Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Bazylea-Miasto

W kantonie Bazylea-Miasto obowiazuje łowiectwo rewirowe.

Gminy wydzierżawiają prawo do polowania stowarzyszeniu myśliwskiemu na okres ośmiu lat. Do zwierząt kopytnych objętych polowaniem należą sarna i dzik. Zarządzaniem łowiectwem zajmuje się Urząd ds. Lasów i Dzikich Zwierząt obu Bazylei w Sissach, odpowiedzialny za oba półkantony. Z psychologicznego punktu widzenia Bazylea-Miasto jest szczególnie pouczająca, ponieważ najwyraźniej widać tu nieproporcjonalność łowiectwa rekreacyjnego: cały aparat administracyjny na potrzeby 48 saren rocznie.

Inicjatywa ludowa na rzecz modelu genewskiego: precedens

W Bazylei-Mieście istnieje już opracowany tekst inicjatywy na rzecz zniesienia łowiectwa rekreacyjnego i wprowadzenia profesjonalnego zarządzania dzikimi zwierzętami według modelu genewskiego. Inicjatywa chce zakotwiczyć w konstytucji kantonalnej zasadę profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt. Jej istotą jest to, że przyroda w dużej mierze reguluje się sama. Tam, gdzie interwencje są konieczne, odpowiedzialni mają być państwowi strażnicy przyrody, a nie prywatni myśliwi i myśliwe rekreacyjne. Szacowane koszty: od 1,10 do 1,60 franka na mieszkańca rocznie – mniej niż cena znaczka pocztowego.

Inicjatywa opiera się na przypadku referencyjnym Genewy: od czasu zniesienia w 1974 roku milicyjnego łowiectwa rekreacyjnego federalna statystyka łowiecka wykazuje tam populację saren wynoszącą około 680 zwierząt (2024) przy rocznym specjalnym odstrzale wynoszącym zaledwie 20 do 36 zwierząt, realizowanym przez profesjonalnych strażników przyrody. Stosunek populacji do odstrzału wynosi mniej niż 5 procent – to ułamek tego, co jest typowe w kantonach z łowiectwem rekreacyjnym. Kanton Genewa przez ponad 50 lat nigdy nie doświadczył żadnego zastrzeżenia ze strony prawa federalnego.

Psychologicznie ten tekst inicjatywy stanowi precedens. Pokazuje bowiem, że genewski model nie funkcjonuje wyłącznie w frankofońskim kantonie przygranicznym, lecz jest możliwy do zastosowania również w niemieckojęzycznym kantonie miejskim. Jeśli Bazylea-Miasto, z jej 180 sarnami i jednym jedynym towarzystwem łowieckim, przeprowadzi zmianę systemową, powstanie punkt odniesienia, który wywrze presję na narrację o niezbędności łowiectwa rekreacyjnego w całej niemieckojęzycznej Szwajcarii.

Genf Jagdverbot

Argument strony przeciwnej: «Tutaj prawie nie ma czego regulować»

Przewidywalne przeciwne stanowisko lobby łowieckiego brzmi: w Bazylei-Mieście problemy z dzikimi zwierzętami są znikome, a aktywność łowiecka minimalna, więc inicjatywa ludowa jest zbędna. Psychologicznie ta argumentacja jest wysoce demaskująca, ponieważ sama sobie zaprzecza: jeśli faktycznie nie ma prawie nic do regulowania, to zmiana systemowa na profesjonalne zarządzanie dziką fauną jest tym łatwiejsza, tańsza i pozbawiona ryzyka.

W rzeczywistości zmiana dotyczy minimalnego zakresu: jedynie gminy Bettingen i Riehen posiadają regale łowieckie, przekazane na podstawie umowy dzierżawy jednemu towarzystwu łowieckiemu. Jednocześnie w Bazylei i jej okolicach populacje dzikich zwierząt w obszarach zabudowanych rosną: lisy, borsuki, bobry, sarny i dziki. Profesjonalne zarządzanie dziką fauną nie jest rozwiązaniem luksusowym, lecz infrastrukturą prewencyjną. Pytanie nie brzmi, czy Bazylea-Miasto potrzebuje profesjonalnych strażników przyrody, lecz dlaczego zamiast tego funkcjonuje towarzystwo łowiectwa rekreacyjnego z umową dzierżawy.

