500 franków za wilka: Tessyn płaci premię za każdy odstrzał wilka

W dolinie Valle Morobbia zabito młodego wilka urodzonego w 2026 roku ze stada Camoghè w ramach zatwierdzonej regulacji. Tessyn wprowadza w tym celu także przeszkolonych i autoryzowanych myśliwych rekreacyjnych i wynagradza ich, obok czasu i gotowości do działania, kwotą 500 franków za każdego zabitego wilka. Podczas gdy kanton rozbudowuje ten model, w Bernie dyskutowane są kolejne złagodzenia ochrony wilka: odstrzały mają być w przyszłości możliwe również w okresie rozrodczym oraz na terenie federalnych okręgów łowieckich o ograniczonym dostępie.

Zabito młodego wilka ze stada Camoghè

2 października 2026 roku kanton Tessyn ogłosił, że w dolinie Valle Morobbia w ramach częściowej regulacji stada Camoghè zabito młodego wilka urodzonego w 2026 roku. Pochodził on z miotu pięciu szczeniąt. Kanton nie podaje dokładnej daty odstrzału.

Według informacji kantonu, regulacja odbywa się przy udziale „aktywnych myśliwych rekreacyjnych”, którzy ukończyli szkolenie w zakresie regulacji populacji wilka i posiadają odpowiednie upoważnienie („cacciatori attivi che hanno seguito la formazione sulla regolazione del lupo e dispongono della relativa autorizzazione”). W publicznie dostępnych komunikatach nie wskazano, czy zgłoszonego odstrzału dokonał konkretnie członek tej grupy, czy strażnik przyrody. Kanton nie podał też publicznie, czy był to pierwszy odstrzał dokonany przez jednego z nowo wyszkolonych myśliwych rekreacyjnych. W komunikatach kantonu oraz w mediach kantonu Ticino od początku sezonu regulacji, czyli od 1 września 2026 roku, nie odnotowano wcześniejszego odstrzału wilka w Ticino.

Podstawą jest zgoda Federalnego Urzędu ds. Środowiska (BAFU) z 21 września 2026 roku. Dla watahy Peloso w dolnej dolinie Maggia, w dolinie Vergeletto oraz dolnej dolinie Onsernone BAFU wyraził zgodę już 16 września. W obu watahach wolno zabić do dwóch trzecich młodych urodzonych w 2026 roku. Kanton nie podaje konkretnych liczb. Rachunkowo oznacza to: w watasze Camoghè liczącej pięć szczeniąt wolno zabić najwyżej trzy, a po zgłoszonym odstrzale pozostają jeszcze dwa. W watasze Peloso liczącej trzy szczenięta są to najwyżej dwa. Łącznie w kantonie Ticino na trwający czwarty okres tzw. prewencyjnej regulacji (od 1 września 2026 do 31 stycznia 2027) dziewięć watah posiada zezwolenie federalne.

500 franków za skuteczny odstrzał

28 maja 2026 roku Rada Stanu kantonu Ticino utworzyła tzw. Gruppo Controllo Lupi, pilotażowy projekt trwający co najmniej dwa lata. Do 88 wybranych myśliwych rekreacyjnych, po czterech na strażnika przyrody, wspiera 22 strażników przyrody przy zatwierdzonych odstrzałach wilków, również nocą i poza zwyczajowymi okresami polowań. Według RSI są oni wyposażeni w kamery termowizyjne, a budżet wynosi najwyżej 250’000 franków rocznie.

Corriere del Ticino podaje wysokość rekompensaty: 300 franków ryczałtu startowego, 30 franków za godzinę do maksymalnie 80 godzin oraz 500 franków za każdego zabitego wilka. Dzięki tej premii za sukces w kantonie Ticino zatwierdzony odstrzał co do zasady chronionego drapieżnika jest dodatkowo wynagradzany. Wypłata wykracza poza zwykłą rekompensatę za czas i sprzęt, ponieważ jest bezpośrednio powiązana z sukcesem: z zabitym wilkiem.

Myśliwi rekreacyjni przejmują zadania strażników przyrody

Kanton określa uczestników jako autoryzowane siły pomocnicze w ramach zatwierdzonej przez państwo regulacji populacji. W praktyce chodzi o myśliwych rekreacyjnych, którzy poza regularnym wykonywaniem łowiectwa są angażowani do odstrzałów i otrzymują za to wynagrodzenie. Dotychczas przeprowadzanie zatwierdzonych odstrzałów leżało w gestii profesjonalnej straży przyrody, której wynagrodzenie nie zależy od tego, czy strzela. Dodatkowa premia tworzy osobisty bodziec finansowy powiązany ze śmiertelnym wynikiem akcji.

