19.09.2026, 12:51

Zoeken

Jacht

Jachtcrisis in Europa: FACE vecht voor schoten

FACE-workshop in Rome: hoe Europa's jachtlobby haar imago redt en waarom Zwitserland in de schaduw blijft.

Redactie Wild beim Wild · 27 november 2025

Op 4 november 2025 kwam in Rome de top van de Europese jachtlobby bijeen.

De Italiaanse Federcaccia had uitgenodigd, aan tafel zat het directiecomité van FACE, de Europese koepelorganisatie van jachtverenigingen. Onderwerp van de workshop: hoe kan de dramatische daling van het aantal jagers in Europa worden gestopt, en wat kunnen andere landen leren van het Duitse ‘succesmodel’?

Opvallend is niet alleen waarover gesproken werd, maar ook wie in de officiële communicatie vrijwel niet voorkomt: Zwitserland. Terwijl JagdSchweiz niet alleen gewoon lid is van FACE, maar via zijn militante directeur David Clavadetscher zelfs vertegenwoordigd is in het meest invloedrijke bestuursorgaan.

FACE in Brussel: de stem van de recreatieve jagers – en een machtige lobby

FACE, de ‘European Federation for Hunting and Conservation’, noemt zichzelf de stem van ongeveer zeven miljoen recreatieve jagers in 37 Europese landen. De organisatie, gevestigd in Brussel, staat als ngo ingeschreven in het EU-transparantieregister en werkt er nadrukkelijk aan om jachtbelangen te vertalen naar Europese wetgeving.

Het bestuur van FACE bestaat uit de voorzitter, elf vicevoorzitters, de secretaris-generaal en de penningmeester. Sinds 2024 is de Nederlander Laurens Hoedemaker voorzitter. Penningmeester (Treasurer General) is een Zwitser: David Clavadetscher, tevens directeur van JagdSchweiz.

JagdSchweiz omschrijft zichzelf als koepelorganisatie van de Zwitserse jagers met ongeveer 30.000 leden en benadrukt zijn lidmaatschap van FACE en van de internationale jachtraad CIC.

Daarmee is duidelijk: Zwitserland, als niet-EU-land, zit in het hart van de Europese jachtlobby. Wanneer FACE in Rome bespreekt hoe de recreatieve jacht in Europa ‘gered’ moet worden, gaat het indirect altijd ook over het Zwitserse jachtbeleid.

De workshop in Rome: Duitsland als voorbeeldland op jachtgebied

De berichten van Federcaccia en jachtvriendelijke media schetsen een duidelijk beeld. In Rome kwamen vertegenwoordigers van de FACE-lidstaten samen om «de dalende trend van het aantal jagers» te analyseren, met een opvallende uitzondering: Duitsland.

De Duitse spreker was Helmut Dammann-Tamke, voorzitter van de Deutscher Jagdverband (DJV) en tevens vicevoorzitter van FACE voor Duitsland. Hij presenteerde dat het aantal actieve recreatieve jagers in Duitsland de afgelopen 30 jaar met ongeveer 41 procent is gestegen.

Als centrale succesfactoren noemt hij in de workshop:

  • een hoge dichtheid aan bejaagbare wildsoorten, vooral hoefdieren
  • de nauwe koppeling tussen grondeigendom en jachtrecht, waardoor boseigenaren en boeren georganiseerd zijn in jachtverenigingen
  • de erkenning van veel jachtorganisaties als «milieuorganisaties», wat hun politiek gewicht geeft in planning- en vergunningsprocedures
  • een communicatiemodel dat jagers neerzet als producenten van «ethisch» wildvlees en als «klimaatbeschermers», omdat zij door het afschieten van dieren zogenaamd het bos en daarmee het klimaat zouden redden.

Bovendien worden twee trends bijzonder gevierd: het aandeel recreatieve jaagsters zou in Duitsland de afgelopen tien jaar duidelijk zijn gestegen, de jagerschap zou jonger worden, en het aandeel stedelijke recreatieve jagers zou toenemen. Volgens de sprekers is hetzelfde patroon ook in andere landen te zien, ondanks dat de totale aantallen daar dalen.

Jachtcrisis als imagoprobleem – niet als ethische of ecologische kwestie

Opvallend is hoe de lobby van de recreatieve jacht in Rome het eigen «crisisdiscours» kadert. De daling van het aantal jagers wordt bijna uitsluitend beschreven als bedreiging voor de «toekomst van de jacht», niet als kans voor wilde dieren of biodiversiteit.

