Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Nidwalden

W kantonie Nidwalden obowiązuje system polowań na podstawie patentu.

Za planowanie, organizację i kontrolę odpowiada Wydział Łowiectwa i Rybołówstwa przy Urzędzie Sprawiedliwości. Polowanie na zwierzynę grubą trwa od początku do końca września, a na zwierzynę drobną od połowy października do końca listopada. Cały obszar kantonu nadzoruje dwoje strażników przyrody. Psychologicznie takie niedostateczne obsadzenie ma znaczenie: im mniej niezależnej kontroli, tym silniej działa samoregulacja myśliwych rekreacyjnych i tym mniejsza jest presja na reformy.

Premie za odstrzal: haracz bez podstawy prawnej

Jednym z najbardziej wymownych epizodów w historii łowiectwa w Nidwalden jest zniesienie premii za odstrzał. Przez lata myśliwi rekreacyjni i myśliwe rekreacyjne otrzymywali finansowe nagrody za zabijanie określonych dzikich zwierząt. W 2021 roku Rada Rządowa zdecydowała o zakończeniu tej praktyki. Uzasadnienie było równie proste, co demaskujące: nie istnieje «podstawa prawna, która usprawiedliwiałaby dziś tę praktykę wprowadzoną w dawnych czasach».

Z psychologicznego punktu widzenia jest to lekcja poglądowa pod wieloma względami. Po pierwsze, pokazuje, jak długo mogą utrzymywać się bezprawne praktyki, jeśli społeczność ujmuje je jako tradycję. Nikt nie kwestionował podstawy prawnej, dopóki premie uchodziły za „normalne”. Po drugie, korekta ujawnia, że nie doszło do niej w wyniku debaty etycznej, krytyki ze strony ochrony zwierząt ani presji demokratycznej, lecz w wyniku wewnętrznej kontroli prawnej. Pytanie, czy zabijanie dzikich zwierząt za nagrodę pieniężną jest zgodne z ustawą o ochronie zwierząt (TSchG), w ogóle nie zostało postawione. Po trzecie, brak reakcji opinii publicznej pokazuje, jak głęboko zakorzeniona jest normalizacja zabijania: kanton przez lata wypłacał premie za odstrzał zwierząt bez podstawy prawnej, a nikt tego nie zauważył.

Wykonywanie polowań w kantonie Nidwalden 2021–2022

Spadek populacji kozic: ochrona jako alibi

Centralnym tematem w kantonie Nidwalden jest utrzymujący się spadek populacji kozic. Rada rządowa wprowadziła limit i stopniowo obniżała liczbę odstrzałów: z 65 do 60 zwierząt, w tym tylko 16 kozłów kozicy. Na osobę można teraz odstrzelić tylko jedną kozicę. Sformułowanie użyte przez radę rządową jest przy tym znamienne: „ma nadzieję, że populacja będzie mogła się odbudować”.

Z psychologicznego punktu widzenia to sformułowanie jest wymowne: wyraża nadzieję, a nie pewność. Władza najwyraźniej nie wie, czy ten środek zadziała. Mimo to poluje się dalej, choć w mniejszym zakresie. Logiczna alternatywa – tymczasowe moratorium na polowania na kozice – nie zostaje nawet wspomniana. Dlaczego? Ponieważ całkowite zaprzestanie polowań przełamałoby narrację o „zrównoważonym użytkowaniu”. Dopóki nadal się strzela, łowiectwo rekreacyjne pozostaje praktyką nienaruszoną. Redukcja nie jest wówczas środkiem ochronnym, lecz kosmetyczną ingerencją, która podtrzymuje system w ruchu.

Spadek liczebności kozic jest udokumentowany w całym regionie alpejskim. Przyczyny są różnorodne: zmiana klimatu, zakłócenia turystyczne, choroby oraz samo łowiectwo rekreacyjne. W Nidwalden dochodzi jeszcze jeden czynnik: rys, który od 1971 roku zasiedla Szwajcarię Centralną z Obwalden, poluje na sarny i kozice. Jednak w przeciwieństwie do łowiectwa rekreacyjnego rys reguluje populację w sposób ekologicznie sensowny: zdobywa przede wszystkim słabe i chore zwierzęta i, jak udowodniono, zmniejsza szkody wyrządzane przez zwierzynę w młodnikach. Mimo to myśliwi rekreacyjni postrzegają go jako konkurencję, a nie partnera.

Ochrona samic z młodymi: przepisy a rzeczywistość

W Nidwalden obowiązuje przepis, który na pierwszy rzut oka brzmi jak ochrona zwierząt: w przypadku jeleniowatych cielę musi zostać zastrzelone przed matką, aby zapewnić ochronę samic z młodymi. Zasada ta ma zapobiegać sytuacjom, w których strzela się do matek, podczas gdy ich młode są jeszcze od nich zależne.

Z psychologicznego punktu widzenia przepis ten jest typowym przykładem etycznej kosmetyki. Sugeruje troskę, lecz pozostawia nietkniętą podstawową kwestię: dlaczego w ogóle strzela się do młodych zwierząt? Przepis normalizuje zabijanie młodych, wiążąc je z określoną kolejnością. Dyskutuje się nie nad tym, czy w ogóle, lecz nad tym, jak. Właśnie to przesunięcie z podstawowego pytania etycznego na techniczny szczegół regulacyjny jest kluczową cechą psychologii łowieckiej: dopóki przestrzegane są zasady, praktyka uchodzi za akceptowalną, niezależnie od tego, czy sama praktyka jest etycznie uzasadniona.