Dlaczego kanton wybrał tę drogę, pokazuje bilans ubiegłego roku. W 2025 roku strażnicy przyrody w Tessynie, według RSI, poświęcili około 3200 godzin, aby zabić 6 z 24 wilków dopuszczonych do odstrzału. Myśliwi rekreacyjni, jak podaje Corriere del Ticino, nie zastrzelili ani jednego wilka, z obawy przed ryzykiem prawnym.

Ta powściągliwość miała też stronę ochronną. Kto nocą celuje z kamerą termowizyjną do zwierzęcia w stadzie, musi być pewien, że jest to osobnik młody, a nie rodzic. Premia wiąże teraz osobistą korzyść finansową z udanym odstrzałem. Czy rzeczywiście zmieni ona dotychczasową powściągliwość, będzie można ocenić dopiero wtedy, gdy kanton w przejrzysty sposób udokumentuje akcje, chybione strzały, przerwane działania, próby odstrzału oraz wypłacone odszkodowania.

Dla porównania przykład z Valais: jak donosił Walliser Bote, myśliwy rekreacyjny zastrzelił tam w dolinie Mattertal wilczycę, twierdząc, że pomylił ją z lisem. Prokuratura Górnego Valais ukarała go nakazem karnym grzywną w wysokości 300 franków. Nielegalny odstrzał wilka kosztował w tym przypadku 300 franków, a zatwierdzony odstrzał w Tessynie przynosi 500 franków. Pod względem prawnym oba przypadki nie są porównywalne. Pokazują jednak, jaką wartość pieniężną państwo przypisuje życiu zasadniczo chronionego zwierzęcia, zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku.

Budżet stwarza przestrzeń na premie za sukces

Prosty rachunek pokazuje, jak skonstruowany jest budżet. Ryczałty startowe dla 88 uczestników dają 26’400 franków, maksymalne wynagrodzenie godzinowe (88 razy 80 godzin po 30 franków) 211’200 franków, razem 237’600 franków. Gdyby wszyscy 88 uczestnicy wykorzystali maksymalne wynagrodzenie godzinowe, z rocznego budżetu w wysokości 250’000 franków pozostałoby rachunkowo 12’400 franków. To wystarczyłoby na 24 premie za sukces po 500 franków.

Czy wszystkie roszczenia są opłacane z tego samego budżetu, czy godziny są faktycznie rozliczane do maksimum i czy pojawiają się dodatkowe koszty, nie jest publicznie udokumentowane. Rachunek ten nie dowodzi, że kanton zaplanował 24 odstrzały. Pokazuje jednak, że premia nie jest w budżecie jedynie teoretycznym postanowieniem dodatkowym.

Otwarte pytania, na które jak dotąd nie ma publicznych odpowiedzi:

• Czy premia zostanie wypłacona również wtedy, gdy zamiast młodego osobnika zostanie zastrzelony rodzic?
• Kto sprawdza w nocy na miejscu, czy odstrzał odpowiada wytycznym?
• Czy publicznie ujawnia się, ile premii zostało wypłaconych?
• Jak dokumentuje się, jakie skutki mają odstrzały dla struktury watahy i strat w zwierzętach gospodarskich?

Wynika z tego możliwy do zweryfikowania postulat: kanton powinien co najmniej raz w miesiącu publikować, ile odbyło się akcji, ile osób w nich uczestniczyło, ile godzin rozliczono, jaka technika została użyta, ile akcji przerwano, ile było chybionych strzałów, ile wilków zabito wraz z wiekiem i płcią zwierząt, czy doszło do błędnych odstrzałów, ile premii wypłacono oraz jak interwencje wpływają na straty i strukturę watahy.

Więcej na ten temat: Tessyn szkoli 88 hobby-myśliwych do nocnych odstrzałów wilków, 300 franków za wilczycę: szwajcarski problem z wymiarem sprawiedliwości, Ile kosztuje odstrzał wilka?

Upał, polowanie wysokogórskie i ucieczka w noc

Dzień wcześniej, 1 października 2026 roku, kanton opublikował bilans tyczyńskiego polowania wysokogórskiego. Zastrzelono 1882 jelenie (2025: 2163, minus 13 procent), 501 kozic (463, plus 8 procent), 167 sarny (239, minus 30 procent) oraz 399 dzików (284, plus 40 procent). Wyjaśnienie władz: z powodu upału we wrześniu zwierzęta opuszczały las wieczorem później i wracały rano wcześniej. W efekcie większa część ich aktywności przypadała na noc, kiedy łowiectwo rekreacyjne jest zabronione.

