Kantonalna inicjatywa ludowa: Kanton Argowia

«O profesjonalną ochronę dzikich zwierząt»

Inicjatywa konstytucyjna w formie opracowanego projektu

Na podstawie § 64 Konstytucji kantonu Argowia z 25 czerwca 1980 r. oraz ustawy o prawach politycznych (GPR)

Zlozona przez komitet inicjatywy [data zlozenia]

tekście inicjatywy

Niżej podpisane osoby uprawnione do głosowania w kantonie Argowia składają następującą inicjatywę konstytucyjną:

Konstytucja kantonu Argowia z 25 czerwca 1980 r. zostaje uzupełniona o następujące paragrafy:

§ [nowy] Profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

1 Wykonywanie łowiectwa przez osoby prywatne (łowiectwo rewirowe, łowiectwo rekreacyjne) jest zabronione na całym terytorium kantonu Argowia. Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich nie będą przedłużane.

2 Ochrona, opieka oraz, w razie konieczności, regulacja populacji dzikich zwierząt należą wyłącznie do wykwalifikowanych specjalistek i specjalistów ds. zarządzania dziką fauną, zatrudnionych przez kanton.

3 Odstrzał dzikich zwierząt jest dopuszczalny jedynie jako środek ostateczny, gdy wszystkie inne odpowiednie środki zapobiegania szkodom lub odwrócenia zagrożenia zostały wyczerpane lub okazały się niewystarczające. Wymaga on uprzedniej zgody Komisji ds. Dzikich Zwierząt.

4 Kanton powołuje niezależną Komisję ds. Dzikich Zwierząt, w skład której wchodzą przedstawicielki i przedstawiciele organizacji ochrony zwierząt i przyrody, nauki oraz właściwych organów. Komisja nadzoruje zarządzanie dziką fauną i podejmuje decyzje w sprawie środków regulacyjnych.

5 Kanton wspiera naturalną regulację populacji dzikich zwierząt, łączenie siedlisk oraz koegzystencję człowieka i dzikiej fauny.

6 Kanton zapewnia finansowanie zarządzania dziką zwierzyną niezależnie od wpływów z dzierżawy terenów łowieckich.

7 Szczegoly reguluje ustawa.

§ [nowy] Ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

1Kanton rezygnuje z regulacji populacji chronionych gatunków dzikich zwierząt na podstawie art. 7a ustawy federalnej o łowiectwie i ochronie dziko żyjących ssaków i ptaków oraz nie wydaje pozwoleń na odstrzał pojedynczych zwierząt chronionych gatunków na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy, w szczególności w odniesieniu do wilka, rysia, niedźwiedzia, bobra, wydry, szakala złocistego, orła przedniego, tracza nurogęsia oraz innych gatunków chronionych na mocy prawa federalnego. Zastrzeżenie dotyczy ustępu 3.

2 Stawia na wspieranie koegzystencji człowieka i dzikich zwierząt, pasywne zapobieganie szkodom, ekologiczną rewaloryzację siedlisk oraz naukowe monitorowanie obecności dzikich zwierząt.

3 Zastrzega się możliwość podjęcia działań wobec pojedynczych dzikich zwierząt, które stanowią bezpośrednie i poważne zagrożenie dla ludzi. Działania te należy ograniczyć do minimum i przeprowadzać je przez właściwą jednostkę specjalistyczną kantonu.

4 Kanton aktywnie działa w ramach współpracy międzykantonalnej oraz wobec władz federalnych na rzecz ochrony i zachowania zagrożonych gatunków dzikich zwierząt.

Przepis przejściowy

1 Rada Rządowa wydaje niezbędne przepisy wykonawcze w ciągu dwóch lat od przyjęcia niniejszej zmiany konstytucji.

2 Istniejące umowy dzierżawy łowieckiej wygasają najpóźniej pięć lat po wejściu w życie ustawodawstwa wykonawczego.

3 Rada Rządowa zapewnia ciągłość zarządzania dzikimi zwierzętami w okresie przejściowym.

Objaśnienia

1. Sytuacja wyjściowa

W kantonie Argowia, czwartym pod względem liczby ludności kantonie Szwajcarii z ponad 700'000 mieszkańców na powierzchni 1'404 km², dzisiejsze łowiectwo rekreacyjne jest systemem pozbawionym demokratycznej legitymacji ze strony szerokiej opinii publicznej. Łowiectwo rekreacyjne nie służy ani ochronie gatunków, ani nowoczesnemu zarządzaniu dzikimi zwierzętami. Jest ono wykonywaniem krwawej rozrywki w czasie wolnym kosztem istot zdolnych do odczuwania, legitymizowanej przez przestarzałe narracje, które nie wytrzymują naukowej weryfikacji. Twierdzenie, że bez łowiectwa rekreacyjnego załamie się równowaga ekologiczna, jest od ponad 50 lat empirycznie obalane przez model genewski (por. obszerny dossier na temat zakazu polowań w Genewie na wildbeimwild.com).