Łowiectwo rewirowe: ekskluzywność jako błąd systemowy

Łowiectwo rewirowe w Bazylei-Mieście i Bazylei-Landschaft funkcjonuje na modelu dzierżawy: jedna osoba lub kilka osób wydzierżawia obszar na osiem lat. W tym okresie władza łowiecka należy do dzierżawców. Oficjalnie „struktura społeczna populacji ma być zbliżona do naturalnej”, a „naturalne zachowania społeczne zwierząt nie powinny być zakłócane”. Polowanie nie może stać się „dominującym czynnikiem selekcyjnym”.

Psychologicznie ten model dzierzawy jest szczególnie wątpliwy w kantonie miejskim. Przekazuje on małej grupie osób prywatnych władzę nad dzikimi zwierzętami na przestrzeni publicznej, w której żyją setki tysięcy ludzi. Dzierżawa tworzy ekskluzywność, która nie stoi w żadnej proporcji do znaczenia społecznego tej sprawy. Podczas gdy reszta ludności nie ma żadnego wpływu na planowanie polowań, to towarzystwo łowieckie decyduje, które zwierzęta mogą żyć, a które nie. To nie jest zarządzanie dziką fauną, lecz model feudalny w demokratycznym przebraniu.

Kanton miejski z potencjałem: korytarze dla dzikich zwierząt zamiast rewirów łowieckich

Bazylea-Miasto rośnie, a wraz z miastem rosną punkty styczne między człowiekiem a dzikimi zwierzętami. Lisy, borsuki i sarny od dawna są częścią codzienności miejskiej. Inicjatywa na rzecz profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt odnosi się dokładnie do tej zmiany: zamiast traktować dzikie zwierzęta jako „obiekty regulacji”, należy opracować koncepcje koegzystencji. Wspieranie koegzystencji w kantonie miejskim obejmuje w szczególności zabezpieczenie i połączenie korytarzy dla dzikich zwierząt, ekologiczne uatrakcyjnienie terenów zielonych oraz edukację społeczeństwa.

Psychologicznie Bazylea-Miasto stoi w punkcie zwrotnym. Kanton może albo trzymać się modelu łowieckiego, który dla 48 saren rocznie angażuje całe towarzystwo łowieckie, albo może odważyć się na krok, który Genewa wykonała ponad 50 lat temu. Inicjatywa ludowa jest próbą demokratycznego rozstrzygnięcia tej kwestii. I właśnie to czyni ją tak groźną dla lobby łowieckiego: nie dlatego, że Bazylea-Miasto jest wielkim kantonem łowieckim, lecz dlatego, że sukces tutaj zmieniłby debatę w całej Szwajcarii niemieckojęzycznej.

Kantonale Volksinitiative – Kanton Basel-Stadt

Bazylea-Miasto jako przypadek testowy

Żaden inny kanton nie nadaje się tak dobrze do zmiany systemowej jak Bazylea-Miasto. Struktura łowiecka jest minimalna, ludność miejska jest krytycznie nastawiona do polowań, koszty byłyby niskie, a model genewski dostarcza ponad 50 lat praktycznego doświadczenia. To, że mimo to należy spodziewać się oporu, pokazuje psychologiczną siłę narracji łowieckiej: nawet tam, gdzie poluje się niewiele, możliwość zniesienia polowań jest odczuwana jako zagrożenie. Nie dlatego, że polowanie w Bazylei-Mieście miałoby jakiekolwiek znaczenie, lecz dlatego, że stworzony zostałby precedens, który podważyłby cały system.

Właśnie dlatego Bazylea-Miasto zasługuje na szczególną uwagę. Nie chodzi tu o spór dotyczący regulacji populacji jeleni, lecz o fundamentalne pytanie: czy społeczeństwo XXI wieku w ogóle jeszcze potrzebuje uzbrojonych zabójców-amatorów, czy wystarczą profesjonalni strażnicy przyrody?

Więcej na ten temat w dossier: Psychologia polowania

Kantonalne analizy psychologiczne:

• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Glarus
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Zug
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Bazylea-Miasto
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Szafuza
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Appenzell Ausserrhoden
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Appenzell Innerrhoden
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Neuchâtel
• Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Turgowia
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Nidwalden
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Uri
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Obwalden
• Psychologia hobby-myślistwa w kantonie Schwyz
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Jura
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Bazylea-Okręg
• Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Zurych
• Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Genewa
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Berno
• Psychologia hobbystycznego polowania w kantonie Solothurn
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Aargau
• Psychologia hobby-myślistwa w kantonie Ticino
• Psychologia polowań hobbystycznych w kantonie Valais
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Gryzonia
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie St. Gallen
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Fryburg
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Vaud
• Psychologia łowiectwo rekreacyjne w kantonie Lucerna