Tiziano Putelli, kierownik kantonalnego Ufficio caccia e pesca, podsumowuje: «Si è cacciato un po' meno, ma meglio», czyli polowano nieco mniej, ale lepiej. Davide Corti, prezes Federazione cacciatori ticinesi, związku parasolowego myśliwych rekreacyjnych Ticino, postrzega ten spadek jako «in linea con la crescita costante delle catture negli ultimi dieci anni».

Bilans pokazuje, jak kryzys klimatyczny i reżim łowiecki mogą wzajemnie na siebie oddziaływać: upały przesuwają aktywność zwierząt na noc, podczas gdy polowanie wysokogórskie zwiększa presję zakłóceń w pozostałym czasie dziennej aktywności. Dla dzikich zwierząt oznacza to, że ich i tak już skąpe okna czasowe wolne od zakłóceń dodatkowo znajdują się pod presją. Mimo to w oficjalnym bilansie spadek mierzony jest wyłącznie liczbą niewykonanych odstrzałów.

Zwraca również uwagę wzrost liczby dzików o 40 procent. Sam wzrost liczby odstrzałów nie dowodzi ani wzrostu populacji, ani skutecznej regulacji populacji. U dzików intensywne polowania mogą ponadto wywoływać efekty kompensacyjne. Servanty i wsp. (2009, Journal of Animal Ecology) wykazali, że dziki pod wysoką presją łowiecką osiągają dojrzałość płciową wcześniej i rozmnażają się już w pierwszym roku życia. Mazzatenta (2026, Conservation) na podstawie oficjalnych danych włoskich stwierdza, że utrzymujące się polowania u dzików wywołują wcześniejsze i częstsze mioty oraz wyższe wskaźniki urodzeń. Kolejne badania na ten temat zbieramy na naszej stronie «Łowiectwo w faktach».

Obie informacje z Ticino są ze sobą powiązane ściślej, niż się wydaje. Dzikie zwierzęta przenoszą swoją aktywność na noc, a jednocześnie myśliwi rekreacyjni z technologią termowizyjną otrzymują właśnie w tym zakresie nowe uprawnienia, na razie w odniesieniu do wilka. Czy ta logika zostanie w przyszłości przeniesiona na kolejne gatunki, pozostaje sprawą otwartą. Przykład ten pokazuje jednak, jak szybko technologia wprowadzona jako wyjątek może stać się argumentem za dalszym przesuwaniem granic łowieckich w głąb nocy.

Więcej na ten temat: Dossier: Polowanie wysokogórskie w Szwajcarii, Dossier: Dzik w Szwajcarii, Dossier: Polowania nocne i łowiectwo hi-tech, Ticino, sezon łowiecki 2026/27: Wszystkie zdarzenia na żywo

Berno otwiera kolejne granice ochronne

To, co w Ticino jest praktycznie testowane, w Bernie jest dalej przygotowywane politycznie. Sesja jesienna zakończyła się 2 października 2026 roku. Decydujące są trzy rozwinięcia:

1. Górny limit populacji wilków. Rada Narodowa przekazała 23 września 2026 roku wniosek 25.4464 Fabia Regazziego (Mitte, TI) stosunkiem głosów 116 do 73, przy 6 wstrzymujących się. Po tym, jak zgodziła się również Rada Kantonów, Rada Federalna musi teraz opracować podstawę prawną dla górnego progu liczebności. Jeśli przyszła ustalona wartość zostanie przekroczona, w danym regionie możliwe mają być odstrzały. Konkretna liczba nie została jeszcze ustalona, a wniosek nie określa, czy granica ma obowiązywać na poziomie krajowym, czy regionalnym. Minister Albert Rösti zapowiedział zmianę ustawy. Deputowany SP Hasan Candan skrytykował, jak podał Bote der Urschweiz, prowadzenie debaty “bez oparcia w faktach”.

2. Interwencje w okresie rozrodczym. Rada Federalna rozpoczęła 24 czerwca 2026 roku konsultacje w sprawie rewizji prawa łowieckiego. Przewiduje ona umożliwienie odstrzału pojedynczych wilków ze stad pod pewnymi warunkami również w okresie od 1 lutego do 31 maja. Nie byłoby to dopuszczalne w sposób generalny: warunkiem pozostałoby wielokrotne omijanie środków ochrony stad lub zagrożenie dla ludzi. Projekt realizuje wnioski 25.3715 (Friedli) oraz 25.3549 (Broulis).

