Wypas bydła wypiera pająki i sprzyja kleszczom

W wielu częściach świata tradycyjne krajobrazy, niegdyś zdominowane przez dzikie zwierzęta roślinożerne, ulegają dramatycznym zmianom. Wypas bydła wyparł rodzime zwierzęta pastwiskowe, co prowadzi do przesunięć w składzie gleby, różnorodności roślinnej oraz w delikatnej równowadze interakcji drapieżnik–ofiara.

Redakcja Wild beim Wild · 22 lutego 2025

Wypas bydła zmienia glebę, rośliny i populacje owadów

Zmiany te są często subtelne i rozwijają się przez lata, ale ich konsekwencje mogą być dalekosiężne.

Długoterminowe badanie prowadzone w dolinie Spiti w Himalajach dostarcza wglądu w to, jak te zmiany wpływają na naziemne stawonogi, w tym pająki, kleszcze i roztocza.

Wyniki wskazują na niepokojący trend: populacje pająków maleją, podczas gdy organizmy przenoszące choroby, takie jak kleszcze i roztocza, kwitną.

Zmiany te mają bezpośredni wpływ na różnorodność biologiczną, stabilność ekologiczną, a nawet zdrowie ludzi. Więcej na bioróżnorodności.

Globalny wypas bydła: podstawy

Rozszerzanie się terenów wypasowych dla zwierząt hodowlanych od dziesięcioleci zmienia krajobrazy na całym świecie. W miarę wzrostu światowego popytu na mięso i produkty mleczne, hodowcy bydła i przedsiębiorstwa rolne wycinają coraz więcej terenów pod wypas bydła, owiec i innych zwierząt pastwiskowych.

W miejscach takich jak lasy deszczowe Amazonii wycina się ogromne obszary lasu, aby stworzyć pastwiska, co przyczynia się do wylesiania i utraty siedlisk.

Tereny trawiaste, sawanny, a nawet obszary suche są również przekształcane w pastwiska, często kosztem rodzimych ekosystemów.

W niektórych regionach wdraża się regeneracyjne techniki wypasu, w których zwierzęta są przenoszone kolejno na różne pastwiska, aby naśladować naturalne wzorce wypasu i umożliwić regenerację gleby.

Inni badają alternatywy roślinne oraz mięso hodowane w laboratorium, aby zmniejszyć obciążenie planety. Na znaczeniu zyskuje również dieta roślinna.

Wyzwaniem jest znalezienie równowagi między produkcją żywności a zrównoważonym rozwojem ekologicznym, a wraz z rosnącym globalnym apetytem poszukiwanie rozwiązań staje się coraz pilniejsze.

Choć hodowla bydła odgrywa szkodliwą rolę w wyżywieniu świata, jej gwałtowna ekspansja rodzi mnóstwo ogromnych problemów.

Pająki na obszarach z hodowlą bydła

Naukowcy odkryli, że na obszarach z hodowlą bydła jest mniej pająków, natomiast więcej szarańczy, kleszczy i roztoczy. Pająki odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ekologicznej, kontrolując populacje owadów.

Współautor badania, Sumanta Bagchi, jest profesorem nadzwyczajnym w Centre for Ecological Sciences (CES), Indian Institute of Science (IISc).

«Pająki są drapieżnikami; ich rola ekologiczna jest porównywalna z rolą wilków, lwów i tygrysów. Niski poziom populacji pająków może uwolnić szarańczę spod kontroli drapieżników i prowadzić do wielu wtórnych zmian w ekosystemie. Łącznie efekty te zmieniają przepływ materii i energii», wyjaśnia Bagchi.

Zastąpienie dzikich zwierząt roślinożernych przez zwierzęta hodowlane

Bagchi i jego zespół od ponad 15 lat badają wpływ hodowli bydła na ekosystemy doliny Spiti. Stwierdzają, że dzikie zwierzęta roślinożerne, takie jak jaki i kozice, niegdyś prosperowały na całym świecie, ale dziś są ograniczone do obszarów chronionych. Gdzie indziej dominują zwierzęta udomowione.

Do badania naukowcy przeanalizowali ponad 25 000 stawonogów z 88 taksonów, w tym pająki, kleszcze, roztocza, pszczoły, osy i szarańcze.

Monitorowali ogrodzone działki wypasane przez dzikie lub udomowione zwierzęta oraz analizowali wilgotność gleby, pH i biomasę roślinności.

Zaburzenie siedlisk stawonogów

Shamik Roy, były doktorant CES i współautor badania, zwrócił uwagę, że stawonogi od dawna są związane z rodzimymi zwierzętami pastwiskowymi.