De voorgestelde tegenmaatregelen zijn dienovereenkomstig:

  • betere communicatie
  • nadruk op klimaatbescherming, soortenbeheer en «invasievenbestrijding»
  • versterkte lobbyactiviteiten in Brussel, met name rond de jacht op trekvogels en «kleine» bejaagbare soorten
  • reactivering van FACEMED, het mediterrane FACE-platform, om gezamenlijk jachtbeleid ten opzichte van het EU-Parlement te coördineren.

De boodschap: niet minder schieten, maar uitgebreider uitleggen waarom schieten zogenaamd natuurbescherming zou zijn. Dat onafhankelijke studies al jaren een algemene afname van de jagerij in veel Europese landen documenteren en tegelijkertijd forse problemen zien bij grondbroeders, zangvogels en kleine zoogdieren, wordt in dit kader hooguit terzijde genoemd.

In plaats van de rol van de recreatieve jacht in de biodiversiteitscrisis kritisch te bevragen, behandelt FACE de afname van recreatieve jagers als een communicatie- en wervingsprobleem. Precies daar zet de kritiek in: het gaat om de toekomst van een vrijetijdslobby, niet om de toekomst van de wilde dieren.

Het onzichtbare Zwitserland: bestuurslid, maar geen onderwerp in Rome

Wie de verslagen uit Rome leest, stuit steeds weer op Duitsland en Italië, op mediterrane landen en trekvogeljacht. Zwitserland daarentegen komt in de officiële teksten van Federcaccia en All4shooters gewoonweg niet voor.

Dat is om meerdere redenen opmerkelijk:

  1. JagdSchweiz is lid van FACE
    De Zwitserse koepelorganisatie is formeel ingebed in de structuren en benadrukt dat zelf uitdrukkelijk.
  2. De penningmeester van FACE komt uit Zwitserland
    David Clavadetscher, directeur van JagdSchweiz, werd in 2021 gekozen tot Treasurer General van FACE en bekleedt deze functie tot op de dag van vandaag.
  3. Zwitserse jachtverenigingen vertellen een bijna identiek succesverhaal als Duitsland
    In Zwitserse media verwijst Clavadetscher zelf naar stijgende aantallen jaagsters en jonge mensen, evenals naar een groeiende vraag uit stedelijke gebieden – vrijwel hetzelfde verhaal dat in Rome als ‘Duits model’ wordt geprezen.

Ondanks deze nauwe verwevenheid blijft Zwitserland naamloos in de publieke communicatie over de FACE-workshop.

Mogelijke redenen waarom Zwitserland in de schaduw blijft

Een officiële verklaring waarom Zwitserland niet voorkomt in de berichtgeving over de workshop in Rome, bestaat niet. Toch zijn er enkele aannemelijke verklaringen te bespreken:

1. Focus op EU-beleid, niet op derde landen

FACE ziet zichzelf uitdrukkelijk als een lobbyorganisatie die de invloed van recreatieve jagers in EU-wetgevingsprocessen veiligstelt.

De debatten in Rome draaien om:

  • Invloed op het Europees Parlement en de Europese Commissie
  • gecoördineerde aanpak bij de jacht op trekvogels en kleine vogels
  • Mediterraan jachtbeleid via FACEMED

Zwitserland is geen EU-lid. Voor de externe communicatie richting Brussel is het daarom strategisch nuttiger om te verwijzen naar EU-landen, vooral naar grote bijdragebetalers zoals Duitsland, Italië, Frankrijk en Spanje.

2. Politieke gevoeligheid van de Zwitserse jacht

In Zwitserland is de jacht politiek omstreden, duidelijk zichtbaar bij het Nee tegen de herziene jachtwet van 2020, die vooral mislukte vanwege geplande verruimingen bij preventieve afschot van de wolf.

Een te opdringerig optreden van JagdSchweiz als onderdeel van een agressief opererende EU-jachtlobby, die in Brussel strijdt voor meer afschot van roofdieren en trekvogels, zou binnenlands politiek gevoelig liggen. Voor de Zwitserse jachtverenigingen is het comfortabeler om zich nationaal als gematigde “natuurbeschermingspartner” te presenteren, terwijl men op Europees niveau via FACE onverbiddelijk lobbywerk ondersteunt.

3. Imagepolitiek: Duitsland verkoopt zichzelf vaker als “groen jachtland”

Het in Rome gepresenteerde narratief werkt bijzonder goed met het voorbeeld Duitsland: meer recreatieve jagers ondanks de klimaatbeweging, sterke inbedding van de jacht in bos- en landbeleid, erkenning als milieuorganisatie, en dat alles in een land met Groenen in de regering.

Zwitserland, met zijn kantonaal versnipperde jachtpraktijk, het debat over wildbeschermingsgebieden en de conflicten rond wolf, lynx en steenbok, past minder goed in dit gladde succesbeeld. Voor de communicatiestrategie van FACE en Federcaccia is het eenvoudiger om het gewoon buiten beschouwing te laten.

Wat betekent dit voor Zwitserland?

Voor wilde dieren maakt het geen verschil of de recreatieve jager uit Beieren, Toscane of het Berner Oberland komt. Bepalend is welke structuren de recreatieve jacht legitimeren, hoeveel er wordt geschoten en hoe sterk jachtverenigingen politieke besluiten beïnvloeden.

De feiten:

  • JagdSchweiz is een integraal onderdeel van FACE en ondersteunt daarmee een lobbyorganisatie die systematisch werkt aan het politiek verzekeren en uitbreiden van het afschot van wilde dieren in Europa.
  • De top van de Zwitserse jacht zit in Brussel niet aan de zijlijn, maar in het bestuur van FACE.
  • In de nationale communicatie wordt deze rol echter zelden transparant gemaakt. In plaats daarvan benadrukt men “biodiversiteit”, “natuurbescherming” en “maatschappelijke opdracht”.

De workshop in Rome laat op exemplarische wijze zien hoe de jachtlobby reageert op haar eigen legitimiteitscrisis: met meer lobbywerk, meer pr en een groen laagje verf, niet met een eerlijk debat over ethiek, dierenleed of alternatieven voor de recreatieve jacht.

Dat Zwitserland daarbij onzichtbaar blijft in het publieke verhaal, maakt het probleem niet kleiner. Integendeel: het bemoeilijkt een eerlijke discussie over welk Europees jachtbeleid de Zwitserse verenigingen via FACE ondersteunen, van het afschieten van trekvogels in het Middellandse Zeegebied tot nieuwe aanvallen op de beschermde status van roofdieren.

Voor een serieus jachtpolitiek debat in Zwitserland zou transparantie het minimum moeten zijn:

  • Openbaarmaking van alle mandaten en functies van Zwitserse jachtfunctionarissen binnen FACE en verwante gremia
  • een duidelijk standpunt over thema's die FACE actief bevordert in Brussel (trekvogeljacht, roofdieren, jacht in waterrijke gebieden, loodmunitie)
  • Eerlijke cijfers over de jachtintensiteit en de gevolgen voor wilde dieren, in plaats van verbloemende imagocampagnes.

Zolang de jachtverenigingen deze transparantie weigeren, blijven vragen als «Waarom was Zwitserland er niet bij?» symptomatisch. Niet omdat er niemand uit Zwitserland in Rome aanwezig was, maar omdat het publiek niet mag weten hoe nauw de Zwitserse jacht verbonden is met de Europese lobby.

Natuurramp recreatieve jagers

In de chaos waarin de natuur zich bevindt na decennialang “beheer en onderhoud” door hobby-jagers, is het aandeel bedreigde soorten in geen enkel land ter wereld zo groot als in Zwitserland. Deze huurmoordenaars veroorzaken al decennia een ecologisch onevenwicht in het cultuurlandschap, met soms dramatische gevolgen (beschermingsbos, ziekten, landbouwschade en nog veel meer). Meer dan een derde van de planten-, Wilde dieren en schimmelsoorten geldt als bedreigd. Zwitserland staat Europa-breed ook onderaan wat betreft het aanwijzen van beschermde gebieden voor biodiversiteit. Het zijn steeds weer dezelfde kringen van recreatieve jagers met hun lobbywerk die via politiek, media en wetgeving al decennialang verantwoordelijk gehouden moeten worden. Zij zijn het die notoir moderne, ethische verbeteringen op het gebied van dierenwelzijn blokkeren en serieuze dier- en soortenbescherming saboteren. Recreatieve Jagers verzetten zich stelselmatig tegen meer nationale parken in Zwitserland, omdat het hen niet gaat om natuur, biodiversiteit, soortenbescherming of dierenwelzijn, maar om het in stand houden van hun perverse, bloedige hobby.