3. Interwencje na federalnych obszarach ochrony łowieckiej. Dla wilków jako gatunku chronionego na federalnych obszarach ochrony łowieckiej obowiązuje dotychczas szczególna ochrona: właśnie przewidziane w projekcie odstrzały wilków ze stad na nowych warunkach nie byłyby tam dotąd dopuszczalne. Rada Federalna chce znieść tę barierę.

Łącznie te decyzje przesuwają granice ochrony wilka w trzech kierunkach: w stronę górnego progu liczebności populacji, interwencji w okresie rozrodczym wobec pojedynczych wilków uznanych za problematyczne oraz odstrzałów również na obszarach ochrony łowieckiej. Nie wszystkie zmiany już obowiązują; w przypadku wniosku Regazziego projekt ustawy i debata parlamentarna są jeszcze przed nami, a rewizja prawa łowieckiego znajduje się w fazie konsultacji. To, jak daleko ostatecznie sięgną te złagodzenia, zależy od ustawodawstwa i jego przepisów wykonawczych. Kierunek jest jednak jasny: ochrona wilka ma w przyszłości być w mniejszym stopniu związana z konkretnymi przypadkami, a w większym – z politycznymi celami dotyczącymi liczebności populacji.

Ataki na zwierzęta hodowlane: oddzielić obserwacje od przyczyn.Według statystyk kantonalnych zebranych przez Gruppe Wolf Schweiz, do końca lipca 2026 roku wilkom przypisano 183 zabite zwierzęta gospodarskie, podczas gdy w analogicznym okresie roku poprzedniego było ich 402. Z raportów nie wynika jasno, czy w tej bazie danych uwzględniono wszystkie kantony, w szczególności Ticino. W kantonie Vaud liczba spadła ze 114 do 5, a w Gryzonii – według danych kantonalnych – z 68 do 30. Zgodnie z danymi opublikowanymi latem 2026 roku, w Szwajcarii żyło wówczas około 350 wilków w ponad 40 watahach.

Spadek liczby ataków to obserwacja. Jej przyczyny są kontrowersyjne zarówno naukowo, jak i politycznie. Według SRF Federalny Urząd Ochrony Środowiska (BAFU) przypisuje go wzmocnionej ochronie stad, dodatkowym środkom finansowym oraz regulacji populacji. David Gerke z Gruppe Wolf Schweiz przyznaje, że odstrzały miały lokalny wpływ, na przykład w przypadku watahy Mont-Tendre w kantonie Vaud, ale za najważniejszy środek uważa ochronę stad. Czasowy spadek po odstrzałach sam w sobie nie dowodzi związku przyczynowego – to samo dotyczy ochrony stad: wielkość stada, organizacja wypasu alpejskiego, warunki pogodowe, jakość zgłaszania szkód oraz lokalna dynamika watah mogą działać jednocześnie. BirdLife, Gruppe Wolf Schweiz, Pro Natura i WWF w dniu 25 września, we wspólnym stanowisku, określiły prewencyjne odstrzały jako «controproducenti e non necessari» (przeciwskuteczne i niepotrzebne). Zgodnie z żądaniem parlamentu kompleksowa analiza ma zostać przedstawiona, według organizacji, w 2027 roku. Właśnie dlatego, że przyczyny pozostają niejasne, potrzebna jest niezależna ocena, zanim podjęte zostaną decyzje o dalszych złagodzeniach przepisów.

Więcej na ten temat: Próg liczebności wilków: Rada Narodowa przyjmuje wniosek, Odstrzały wilków na obszarach ochrony zwierzyny łownej: ochrona bez zakazu, Lato alpejskie 2026: liczba ataków wilków zmniejszyła się o połowę mimo rekordowej populacji

Zgłaszanie stanowisk do 16 października

Konsultacje publiczne w sprawie nowelizacji prawa łowieckiego trwają do 16 października 2026 roku. Stanowisko mogą zgłaszać nie tylko kantony, partie i związki: zgodnie z ustawą o konsultacjach publicznych, prawo to przysługuje każdej osobie i każdej organizacji. Wystarczy krótkie, rzeczowe stanowisko. Możliwe punkty:

