierzętach gospodarskich.

Argumentarium: dlaczego „więcej łowiectwa rekreacyjnego” nie jest rozwiązaniem

„Populację wilków trzeba regulować”

Wilki jako szczytowe drapieżniki same regulują zagęszczenie swojej populacji. Wielkość watahy i tempo rozrodu dostosowują się do dostępnej bazy pokarmowej i terytorium. Politycznie ustalona „wielkość docelowa” nie ma podstaw ekologicznych, lecz służy polityce akceptacji wobec lobby łowiectwa rekreacyjnego i rolniczego.

„Osiągnięto korzystny stan ochrony, więc wolno polować”

Zgłoszenie „korzystnego stanu ochrony” jest w kilku krajach politycznie sporne i naukowo kwestionowane. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że nawet przy korzystnym stanie ochrony należy zapobiegać każdemu jego pogorszeniu. Korzystny status nie jest przepustką do polowań na szeroką skalę, lecz zobowiązuje do zachowania tego stanu.

„Odstrzały zmniejszają liczbę ataków na zwierzęta gospodarskie”

Francja dowodzi czegoś przeciwnego: mimo odstrzelenia 194 wilków w 2024 roku liczba ataków na zwierzęta gospodarskie wzrosła. Badania naukowe pokazują, że zabijanie członków watahy niszczy jej strukturę społeczną i prowadzi do powstawania samotników, którzy częściej niż nienaruszone watahy sięgają po zwierzęta gospodarskie. Ochrona stad jest udowodnionie skuteczniejsza niż odstrzały.

„Myśliwi rekreacyjni wnoszą istotny wkład w zarządzanie populacją wilków”

Myśliwi rekreacyjni działają we własnym interesie (ograniczenie konkurencji o zdobycz), a nie z poczucia odpowiedzialności ekologicznej. Zawodowi strażnicy przyrody i organy weterynaryjne są lepiej przygotowani do prowadzenia opartej na wiedzy naukowej gospodarki dziką zwierzyną. W Valais 19 z 24 proaktywnych odstrzałów przeprowadzili zawodowi strażnicy przyrody, a myśliwi rekreacyjni wykonali jedynie pięć odstrzałów w roli wsparcia.

„Wilk zagraża ludziom”

W ciągu ostatnich 50 lat w Europie Zachodniej nie doszło do żadnego śmiertelnego ataku wilka na człowieka. Badania potwierdzają, że wilki mają głęboko zakorzeniony lęk przed ludźmi. Ryzyko śmierci z powodu psa, krowy czy uderzenia pioruna jest wielokrotnie wyższe niż ryzyko ze strony wilka.

Więcej na ten temat: Wielki zły wilk boi się ciebie

„Ludność wiejska cierpi z powodu wilka”

Ludność wiejska cierpi z powodu zmian strukturalnych w rolnictwie, malejących dochodów i braku wsparcia politycznego. Wilk jest instrumentalizowany jako kozioł ofiarny większych problemów społecznych. Rzeczywiste szkody spowodowane atakami wilków stanowią ułamek kosztów, jakie generują wypadki związane z łowiectwem rekreacyjnym, szkody łowieckie w leśnictwie czy straty spowodowane pogodą i chorobami.

„Model szwedzki pokazuje, że polowanie na wilki się sprawdza”

Model szwedzki poniósł porażkę. Sądy wstrzymały polowanie na wilki w 2026 roku, ponieważ władze nie zdołały wykazać właściwego stanu ochrony gatunku. Obniżona z przyczyn politycznych docelowa liczebność 170 wilków została przez Komisję Europejską skrytykowana jako naukowo nie do utrzymania. Kto przywołuje Szwecję jako wzór, musi też przyjąć do wiadomości porażki przed sądami.

„Wilki powinny podlegać prawu łowieckiemu”

Wpisanie do prawa łowieckiego nie jest koniecznością merytoryczną, lecz politycznym ustępstwem wobec lobby łowiectwa rekreacyjnego. Obniża prawny próg dla odstrzałów, tworzy okresy polowań i przekazuje zarządzanie myśliwym rekreacyjnym, którzy nie są ani niezależni, ani naukowo wykwalifikowani. Niemieckie Towarzystwo Prawnicze ds. Prawa Ochrony Zwierząt (Deutsche Juristische Gesellschaft für Tierschutzrecht) mówi w kontekście niemieckiej ustawy o naruszeniu konstytucyjnego celu państwa, jakim jest ochrona zwierząt.

„Nielegalne odstrzały pokazują, że frustracja jest zbyt wielka"

Nielegalne odstrzały są przestępstwami, a nie uprawnionym wyrazem woli. Nie dowodzą, że ochrona jest zbyt surowa, lecz że ściganie i prewencja są zbyt słabe. W Norwegii dziesięciu mężczyzn skazano na kary pozbawienia wolności za nielegalne polowanie na wilki. W kręgach łowiectwa rekreacyjnego krąży powiedzonko „strzelać, zakopać, milczeć" jako znormalizowana postawa wobec gatunków chronionych.

„Koegzystencja to iluzja"

Koegzystencja nie jest stanem, lecz procesem. Wymaga inwestycji w ochronę stad, doradztwo, odszkodowania i edukację. W regionach, które takie inwestycje podejmują, współistnienie działa. Tam, gdzie polityka stawia zamiast tego na odstrzały, koegzystencja rzeczywiście pozostaje iluzją, ale nie z powodu wilka, lecz z powodu braku woli politycznej.

Szybkie linki

Artykuły na Wild beim Wild:

Powiązane dossier:

Nasze zobowiązanie

Wilk należy do Europy. Jego powrót jest sukcesem ochrony gatunkowej, który jest teraz systematycznie podkopywany. Niniejsze dossier dokumentuje, jak polityka, lobby rolnicze i związki łowiectwa rekreacyjnego wydrążają ochronę wilka oraz dlaczego odpowiedzią nie jest „więcej odstrzałów", lecz lepsza ochrona stad, niezależna nauka i państwo prawa, które dotrzymuje własnych obietnic ochronnych. Dossier jest na bieżąco aktualizowane, gdy wymagają tego nowe wydarzenia.

Więcej na temat łowiectwo rekreacyjne: W naszym Dossier o łowiectwie w Szwajcarii gromadzimy analizy faktów, opracowania i raporty tła.