Wist u …

  • dat in Zwitserland onschuldige jonge wolven geliquideerd worden?
  • dat recreatieve jagers bij de beoordeling van de kwaliteit van wildvlees liegen, en dat verwerkt wildvlees volgens de WHO net als sigaretten, asbest of arseen kankerverwekkend is?
  • dat volgens onderzoek nergens de loodbelasting van steenarenden en lammergieren hoger is dan in de Zwitserse Alpen, vanwege de munitie van recreatieve jagers?
  • dat de jachtethiek van recreatieve jagers lijnrecht in strijd is met de dierenwelzijnswet, een fata morgana is?
  • dat jacht oorlog is, waarbij dierlijke concurrenten simpelweg geliquideerd worden?
  • dat er ontelbare illegale en niet-gemarkeerde hoogzitten in onze natuur staan, die soms zo verrot zijn dat ze een gevaar vormen voor kinderen, en mensen om het leven kunnen komen?
  • dat jaar na jaar talloze mensen door jagerswapens gedood of verwond worden, soms zo ernstig dat ze in een rolstoel belanden of ledematen worden geamputeerd?
  • dat in Zwitserland jaarlijks ongeveer 120’000 volkomen gezonde reeën, herten, vossen, marmotten en gemzen meestal zinloos worden gedood?
  • dat het door de recreatieve jagers vandaag nauwelijks nog mogelijk is om in harmonie met wilde dieren te leven, wilde dieren te zien?
  • dat hagelladingen hazen laten schreeuwen als kleine kinderen en dat bij “geschoten” reeën en herten de ingewanden worden verscheurd, zodat ze tijdens hun vlucht sporen achterlaten voor het naspeuren?
  • dat de bewering van recreatieve jagers dat de wrede wildmassacres nodig zijn om populaties te reguleren, wetenschappelijk weerlegd is?
  • dat recreatieve jagers openlijk toegeven dat het bij de jacht draait om “de lust om te doden” en “de vreugde van het buit maken”, een ziekelijke passie?
  • dat recreatieve jagers geen zesde zintuig hebben en toch regelmatig beweren dat ze alleen zieke en zwakke dieren schieten, wat in de praktijk natuurlijk niet klopt?
  • dat recreatieve jagers naar het buitenland reizen voor trofeejacht, ver weg van alle soorten- en jachtbeschermingsbepalingen, en dat er zelfs Zwitserse recreatieve jager-reisorganisaties zijn voor zulk debiel jachtvermaak?
  • dat de overgrote meerderheid geen erkende beroepsjagers zijn, maar de jacht als hobby-, sport- en vrijetijdsvermaak beoefenen, wat niet zedelijk is en eigenlijk in strijd is met de dierenwelzijnswet?
  • dat 99,07% van de beschaafde mensen in Zwitserland geen recreatieve jagers zijn, dus slechts 0,3% recreatieve jagers plezier beleven aan deze bloedige activiteiten?
  • dat deze wildendoders niet op basis van wetenschappelijke rechtvaardigingen jagen?
  • dat beschermde soorten eigenlijk niet in het jachtrecht thuishoren, omdat recreatieve jagers overweldigd zijn door soortenbescherming en telkens weer dieren van de Rode Lijst, zoals lynx, wolf, veldhaas, patrijs, kwartel, enzovoort, voor de lol afschieten?
  • dat recreatieve jagers bepaalde diersoorten gericht decimeren om geen concurrentie te hebben voor hun tegennatuurlijke gedrag (vos, lynx, wolf, roofvogels, enzovoort)?
  • dat het wild sterft nog voordat de recreatieve jager ook maar één schot heeft kunnen lossen, dat dit voorkomen moet worden, en dat dit wel de kerngedachte is van beheer en onderhoud én jachtplanning?
  • dat bij wilde zwijnen (en vossen) normaal gesproken alleen de leidende zeug jongen krijgt, maar dat door het afschieten van deze zeug alle vrouwelijke dieren binnen de groep zich gaan voortplanten, en we mede daardoor een overschot aan wilde zwijnen hebben?
  • dat weidedieren – herten, reeën, enzovoort – oorspronkelijk vooral overdag actief waren op akkers en weiden, net als geiten, schapen, koeien, enzovoort, en niet in het bos?
  • dat de wolf van levensbelang is voor de gezondheid van wilde hoefdieren op lange termijn, omdat hij bijvoorbeeld met ongelooflijke precisie zieke of zwakke dieren buitmaakt en daarmee de recreatieve jagers ver overtreft?
  • dat vossen na de zinloze jacht meestal in het afval belanden?
  • dat vossen tegenwoordig vooral bejaagd worden zodat er meer hazen, enzovoort, in de braadpan van de recreatieve jagers belanden? Dat de vos echter voor meer dan 90% niet leeft van hazen, en nooit een gezonde haas te pakken krijgt?
  • dat men tegen recreatieve jagers op het gebied van dierenwelzijn niet alleen met zachtaardigheid, straatfeesten, gebedskettingen, enzovoort kan optreden (op een grove knoest hoort een grove wig)?
  • dat recreatieve jagers met hun jagerslatijn respectloos de spot drijven met levende wezens?
  • dat het als taboe geldt om grofwild bij een voederplaats of tijdens de paartijd neer te schieten, maar de recreatieve jager geen enkele scrupule heeft om dit bij de “buitconcurrent” vos te doen?
  • dat recreatieve jagers in sommige kantons alleen op jacht gaan vanwege het malse vlees van een jong dier?
  • dat recreatieve jagers drachtige moederdieren voor de ogen van hun jongen doodschieten, of alleen jonge dieren tijdens de opfoktijd (nazomerjacht)?
  • dat recreatieve jagers het milieu, de natuur, mens en dier met hun munitie vergiftigen?
  • dat wreedheid, barbaarsheid, gruwelijkheid, bloedvergieten en zinloos lijden geen cultuurgoed kunnen zijn in een beschaafde samenleving?
  • dat recreatieve jagers jaarlijks ongeveer 10’000 reekitsen doodschieten?
  • dat recreatieve jagers in strenge winters hongerende dieren met voer lokken, enkel om ze op laffe en verraderlijke wijze te kunnen doodschieten?
  • dat recreatieve jagers opgehitste honden in holen jagen om vossen en dassen uit te roeien (bejaging van holen)?
  • dat recreatieve jagers vreedzame wezens in kastvallen lokken, waarin ze soms dagenlang moeten lijden en op hun moordenaar wachten, of waarbij dieren vaak urenlang doodsangst en pijn moeten doorstaan (vallenjacht)?
  • dat recreatieve jagers vreedzame wilde dieren tijdens hun slaap of terwijl ze zich zonnen, laf en vanuit een hinderlaag met ultramoderne precisiewapens doden of verwonden?
  • dat recreatieve jagers onderscheidingen, huidenmarkten, prijsuitreikingen voor de trofeeëncultus, trofeeshows, bonthandel, enzovoort ondersteunen?
  • dat recreatieve jagers minderjarige schoolkinderen vuurwapens in handen duwen en met hen oefenen om te doden?
  • dat recreatieve jagers hun kwellende daden vaak in eenzaamheid verrichten, wat dierenmishandeling in de hand werkt?
  • dat recreatieve jagers veel wilde dieren enkel zwaar verwonden en de slachtoffers vaak urenlang enorme pijn en angst moeten doorstaan, totdat een bloedhond hen vindt en ze worden doodgeschoten?
  • dat recreatieve jagers (afgezien van vivisectie) dieren het meeste leed en misbruik toebrengen, ook door de manier waarop ze doden?
  • dat de dieren- en natuurliefde van jagers zich niet verheugt in het bestaan van het geliefde object, maar er juist naar streeft het geliefde wezen met huid en haar te bezitten, en dat dit culmineert in het maken van een prooi door de daad van het doden?
  • dat recreatieve jagers verbijtschade juist bevorderen door de jachtdruk, met name op predators zoals de vos, de lynx en de wolf?
  • dat recreatieve jagers voor asociaal, onethisch en onchristelijk gedrag deur en poort openzetten?
  • dat recreatieve jagers de bevolking normale, natuurlijke dierenobservaties en interacties onthouden?
  • dat er geen groter en met munitie vervuild kwelproduct bestaat dan wildbraad?
  • dat er landelijk in Zwitserland geen uniforme regeling bestaat wat betreft oogtests, schietpraktijk enzovoort van recreatieve jagers?
  • dat er geen psychologische persoonlijkheidstest bestaat voor recreatieve jagers?
  • dat er geen alcoholverbod bestaat voor recreatieve jagers wanneer ze met hun wapens op dieren schieten?
  • dat recreatieve jagers schoolinstellingen binnendringen om hun jagerslatijn en hun geweld aan de kinderen op te dringen?
  • dat een rechtbank in Bellinzona onlangs heeft bevestigd dat jachtverenigingen vrijwel alles bevorderen wat wreed, onnodig en harteloos is?
  • dat de vereniging «JagdSchweiz» in de eerste plaats respectloosheid en een cultuur van geweld cultiveert – precies het tegenovergestelde van waar een beschaafd mens in onze maatschappij naar zou moeten streven.
  • dat alleen al in het kanton Graubünden elk jaar meer dan 1’000 aanklachten en boetes tegen recreatieve jagers worden uitgevaardigd?

Heb je een tip, een bron of een correctie bij dit artikel? Schrijf ons.

Meer over recreatieve jacht: In onze dossiers met kritiek op de recreatieve jacht bundelen we feitenchecks, analyses en achtergrondverhalen. Wat het onderzoek daarover zegt, toont Jacht in de feitencheck: de stand van het onderzoek.

Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.

Ondersteun ons werk

Met jouw donatie help je dieren te beschermen en hun stem te laten horen.

Nu doneren →