Argowia jest kantonem łowiectwa rewirowego. Kanton wydzierżawia 174 rewiry łowieckie na okresy ośmioletnie prywatnym towarzystwom myśliwskim, a zainteresowane gminy muszą wyrazić zgodę na przyznanie dzierżawy (§ 4 AJSG). Kolejny okres dzierżawy trwa od 2027 do 2034 roku. Czynsze dzierżawne trafiają do kantonu (§ 6 AJSG). Dzierżawcy polują na własny rachunek jako zajęcie w czasie wolnym. Wbrew powszechnie rozpowszechnionemu twierdzeniu, dzierżawcy nie przejmują odpowiedzialności za rewir w sensie ekologicznym, lecz działają w ramach kantonalnych planów odstrzału, ukierunkowanych przede wszystkim na interesy leśnictwa i rolnictwa. System ten służy w pierwszej kolejności myśliwym rekreacyjnym (por. Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau a także krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Równolegle na szczeblu federalnym coraz więcej chronionych gatunków dzikich zwierząt znajduje się pod presją. Wraz z nowelizacją prawa łowieckiego w grudniu 2022 roku wprowadzono prewencyjną regulację populacji wilka. Od lutego 2025 roku kantony mogą zezwalać na odstrzał pojedynczych bobrów wyrządzających znaczne szkody (art. 9d JSV). Presja polityczna na kolejne gatunki, takie jak ryś, wydra i tracz nurogęś, stale rośnie. Argowia należy do najważniejszych kantonów bobrowych Szwajcarii: nad Aarą, Reussą, Limmatem i Renem żyje znaczna część szwajcarskiej populacji bobrów (por. analiza polityki łowieckiej na wildbeimwild.com, jak i dla polityka dotycząca wilka na wildbeimwild.com).

Kanton Aargau ma możliwość dania tu wyraźnego sygnału: nie tylko na rzecz profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego, ale także na rzecz konsekwentnej ochrony zagrożonych gatunków dzikich zwierząt na szczeblu kantonalnym.

2. Wzór do naśladowania: kanton Genewa

19 maja 1974 roku dobre 70 procent głosujących w kantonie Genewa opowiedziało się za zniesieniem milicyjnego łowiectwa rekreacyjnego. Przed wprowadzeniem zakazu zwierzyna gruba w kantonie była praktycznie wytępiona: jelenie i dziki zniknęły dziesiątki lat wcześniej, a sarny przetrwały jedynie w liczbie kilkudziesięciu sztuk. Ponad 400 myśliwych rekreacyjnych masowo wypuszczało bażanty, kuropatwy i zające na potrzeby łowiectwa rekreacyjnego.

Doświadczenia od czasu wprowadzenia zakazu łowiectwa rekreacyjnego są jednoznaczne:

Bioróżnorodność znacznie wzrosła. Liczba zimujących ptaków wodnych wzrosła wielokrotnie z kilkuset do około 30 000. Genewa jest dziś domem dla największej populacji zająca szaraka oraz jednej z ostatnich populacji kuropatwy w Szwajcarii.
Populacja saren ustabilizowała się na zdrowym poziomie, przy rocznym odstrzale specjalnym przeprowadzanym przez profesjonalnych strażników przyrody wynoszącym zaledwie od 20 do 36 zwierząt. Populacja utrzymuje się w gęstości, która jest możliwa do zniesienia dla powierzchni leśnej.
Zakaz obowiązuje nieprzerwanie od ponad 50 lat. Genewa nigdy go nie zniosła.
Całkowite koszty profesjonalnego zarządzania dziką zwierzyną w Genewie wynoszą około 1,2 miliona franków rocznie, w tym około 600’000 franków na personel (ok. trzy pełne etaty), 250’000 franków na prewencję oraz 350’000 franków na odszkodowania za szkody. Odpowiada to kwocie około 2,40 franka na mieszkańca rocznie.

Dzikie zwierzęta w kantonie Genewa wykazują wyraźnie mniejszy dystans ucieczki wobec ludzi niż na obszarach objętych polowaniami. Wieloletni genewski inspektor ds. fauny Gottlieb Dandliker określił zakaz łowiectwa rekreacyjnego jako najkorzystniejszą finansowo alternatywę dla kantonu. Szczegółowy opis znajduje się w dossier «Genewa a zakaz polowan» na wildbeimwild.com.

Skuteczność genewskiego modelu widać w bezpośrednim porównaniu: profesjonalny strażnik przyrody w Genewie potrzebuje na sanitarny odstrzał dzika średnio 8 godzin i maksymalnie 2 naboi. Myśliwy rekreacyjny w kantonie Zurych potrzebuje na to 60 do 80 godzin i do 15 naboi. Zagęszczenie zająca szaraka w Genewie wynosi 17,7 osobnika na 100 hektarów (najwyższe w Szwajcarii), podczas gdy w kantonie Zurych zaledwie 1,0 na 100 hektarów (por. Weryfikacja faktów – Rada Rządowa Zurychu).

3. Koncepcja: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego

Inicjatywa nie zastępuje łowiectwa rekreacyjnego próżnią, lecz profesjonalnym zarządzaniem dzikimi zwierzętami według modelu strażnika przyrody. Model ten opiera się na następujących zasadach:

Kompetencja fachowa zamiast rozrywki w czasie wolnym. Profesjonalni zarządcy dzikiej zwierzyny działają na podstawach naukowych, posiadają wykształcenie biologiczne i działają w ramach kantonalnego zlecenia usług. Ich celem jest utrzymanie zdrowych populacji dzikich zwierząt, a nie maksymalizacja liczby odstrzałów. W przeciwieństwie do tego, łowiectwo rekreacyjne z natury systemu dąży do zabezpieczenia własnej racji bytu poprzez wysokie stany gatunków łownych (por. krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Zasada ostatecznego srodka (ultima ratio). Odstrzał jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wyczerpano wszystkie środki nieletalne. Należą do nich elektryczne ogrodzenia, płoszenie, kształtowanie siedlisk, przesiedlanie, repelenty smakowe oraz techniczne środki ochronne. W Genewie drzewa owocowe chroni się siatkami, aby sarny i zające nie obgryzały kory. Dla dzików kanton udostępnia rolnikom elektryczne ogrodzenia. Ta praktyka pokazuje: koegzystencja jest kwestią woli, a nie możliwości technicznych.

Demokratyczna kontrola sprawowana przez komisję ds. dzikich zwierząt. Niezależna komisja, złożona z organizacji ochrony zwierząt i przyrody, przedstawicieli nauki oraz władz, zapobiega sytuacji, w której polityczna presja pojedynczych grup interesu rozmywa zarządzanie dziką zwierzyną. Inicjatywa z kantonu Argowia utrwala ten mechanizm ochronny, zapisując w konstytucji obowiązek uzyskania zgody komisji ds. dzikich zwierząt.

Naturalna samoregulacja jako zasada przewodnia. Doswiadczenia z Genewy, z parkow narodowych oraz z licznych naukowych Badania potwierdza: populacje dzikich zwierząt w większości przypadków regulują się samodzielnie. Łowiectwo rekreacyjne zakłóca ten naturalny proces, niszcząc struktury społeczne, sztucznie zwiększając wskaźniki rozrodczości i zmieniając ruchy migracyjne.

4. Dlaczego Argowia?

Kanton Aargau nadaje się szczególnie do wprowadzenia profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt z kilku powodów:

Kanton o dużej liczbie mieszkańców z bardzo niskimi kosztami na osobę. Przy ponad 700’000 mieszkańcach na powierzchni 1’404 km² koszty w kantonie Argowia rozkładają się na wiele barków. Dodatkowe koszty netto wynoszą mniej niż jeden frank na mieszkańca rocznie. To mniej niż połowa poziomu genewskiego (2,40 franka) i czyni argument kosztowy przeciwników bezużytecznym.

Jeden z najważniejszych kantonów bobrowych Szwajcarii. Nad rzekami Aare, Reuss, Limmat i Ren żyje znaczna część szwajcarskiej populacji bobrów. Od lutego 2025 roku kantony mogą zezwalać na odstrzał pojedynczych bobrów wyrządzających poważne szkody. Drugi paragraf inicjatywy chroni bobra w kantonie Argowia i daje kantonowi jasne stanowisko w ogólnokrajowej debacie (por. wildbeimwild.com o drapieżnikach).

Topografia platoformy szwajcarskiej (Mittelland). Kanton Argowia jest w przeważającej części płaski do pagórkowatego (Wyżyna Szwajcarska i przedgórze Jury). Nie ma tam terenów wysokogórskich. Wyzwania są podobne jak w Genewie. Argument, że model genewski sprawdza się tylko w kantonie miejskim, nie ma zastosowania w Argowii: Genewa również ma rolnictwo, lasy i winnice.