• Żądanie, aby zatwierdzone odstrzały gatunków chronionych pozostawały w gestii zawodowej straży przyrody, a nie były przekazywane myśliwym rekreacyjnym, oraz aby kantony nie wypłacały premii uzależnionych od skuteczności odstrzału gatunków chronionych.
• Sprzeciw wobec odstrzałów w okresie rozrodu i wychowu młodych, ponieważ według ekspertów ingerencja w strukturę watahy może mieć niepożądane skutki. Długoterminowe dane z USA (Cassidy i in. 2023, Frontiers in Ecology and the Environment) pokazują, że śmierć spowodowana przez człowieka zaburza stabilność i rozród watah wilków.
• Sprzeciw wobec zniesienia szczególnej ochrony wilków na federalnych obszarach ochrony zwierzyny, ponieważ obszary te utraciłyby swoją funkcję jako tereny schronienia.
• Żądanie niezależnej kontroli skuteczności wszystkich dotychczasowych odstrzałów regulacyjnych oraz obowiązku kantonów do przejrzystego ujawniania interwencji, odstrzałów i kosztów.

Dokumenty są dostępne za pośrednictwem komunikatu prasowego Rady Federalnej. Tło i analizę oferuje nasz artykuł Wilk: konsultacje w sprawie prawa łowieckiego do 16 października. Wszystkie fakty na temat tego drapieżnika znajdują się w Dossier: Wilk w Szwajcarii.

Podsumowanie

Przypadek z Valle Morobbia nie pokazuje tylko pojedynczego odstrzału regulacyjnego. Pokazuje przesunięcie całego systemu: kanton przekazuje zabijanie chronionych wilków autoryzowanym myśliwym rekreacyjnym, wiążąc to zadanie z premią za sukces w wysokości 500 franków. Jednocześnie władze federalne chcą dalej obniżać próg dla odstrzałów - zarówno czasowo, sięgając aż w okres rozrodu, jak i terytorialnie, obejmując federalne obszary ochrony zwierzyny. Właśnie dlatego, że szkody w kilku kantonach spadły, a ich przyczyny pozostają sporne, przed dalszymi złagodzeniami potrzebne są przejrzyste dane, niezależne kontrole skuteczności oraz ochrona, która nie będzie uzależniona od politycznego dążenia do coraz większej regulacji. Kto podziela to stanowisko, może przekazać je pisemnie Radzie Federalnej do 16 października.

Źródła

• Corriere del Ticino: «Abbattuto un giovane lupo del branco Camoghè», 2 października 2026
• Ticinonews: «Valle Morobbia: abbattuto un giovane lupo», 2 października 2026
• RSI: «Abbattuto un giovane lupo del branco Camoghè», 2 października 2026
• Corriere del Ticino: «Due branchi di lupi nel mirino: il Ticino ordina la regolazione di Peloso e Camoghè», 25 września 2026
• Ticinonline: «Branchi Peloso e Camoghé, si procederà all'abbattimento di fino a due terzi dei giovani nati», 25 września 2026
• Corriere del Ticino: «Una nuova alleanza per regolare i lupi», 8 czerwca 2026
• RSI: «Ticino: formati 88 cacciatori per abbattere i lupi», 17 czerwca 2026
• Ticinonews: «Lupo: abbattimenti preventivi controproducenti e non necessari», 25 września 2026
• Corriere del Ticino: «Caccia alta, pesa il caldo», 1 października 2026
• Ticino Politica: «Caccia alta in Ticino 2026», 1 października 2026
• Watson / Keystone-SDA: «Szwajcarski parlament żąda ustalenia wartości progowej dla populacji wilków», 23 września 2026
• Bote der Urschweiz: «Parlament uchwala górny limit liczebności wilków», 23 września 2026
• KORA: «Rada Federalna rozpoczyna konsultacje w sprawie znowelizowanego prawa łowieckiego», 24 czerwca 2026
• Rada Federalna: Komunikat prasowy dotyczący konsultacji, 24 czerwca 2026
• SRF: «Czy kontrowersyjne odstrzały wilków jednak coś dały?», 2 sierpnia 2026
• SWI swissinfo.ch / Keystone-SDA: «Liczba padłych zwierząt zabitych przez wilki w Gryzonii spadła w 2026 roku o ponad połowę», 4 sierpnia 2026
• Servanty S. i in. (2009): Pulsed resources and climate-induced variation in the reproductive traits of wild boar under high hunting pressure, Journal of Animal Ecology
• Mazzatenta A. (2026): Wild Boar Management and Environmental Degradation: A Matter of Ecophysiology, Conservation 6(1): 9
• Cassidy K.A. i in. (2023): Human-caused mortality triggers pack instability in gray wolves, Frontiers in Ecology and the Environment