«Zmienne biotyczne i abiotyczne roślinności i gleby są ze sobą powiązane w złożony sposób, którego wciąż nie potrafimy w pełni rozszyfrować. Stawonogi w dużym stopniu zależą od nich w poszukiwaniu pożywienia i siedliska – jest to więź, która rozwijała się przez wieki wraz z rodzimymi zwierzętami pastwiskowymi w ekosystemie», mówi Roy.

Gdy te zwierzęta pastwiskowe zostają zastąpione, dochodzi do zakłóceń w populacjach stawonogów. Badanie wykazało, że na obszarach wypasanych przez bydło liczba pająków spadała, podczas gdy kleszcze i roztocza kwitły.

Przyczyny spadku populacji pająków są niejasne, ale mniejsza dostępność ofiar oraz zmiany w roślinności mogą się do tego przyczyniać.

Wzrost liczby stawonogów przenoszących choroby

Pronoy Baidya, były doktorant CES i współautor badania, wskazuje na niepokojący trend.

«Jedną z najbardziej zaskakujących obserwacji była ogromna różnica w liczebności kleszczy i roztoczy między rodzimymi zwierzętami pastwiskowymi a zwierzętami hodowlanymi», mówi Baidya.

Osiemdziesiąt procent bydła na świecie nosi w sobie kleszcze, co stanowi zagrożenie zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi. «To poważny problem w kontekście chorób odzwierzęcych i podejścia One Health», mówi Baidya.

Wypas zwierząt a roślinność

Wypas bydła wpływa na strukturę roślinności i zdrowie gleby w złożony sposób. Badanie wykazało, że obszary wypasane przez bydło mają inny skład roślinny niż obszary wypasane przez rodzime zwierzęta roślinożerne.

Zmiany gatunków roślin wpływają na różnorodność stawonogów i zmieniają dostępność pożywienia dla różnych gatunków.

Również warunki glebowe, w tym wilgotność i pH, zmieniają się pod wpływem wypasu przez zwierzęta hodowlane. Zmiany te wpływają na społeczności mikrobiologiczne i dalej oddziałują na ekosystem.

Zdrowa gleba wspiera zróżnicowaną roślinność, która z kolei utrzymuje zrównoważony ekosystem.

Ochrona przyrody i gospodarka gruntami

Aby złagodzić te skutki, naukowcy proponują ponowne wprowadzenie rodzimych zwierząt roślinożernych oraz monitorowanie chorób przenoszonych przez wektory. Polityka ochrony przyrody powinna koncentrować się na zrównoważonym wypasie bydła i zachowaniu ekosystemów. Więcej na ochrony środowiska i przyrody.

«Obecnie większość terenów wspólnych jest zarządzana raczej słabo, przez co mieszkańcy wsi nie mogą korzystać z tych terenów w sposób zrównoważony dla swojego utrzymania, jednocześnie pozbawiając rodzime zwierzęta roślinożerne ich pastwisk», mówi Baidya.

«Mamy nadzieję, że nasze badanie stanie się przykładem, który skłoni rządy do podjęcia poważnych kroków, aby najpierw uwolnić tereny wspólne, a następnie rozpocząć odpowiednią ekologiczną odbudowę tych obszarów».

Ponowne wprowadzenie dzikich zwierząt roślinożernych oraz zarządzanie terenami wypasowymi mogłyby pomóc odbudować ekosystemy i zmniejszyć ryzyko chorób.

Zmiany te wymagają działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i zachowania równowagi ekologicznej. Zrównoważone praktyki użytkowania gruntów oraz lepsze zarządzanie terenami wypasowymi mogą zapobiec dalszym zaburzeniom ekologicznym.

Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Ecological Applications.

Dalsze artykuły

Więcej na temat łowiectwa hobbystycznego: Co na ten temat mówią badania, pokazuje Łowiectwo w faktach: stan badań.

Stanowisko IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild odrzuca łowiectwo rekreacyjne. Naszym wzorem jest kanton Genewa, który od 1974 roku obywa się bez łowiectwa rekreacyjnego: bez sezonów polowań, bez psów myśliwskich, bez polowań nagonkowych, bez ambon myśliwskich, bez okrucieństwa wobec zwierząt i przestępczości, które gdzie indziej towarzyszą sezonowi polowań. To, co działa tam od ponad pięćdziesięciu lat, obala każdy stanowisko JagdSchweiz. Związek, który opiera swoją politykę na twierdzeniach obalanych we własnych dokumentach, nie jest organizacją branżową, lecz fabryką dezinformacji.

Redakcja Wild beim Wild

Wszystkie wpisy są przygotowywane przez IG Wild beim Wild oraz zewnętrznych współautorków i współautorów. Badania, struktura i procesy redakcyjne mogą być przy tym wspierane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji.