Prawo łowieckie: konsultacje dotyczące odstrzału wilków w okresie wychowu młodych i na terenach ochronnych dla zwierzyny łownej trwają do 16 października

24 czerwca 2026 roku Rada Federalna otworzyła konsultacje w sprawie kolejnej rewizji prawa łowieckiego.

Realizuje tym samym dwa wnioski przyjęte przez parlament w 2025 roku: 25.3715 Friedli («Zezwolić na odstrzał wilków na terenach ochronnych dla zwierzyny łownej») oraz 25.3549 Broulis («Wilk problemowy żyjący w watasze. Działanie musi być możliwe!»).

Przewidziano dwa nowe przepisy. Art. 12 ust. 2ter ma zezwolić kantonom na działania przeciwko wilkom z watah również między 1 lutego a 31 maja. Art. 11 ust. 5bis ma nowo dopuścić takie interwencje również na federalnych terenach ochronnych dla zwierzyny łownej. Rada Federalna wiąże interwencje z powtarzającymi się atakami mimo ochrony stad lub z zagrożeniem dla ludzi. Dotychczas wilki żyjące w watahach były chronione przed odstrzałem w okresie rozrodczym i na federalnych terenach ochronnych dla zwierzyny łownej.

Wraz z proaktywną regulacją od września do stycznia oraz reaktywną regulacją od czerwca do sierpnia, odstrzał wilków problemowych ma być według Rady Federalnej możliwy «przez cały rok».

Co znajduje się w raporcie wyjaśniającym

Komunikat prasowy DETEC podkreśla «pojedyncze» wilki problemowe. Decydujące są jednak treść ustawy i raport wyjaśniający.

Odstrzały mimo obecności młodych zwierząt w watasze. Raport przyznaje, że okres od lutego do maja “nawet w przypadku gatunków łownych klasycznie przypada na okres ochronny” i istnieje “pewne ryzyko” “pozostawienia osieroconych młodych”. Mimo to odstrzały mają być dozwolone, “także jeśli wiadomo lub istnieje możliwość, że dana watacha ma młode”. Tym samym dla watah wilków przestałaby obowiązywać ochrona, której art. 7 ust. 5 prawa łowieckiego wyraźnie wymaga dla gatunków łownych, takich jak sarna czy kozica: ochrona matek i młodych. Raport wprawdzie żąda, aby ochronę młodych “szczególnie uwzględnić”. W tekście ustawy nie ma jednak o tym mowy.

Regulacja watah również na obszarach objętych zakazem polowań. Projekt obejmuje nie tylko pojedyncze wilki. Art. 11 ust. 5bis odnosi się wyraźnie także do proaktywnej regulacji zgodnie z art. 7a oraz do reaktywnej regulacji watah. Raport sam potwierdza, że przepis ten “dotyczy zarówno pojedynczych odstrzałów […], jak i regulacji watah”. Zapewnienie, że nowa regulacja nie przyniesie “żadnego ułatwienia regulacji populacji”, odnosi się jedynie do okresu wychowu młodych. W przypadku obszarów ochrony zwierzyny łownej nie jest to prawdą: właśnie tam regulacja populacji zostaje rozszerzona na obszary, w których dotychczas była wykluczona.

Niższy próg interwencji w okresie rozrodczym. Dotychczas kanton może interweniować w watahę wilków między lutym a majem tylko w przypadku “poważnego i bezpośrednio grożącego zagrożenia dla ludzi”, a wtedy nawet bez zgody BAFU (art. 9c rozporządzenia łowieckiego). Projekt obniża ten próg do “zagrożenia dla ludzi” i nie precyzuje bliżej, od kiedy takie zagrożenie występuje. Z wyjątku dla nagłych sytuacji kryzysowych powstałby znacznie szerzej ujęty stan faktyczny umożliwiający interwencję w okresie wychowu młodych.

Także myśliwi rekreacyjni mogliby strzelać w okresie wychowu młodych. Projekt przewiduje, że kantony mogą nie tylko “zarządzać” środki przeciwko watahom wilków, ale również je “zezwalać”, a w obszarach ochrony zwierzyny łownej mowa jest wręcz jedynie o “zezwalaniu”. Zgodnie z art. 12 ust. 2 prawa łowieckiego takimi środkami, obok organów nadzoru, mogą zostać obarczeni także uprawnieni do polowania. Odstrzały watah z młodymi oraz w obszarach ochrony federalnej mogłyby zostać w ten sposób przekazane myśliwym rekreacyjnym.

Brak danych liczbowych dla okresu od lutego do maja.Raport wyjaśniający uzasadnia nowelizację «niemożnością działania» w okresie od lutego do maja. Nie przedstawia jednak żadnych danych liczbowych dotyczących tego, ile szkód w tych miesiącach powodują wilki żyjące w watahach, jak wysokie są te szkody i w ilu przypadkach udowodniono, że prawidłowo wdrożona ochrona stad została pokonana. Bez tych danych nie można sprawdzić, czy ingerencja w okres wychowywania młodych jest w ogóle konieczna.

Wilk na obszarze objętym zakazem polowań «zasadniczo pożądany». Raport opisuje obwody zakazu polowań jako „obszary priorytetowe dla fauny”. Obecność wilka jest tam „zasadniczo pożądana”, ponieważ poprzez polowanie na zwierzynę płową przeciwdziała nadmiernym szkodom w odnowieniu lasu. Jednocześnie ma być tam możliwy jego odstrzał, jeśli co najmniej dwukrotnie zaatakuje chronione stada, powodując przy tym łącznie znaczną szkodę.

Zwierzęta gospodarskie na obszarze chronionym. W 30 z 43 federalnych obwodów zakazu polowań utrzymywanych jest, według raportu, około 29’000 owiec, czyli około 15 procent wszystkich owiec utrzymywanych na obszarach górskich, a do tego dochodzi około 18’000 sztuk bydła i krów. Projekt koncentruje się na odstrzale. Z punktu widzenia IG Wild beim Wild powinien on najpierw dotyczyć wypasu na obszarach chronionych.

Konwencja Berneńska: przesłanki wyjątku niesprawdzone. Rada Federalna uzasadnia zgodność z Konwencją Berneńską poprzez jej art. 7, który wymienia „okresy ochronne” jako środek ochronny. Wyjątki od przepisów ochronnych, zgodnie z art. 9 Konwencji, wymagają, aby „nie istniało żadne inne zadowalające rozwiązanie”. Art. 9 nie jest omawiany w raporcie. Ponadto w kwestii otwarcia obwodów zakazu polowań raport w ogóle nie zawiera własnej analizy zgodności z Konwencją.

Ryzyko dla struktury watahy podczas wychowu młodych

Organizacja Wolfs-Hirten, gryzońska organizacja ochrony wilków, zwraca w swoim siedmiostronicowym stanowisku uwagę na powiązanie biologiczne. Jeśli podczas wychowu młodych brakuje rodziców lub doświadczonych członków watahy, szczenięta dorastają bez stabilnej struktury społecznej i w kolejnym roku jako roczniaki trafiają na hale górskie. Organizacja obawia się, że odstrzały w okresie miotów sprzyjają w ten sposób późniejszym konfliktom. Czy odstrzał wilków z watahy w tej fazie zmniejsza szkody, czy w perspektywie średnioterminowej powoduje nowe, raport wyjaśniający tego nie sprawdza.

Ataki na zwierzęta wiosną zdarzają się ponadto często na pastwiskach domowych i przygotowawczych, tuż przed wypędem na hale, gdzie ochrona stad jest często zapewniona jedynie prowizorycznie. Zdaniem Wolfs-Hirten oraz IG Wild beim Wild priorytetem powinno być zamknięcie tych luk w ochronie, a nie ingerowanie w watahy w okresie miotów.

Decyzja narodu z 2020 roku

27 września 2020 roku obywatele odrzucili rewizję prawa łowieckiego, przy 51,9 procent głosów na nie. Szczególnie kontrowersyjne było wówczas rozszerzenie odstrzałów gatunków chronionych, przede wszystkim wilka. Od tego czasu wiele z tych elementów zostało stopniowo ponownie wprowadzonych, zarówno na poziomie ustawy, jak i rozporządzenia: regulacja prewencyjna, odstrzały watah, teraz okres miotów i obszary chronione. Każda częściowa rewizja wydaje się sama w sobie ograniczona, lecz w sumie ochrona wilka znacząco się zmniejsza.

Tym ważniejsze jest, aby w konsultacjach wypowiadały się nie tylko związki rolników i myśliwych rekreacyjnych. Jak ściśle w Bundeshaus powiązane są płatności bezpośrednie i polityka wobec wilków, pokazuje nasza analiza Rolnicy w parlamencie: wysokie płatności bezpośrednie, twarda linia wobec wilka. Więcej informacji na ten temat w Dossier o wilku oraz w naszej analizie z czerwca: Otworzyć ostoje zwierzyny, strzelać do wilków przez cały rok? Dlaczego ta polityka jest nie do utrzymania.

Jak można zgłosić opinię

W konsultacjach mogą uczestniczyć nie tylko kantony, partie i związki, ale wszystkie osoby i organizacje. Każde zgłoszenie zostaje odnotowane w raporcie wynikowym.

1. Dokumenty: Projekt ustawy oraz raport wyjaśniający dostępne są w Komunikat prasowy DETEC. Adres do składania uwag znajduje się w piśmie przewodnim na stronie konsultacyjnej Fedlex.
2. Termin: 16 października 2026.
3. Treść: Wystarczy krótkie pismo. Ważne jest, aby jasno odnieść się do obu artykułów (art. 11 ust. 5bis oraz art. 12 ust. 2ter), najlepiej z wnioskiem o ich skreślenie, wraz z krótkim uzasadnieniem.
4. Organizacje: Wolfs-Hirten oferują możliwość poparcia swojego stanowiska poprzez umieszczenie logo innych organizacji i na życzenie udostępnią do 1 października tekst wniosku dotyczącego obu artykułów (info@wolfshirten.ch).

IG Wild beim Wild składa własne stanowisko i wnioskuje o skreślenie obu przepisów.