Aplikacja łowiecka: zdigitalizowana logistyka zabijania

Od niedawna myśliwi rekreacyjni z Nidwalden mają do dyspozycji aplikację, za pomocą której można cyfrowo rejestrować odstrzelone zwierzęta. Aplikacja umożliwia bardziej efektywny odbiór podczas kontroli zwierzyny, dostęp do osobistej statystyki łowieckiej z kilku lat oraz pobieranie przepisów dotyczących gospodarki łowieckiej. Wydział Łowiectwa i Rybołówstwa wydaje ponadto własną broszurę na sezon łowiecki, która jest dostarczana wszystkim zarejestrowanym myśliwym rekreacyjnym. Aplikacja “cieszy się już dużą popularnością” - informuje się oficjalnie.

Psychologicznie cyfryzacja łowiectwa rekreacyjnego jest sygnałem modernizacji, który przesłania podstawowe pytanie. Aplikacja nie sprawia, że zabijanie jest bardziej humanitarne, lecz bardziej wydajne. Optymalizuje ona zarządzanie zabijaniem, a nie jego kontrolę. Fakt, że własna statystyka odstrzału jest dostępna do wglądu przez lata, tworzy element grywalizacji: łowiectwo rekreacyjne staje się mierzalnym osiągnięciem. Broszura z kolei działa tożsamościowo. Przekazuje poczucie przynależności i uznania. Człowiek staje się częścią wspólnoty, do której kanton zwraca się osobiście. Wszystko to stabilizuje system, nie poddając go w wątpliwość.

Debata o łabędziu nieme: Nidwalden jako pionier liberalizacji

Nidwalden odegrał kluczową rolę w ogólnokrajowej debacie na temat łabędzia niemego. Były radny stanowy Paul Niederberger (CVP) domagał się zniesienia barier dla "regulacji" populacji łabędzi. Wspólnie z kantonem Obwalden Nidwalden złożył do BAFU wniosek o zezwolenie na ingerencję w lęgi łabędzi. Ponad 16’000 osób podpisało przeciwko temu petycję. BirdLife Schweiz oraz Alliance Animale Suisse skrytykowały to podejście jako "etycznie i merytorycznie bezsensowne".

Z psychologicznego punktu widzenia ten przypadek pokazuje, jak narracja rządowa jest rozszerzana na coraz to nowe gatunki. Od jelenia przez kozicę po łabędzia: gdy tylko jakieś zwierzę zostanie zdefiniowane jako "problem", uruchamia się ten sam mechanizm. Rozwiązanie jest zawsze takie samo: zabijać, redukować, ingerować. Alternatywne podejścia, jak zarządzanie siedliskami czy koncepcje współistnienia, nie są w ogóle dyskutowane. Łabędź staje się przypadkiem administracyjnym, a nie istotą żywą. Język urzędów to wzmacnia: "regulacja", "ingerencja", "wczesny etap lęgu". Wszystko to brzmi rzeczowo, a zarazem ukrywa fakt, że chodzi o niszczenie życia.

Łabędź niemy nie powinien trafić na listę do odstrzału

Wzorzec Szwajcarii Centralnej

Nidwalden nie jest przypadkiem skrajnym, lecz swoistym prototypem. W żadnym innym kantonie nie widać tak wyraźnie, jak łowiectwo rekreacyjne funkcjonuje jako instytucjonalna oczywistość: dyskretnie, bezgłośnie, bez publicznej debaty. Premie za odstrzał bez podstawy prawnej, spadek liczebności kozic mimo limitów, aplikacja jako fasada modernizacji oraz debata o łabędziach jako rozszerzenie narracji regulacyjnej składają się na jeden obraz: łowiectwo rekreacyjne w Nidwaldzie funkcjonuje nie dlatego, że przekonuje, lecz dlatego, że nigdy nie jest kwestionowane.

Kanton Genewa pokazuje od 1974 roku, że profesjonalne zarządzanie dziką fauną działa bez łowiectwa rekreacyjnego. To model genewski nie jest w Nidwaldzie tematem. Z psychologicznego punktu widzenia to najskuteczniejsza forma obrony: nie sprzeciw, lecz ignorowanie. To, co nie istnieje, nie musi być obalane.

Więcej na ten temat w dossier: Psychologia polowania

Kantonalne analizy psychologiczne:

• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Glarus
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Zug
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Bazylea-Miasto
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Szafuza
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Appenzell Ausserrhoden
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Appenzell Innerrhoden
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Neuchâtel
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Turgowia
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Nidwalden
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Uri
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Obwalden
• Psychologia hobby-myślistwa w kantonie Schwyz
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Jura
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Bazylea-Okręg
• Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Zurych
• Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Genewa
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Berno
• Psychologia hobbystycznego polowania w kantonie Solothurn
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Aargau
• Psychologia hobby-myślistwa w kantonie Ticino
• Psychologia polowań hobbystycznych w kantonie Valais
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Gryzonia
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie St. Gallen
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Fryburg
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Vaud
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Lucerna