3’000 podpisów w 12 miesięcy. Przy ponad 700’000 mieszkańcach 3’000 podpisów to około 0,4 procent populacji. W Aarau, Baden, Brugg, Lenzburg, Wohlen, Rheinfelden i Zofingen można je zbierać efektywnie (por. wildbeimwild.com o dzikich zwierzętach na terenach zabudowanych).

Aglomeracja zuryska jako baza miejska. Wschodnia część Argowii (Baden, Wettingen, Spreitenbach) należy do aglomeracji Zurychu i ma charakter miejski. Wraz z miastami Aarau, Brugg i Rheinfelden znaczna część ludności kantonu mieszka w aglomeracjach przyjaznych ochronie zwierząt.

Oczekiwany powrot wydry. Eksperci spodziewają się powrotu wydry do północno-zachodniej Szwajcarii. Rzeka Aare stanowi potencjalny obszar rozprzestrzeniania się tego gatunku. Paragraf inicjatywy dotyczący ochrony gatunkowej jest dalekowzroczny i chroni również przyszłych powracających.

Efekt sygnalizacyjny jako test dla łowiectwa rewirowego.Argowia byłaby pierwszym dużym kantonem z łowiectwem rewirowym, który dokonałby tej zmiany systemowej. Sukces tutaj miałby znaczenie sygnalne dla całej niemieckojęzycznej Szwajcarii.

5. O pierwszym paragrafie: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

Ustęp 1: zakaz łowiectwa rekreacyjnego i wygaśnięcie umów dzierżawy

Zakaz łowiectwa rewirowego przez osoby prywatne stanowi rdzeń inicjatywy. Odpowiada on modelowi genewskiemu. Kompetencja kantonalna w tym zakresie jest bezsporna: federalne prawo łowieckie (JSG) wyraźnie pozostawia kantonom organizację gospodarki łowieckiej (art. 3 ust. 1 i 2 JSG). Trzy systemy łowieckie Szwajcarii (łowiectwo patentowe, łowiectwo rewirowe i łowiectwo państwowe, tzw. Regiejagd) są równorzędne. Kanton Genewa praktykuje łowiectwo państwowe od 1974 roku, zgodnie z prawem federalnym. Dodatek "Istniejące umowy dzierżawy łowieckiej nie będą odnawiane" jest specyficzny dla kantonów z łowiectwem rewirowym: zapewnia on, że zmiana systemu przebiegnie w sposób uporządkowany, a istniejące zobowiązania umowne zostaną uszanowane.

Ustęp 2: Profesjonalne zarządzanie dziką zwierzyną

Zamiast myśliwych rekreacyjnych wszystkie zadania związane z opieką nad dzikimi zwierzętami oraz, w razie potrzeby, z regulacją populacji przejmują wykwalifikowani specjaliści ds. zarządzania dziką fauną, zatrudnieni w służbie kantonalnej. Osoby te dysponują szerszym wykształceniem biologicznym lub z zakresu ekologii dzikich zwierząt i działają na podstawie naukowej oraz w interesie publicznym. W Genewie system ten sprawdza się od ponad 50 lat.

Ustęp 3: Odstrzał jako ostateczność

Kluczowa zmiana w stosunku do obecnego systemu polega na tym, że odstrzał nie jest regułą, lecz wyjątkiem. Pierwszeństwo mają środki pasywne. W Genewie strażnicy przyrody odstrzeliwują rocznie średnio około 250 dzików (według statystyk łowieckich BAFU), głównie młode osobniki, przy czym zwierzęta przewodzące stadu są celowo oszczędzane ze względów etycznych oraz w celu zachowania stabilności społecznej watah.

Ustęp 4: Komisja ds. dzikich zwierząt

Niezależna Komisja ds. Dzikich Zwierząt wzorowana jest na genewskiej Komisji ds. Regulacji Fauny (Commission consultative de régulation de la faune). Zapewnia ona, że organizacje zajmujące się ochroną zwierząt i przyrody mają prawo głosu przy decyzjach regulacyjnych, i zapobiega sytuacji, w której rząd samodzielnie i pod presją grup interesu udziela wyjątków. Włączenie nauki gwarantuje, że decyzje zapadają w oparciu o dowody, a nie na podstawie mitów ideologii łowieckiej, za pomocą których Lobby łowiectwa rekreacyjnego od dziesiecioleci legitymizuje swoja praktyke.

Ustęp 5: Naturalna regulacja i koegzystencja

Ten ustęp zakotwicza w konstytucji ideę profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt: przyroda w dużej mierze reguluje się sama, jeśli człowiek nie ingeruje w dynamikę populacji poprzez masowy odstrzał. Wspieranie koegzystencji obejmuje w kantonie Aargau w szczególności zabezpieczenie i połączenie korytarzy migracyjnych dzikich zwierząt wzdłuż wielkich rzek (Aare, Reuss, Limmat), ekologiczną rewaloryzację terenów zalewowych oraz edukację społeczeństwa w zakresie zachowania wobec dzikich zwierząt (por. wildbeimwild.com o dzikich zwierzętach na terenach zabudowanych).

Ustęp 6: Finansowanie niezależne od dochodów z dzierżawy

W Argowii czynsze dzierżawne trafiają do kantonu (§ 6 AJSG), a nie do gmin. Odszkodowanie dla gmin nie jest więc konieczne. Ustęp 6 zapewnia, że profesjonalne zarządzanie dzikimi zwierzętami po wygaśnięciu dochodów z dzierżawy będzie finansowane ze środków ogólnych. W stosunku do budżetu kantonu dochody z dzierżawy są marginalne.

Postanowienia przejściowe

Dwuletni termin daje Radzie Rządowej wystarczająco dużo czasu na opracowanie ustawodawstwa wykonawczego, zatrudnienie profesjonalnych zarządców dzikich zwierząt oraz powołanie komisji ds. dzikich zwierząt. Pięcioletnia klauzula przejściowa dla istniejących umów dzierżawy łowieckiej respektuje ochronę zaufania dzierżawców. Istniejąca Sekcja Łowiectwa i Rybołówstwa Departamentu Budownictwa, Transportu i Środowiska może służyć jako podstawa instytucjonalna.

6. W sprawie drugiego paragrafu: ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

Drugi paragraf jest szczególnie istotny dla Argowii. Kanton ten należy do najważniejszych kantonów bobrowych Szwajcarii. Nad rzekami Aare, Reuss, Limmat i Ren żyje znaczna część szwajcarskiej populacji bobrów. Od lutego 2025 roku kantony mogą zezwalać na odstrzał pojedynczych bobrów wyrządzających znaczne szkody. Paragraf dotyczący ochrony gatunkowej zakotwicza w konstytucji rezygnację z takich zezwoleń.

Sformułowanie „w szczególności” zostało pomyślane jako dynamiczne odesłanie do prawa federalnego. Zapewnia ono, że kantonalna ochrona automatycznie obejmuje również gatunki, które ustawodawca federalny w przyszłości obejmie ochroną lub umieści na liście regulacyjnej, bez konieczności zmiany konstytucji. Eksperci spodziewają się powrotu wydry do północno-zachodniej Szwajcarii; inicjatywa chroni również przyszłych powracających mieszkańców (por. Analiza polityki wobec wilka na wildbeimwild.com).

7. Skutki finansowe: konkretny budżet dla kantonu Aargau

Genewski budżet referencyjny

W Genewie, która zajmuje powierzchnię 282 km², czyli około jednej piątej powierzchni Argowii, i liczy około 500’000 mieszkańców, całkowite koszty profesjonalnego zarządzania dzikimi zwierzętami wynoszą rocznie około 1,2 miliona franków: około 600’000 franków na personel, około 250’000 franków na prewencję i około 350’000 franków na odszkodowania za szkody.

Ekstrapolacja dla kantonu Aargau

Dla Argowii o powierzchni 1’404 km² i ponad 700’000 mieszkańców wynika następujący realistyczny szacunek kosztów:

Koszty personalne: od 600’000 do 840’000 franków rocznie.Wymagane jest od 5 do 6 pełnych etatów dla profesjonalnych zarządców dzikich zwierząt. Jeden pełny etat w służbie kantonalnej kosztuje wraz ze składkami socjalnymi i dodatkowymi kosztami pracodawcy około 120’000 do 140’000 franków rocznie. Argowia jest wprawdzie około pięć razy większa od Genewy, ale pod względem topograficznym prostsza (Mittelland, brak Alp), a struktura osadnicza jest bardziej zwarta.

Koszty rzeczowe: od 120’000 do 180’000 franków rocznie.Należą do tego sprzęt, pojazdy, urządzenia płoszące, infrastruktura monitoringu (fotopułapki, nadajniki GPS), budowlane środki ochronne, ogrodzenia elektryczne oraz działania z zakresu komunikacji publicznej.

Rekompensaty za szkody: 100’000 do 200’000 franków rocznie. Głównie szkody wyrządzane przez dziki w rolnictwie oraz szkody wyrządzane przez bobry w ciekach wodnych i infrastrukturze.

Koszty całkowite: 820’000 do 1’220’000 franków rocznie (brutto). Odpowiada to w przybliżeniu 1,15 do 1,70 franka na mieszkańca rocznie.

Oszczednosci

Temu przeciwstawiają się znaczne oszczędności: kanton nie musi już zarządzać umowami dzierżawy łowieckiej dla 174 rewirów, przeprowadzać egzaminów myśliwskich, sporządzać planów odstrzału dla 174 rewirów ani organizować nadzoru łowieckiego. Zasoby obecnie przydzielone do tych zadań w ramach Sekcji Łowiectwa i Rybołówstwa mogą zostać częściowo przekierowane na inne cele.

Utracone wpływy

Wraz z likwidacją łowiectwa rekreacyjnego odpadają wpływy z dzierżawy rewirów łowieckich, szacowane na 400’000 do 700’000 franków rocznie. Przeciwstawiają się im jednak nigdy niezbilansowane koszty zewnętrzne łowiectwa milicyjnego (wypadki z udziałem dzikich zwierząt, szkody w lasach ochronnych spowodowane zgryzaniem przez zwierzynę w związku z polowaniami, nakłady administracyjne, interwencje policji i sądów), które prawdopodobnie znacznie przewyższają te wpływy. W kantonie Genewa wpływy te nie istnieją już od 1974 roku, bez żadnych problemów finansowych: przed wprowadzeniem zakazu polowań aktywnych było ponad 400 myśliwych rekreacyjnych, dziś tę samą pracę lepiej wykonują trzy pełnoetatowe stanowiska. Odstrzały sanitarne i terapeutyczne przeprowadzane przez zawodowych strażników przyrody to nie to samo, co regulacyjne polowania oparte na myśliwskich przesądach lub błędnie rozumianym „doświadczeniu natury” myśliwych rekreacyjnych. Rachunek pełnych kosztów pokazuje: łowiectwo milicyjne kosztuje podatnika wyraźnie więcej, niż przynosi (por. „Co łowiectwo rekreacyjne naprawdę kosztuje Szwajcarię” na wildbeimwild.com).

Myśliwi rekreacyjni w polityce głosują przeciwko ochronie przyrody. Lobby łowiectwa rekreacyjnego systematycznie zwalcza kwestie różnorodności biologicznej i ochrony gatunków. W 2024 roku zwalczało inicjatywę na rzecz różnorodności biologicznej (63 procent głosów na nie). W 2020 roku współtworzone przez nie prawo łowieckie zostało odrzucone w głosowaniu (51,9 procent głosów na nie). W 2016 roku tycyński związek myśliwych storpedował park narodowy Parc Adula. W okresie legislacyjnym 2015–2019 myśliwi rekreacyjni w parlamencie w wiekszosci przeciwko kwestiom srodowiskowym. Kto twierdzi, że myśliwi rekreacyjni są obrońcami przyrody, ignoruje ich zachowanie w głosowaniach (por. Tesynski Zwiazek Myśliwych: 30 lat nonsensu oraz Dossier kosztowe).

Dodatkowe koszty netto wynoszą prawdopodobnie 350’000 do 650’000 franków rocznie, co odpowiada okolo 0,50 do 0,90 franka na mieszkańca odpowiada. Należy to do najniższych kosztów na mieszkańca spośród wszystkich kantonów w tej serii i stanowi mniej niż połowę poziomu genewskiego (por. Weryfikacja mitow łowieckich na wildbeimwild.com).

8. Zgodnosc z nadrzednym prawem

Pierwszy paragraf: zniesienie łowiectwa rekreacyjnego

Inicjatywa jest zgodna z prawem federalnym. Federalne prawo łowieckie (JSG) wyraźnie pozostawia kantonom uregulowanie uprawnień do polowania, systemu łowieckiego, terenu łowieckiego oraz nadzoru łowieckiego (art. 3 ust. 1 i 2 JSG). Wszystkie trzy systemy łowieckie są równorzędne. Kanton Genewa praktykuje od 1974 roku łowiectwo w systemie reżyjnym i w ciągu ponad 50 lat nigdy nie spotkał się z zastrzeżeniami ze strony prawa federalnego. Zakończenie umów dzierżawy łowieckiej poprzez ich nieprzedłużenie nie narusza gwarancji własności, ponieważ są to umowy terminowe, co do których nie istnieje prawo do ich odnowienia. Pięcioletnia klauzula wygaszająca respektuje ochronę zaufania dzierżawców.

Drugi paragraf: ochrona chronionych gatunków

Art. 7a JSG umożliwia kantonom prewencyjną regulację, lecz do niej nie zobowiązuje. To samo dotyczy pozwoleń na odstrzał poszczególnych zwierząt zgodnie z art. 12 ust. 2 JSG. Rezygnacja z tej możliwości nie narusza ani prawa federalnego, ani Konwencji Berneńskiej.

Jednosc materii

Inicjatywa zachowuje jednolitość materii, ponieważ wszystkie postanowienia obu paragrafów odnoszą się do kantonalnego zarządzania dzikimi zwierzętami oraz ich ochrony.

9. Uprzedzenie przewidywalnych zarzutow

„Aargau jest za duży i za wiejski na model genewski”

Fakty: Aargowia pod względem topograficznym jest podobna do Genewy: Wyżyna Szwajcarska i Jura, brak Alp, umiarkowane różnice wysokości. Powierzchnia jest większa, ale liczba ludności również. Koszty na mieszkańca są nawet niższe niż w Genewie (poniżej jednego franka zamiast 2,40 franka), ponieważ rozkładają się na ponad 700’000 mieszkańców. Aargowia nie ma wysokich Alp, ekstremalnej topografii ani słabo zaludnionych dolin górskich. Wyzwania są takie same jak w Genewie: dziki w rolnictwie, sarny w lesie, bobry nad rzekami.

Krotka formula komunikacyjna: «Aargowia ma podobny krajobraz do Genewy i mniej niż połowę kosztów na mieszkańca. Gdzie ma to zadziałać, jeśli nie tutaj?»

«Kanton traci dochody z dzierżawy»

Fakty: Czynsze dzierżawne w Aargowii trafiają do kantonu (§ 6 AJSG). W stosunku do budżetu kantonu kwota jest marginalna. Jednocześnie odpada dzierżawa 174 rewirów, planowanie odstrzału oraz nadzór łowiecki, co prowadzi do oszczędności administracyjnych (por. Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau).

Krotka formula komunikacyjna: «Dochody z dzierżawy to w budżecie kantonu niewielka kwota. A administracja staje się prostsza.»

„Koszty rosną, a ostatecznie płaci podatnik”

Fakty: Mniej niż jeden frank na mieszkańca rocznie. To mniej niż połowa poziomu genewskiego. Genewa robi to od 50 lat, przy 2,40 franka na osobę, i nigdy nie zniosła zakazu. W Zurychu twierdzono o rzekomych kosztach w wysokości 20 milionów franków, które nigdy nie zostały udowodnione. W Aargowii dostępne są konkretnie wyliczone liczby.

Krotka formula komunikacyjna: «Mniej niż jeden frank na osobę rocznie. Mniej niż połowa tego, co w Genewie. Zuryski straszak w postaci 20 milionów nigdy nie został udowodniony.»

10. Podsumowanie

Ta inicjatywa daje mieszkańcom Aargowii możliwość opowiedzenia się za nowoczesnym, opartym na dowodach zarządzaniem dzikimi zwierzętami oraz kompleksową ochroną zagrożonych gatunków dzikich zwierząt. Pierwszy paragraf nawiązuje do sprawdzonego od ponad 50 lat modelu genewskiego i zastępuje łowiectwo rekreacyjne profesjonalną ochroną dzikich zwierząt, przy bardzo niskich kosztach na mieszkańca. Drugi paragraf chroni w szczególności bobra, najważniejszy chroniony gatunek dla Aargowii, i zapewnia, że kanton zrezygnuje z prewencyjnego zabijania gatunków chronionych.

Rezultatem byłaby Aargowia, w której dzikie zwierzęta nie są ani celem dla myśliwych rekreacyjnych, ani ofiarami politycznie motywowanej polityki odstrzału, lecz są profesjonalnie chronione jako część żywej przyrody, z korzyścią dla zwierząt i całej społeczności.

Komitet inicjatywy «Za profesjonalną ochroną dzikich zwierząt»

[Imie 1], [Imie 2], [Imie 3] …

(Członkowie komitetu zgodnie z prawem kantonalnym, zamieszkali w kantonie Aargau)

Adres kontaktowy: [Adres komitetu]

Zalacznik: Dalsza dokumentacja

Poniższe dokumenty i źródła wspierają argumentację tej inicjatywy i są dostępne jako załączniki:

Model genewski w szczegolach: wildbeimwild.com/dossiers/genf-und-das-jagdverbot. Kompleksowe przedstawienie genewskiego zarządzania dziką fauną od 1974 roku, wraz z kosztami, liczebnością populacji i rozwojem bioróżnorodności.

Badania naukowe: wildbeimwild.com/studien-ueber-die-auswirkung-der-jagd-auf-wildtiere-und-jaeger. Zbiór badań naukowych dotyczących samoregulacji populacji dzikich zwierząt oraz ekologicznych skutków łowiectwa rekreacyjnego.

Łowiectwo w Szwajcarii: wildbeimwild.com/warum-die-hobby-jagd-in-der-schweiz-kein-naturschutz-ist. Stale aktualizowany przegląd szwajcarskiej polityki łowieckiej.

Psychologia łowiectwa w kantonie Argowia: wildbeimwild.com: Psychologia łowiectwa w kantonie Argowia. Analiza psychologii łowiectwa rekreacyjnego specyficzna dla tego kantonu.

Psychologia łowiectwa rekreacyjnego: wildbeimwild.com/category/psychologie-jagd. Kompleksowe artykuły na temat psychologii łowiectwa rekreacyjnego.

Dossier o wilku: wildbeimwild.com/dossiers/wolf-in-der-schweiz-fakten-politik-und-die-grenzen-der-jagd. Aktualne wydarzenia dotyczące polityki wobec wilka w Szwajcarii.

Dzikie zwierzęta i drapieżniki: wildbeimwild.com/category/wildtiere. Informacje o dzikich zwierzętach, drapieżnikach oraz o koegzystencji ludzi i dzikich zwierząt.

Mity łowieckie: wildbeimwild.com/dossiers/jagdmythen. Sprawdzenie faktów dotyczących najczęstszych twierdzeń lobby łowiectwa rekreacyjnego.

Kantonalna inicjatywa ludowa Bazylea-Miasto: Tekst wzorcowy inicjatywy w kantonie Bazylea-Miasto. Wzór dla całej serii inicjatyw.

Uwaga dotyczaca procedury

Komitet inicjatywy przedkłada tekst inicjatywy kancelarii stanowej kantonu Argowia do wstępnego zbadania przed rozpoczęciem zbierania podpisów. Do powodzenia inicjatywy wymaganych jest 3000 ważnych podpisów. Termin zbiórki wynosi 12 miesięcy od momentu publikacji w dzienniku urzędowym. Warunki składania regulowane są przez ustawę o prawach politycznych (GPR).

Briefing strategiczny dla aktywistek i aktywistów

Inicjatywa ludowa «Na rzecz profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt», kanton Argowia Wewnętrzny dokument roboczy, stan na marzec 2026

Podsumowanie

Argowia jest pod względem liczby ludności czwartym co do wielkości kantonem Szwajcarii i ma bardzo niskie koszty na mieszkańca: poniżej jednego franka rocznie na osobę. Topografia Mittellandu jest podobna do Genewy. Argowia należy do najważniejszych kantonów pod względem populacji bobrów w Szwajcarii, co czyni paragraf o ochronie gatunkowej szczególnie istotnym. 3000 podpisów w ciągu 12 miesięcy jest wykonalne przy populacji ponad 700 000 mieszkańców. Wschodnia część Argowii należy do aglomeracji Zurychu i ma charakter miejski. Sukces w Argowii byłby dowodem na to, że model genewski sprawdza się w dużym kantonie Mittellandu.

1. Dlaczego akurat Argowia?

Bardzo niskie koszty na mieszkańca.Mniej niż jeden frank. Mniej niż połowa tego co w Genewie. Argument kosztowy, który był zabójczy w Zurychu, jest bezskuteczny w Aargau.

Topografia platoformy szwajcarskiej (Mittelland).Brak Alp, brak wysokich gór. Podobnie jak w Genewie. Argument «Genewa to kanton miejski, u nas to nie zadziała» nie ma tu zastosowania.

Kanton bobrowy.Znacząca część szwajcarskiej populacji bobrów. Od lutego 2025 roku możliwe jest wydawanie zezwoleń na odstrzał pojedynczych bobrów. Paragraf o ochronie gatunkowej mobilizuje organizacje ochrony przyrody.

3000 podpisów przy ponad 700 000 mieszkańców.To około 0,4 procent. 12 miesięcy na zbiórkę. Realistyczne.

Miejska baza na wschodzie.Baden, Wettingen, Spreitenbach należą do aglomeracji Zurychu.

2. Lekcje z Zurychu: co robimy inaczej

Pozytywny tytul.«Za profesjonalną ochronę dzikich zwierząt» zamiast «strażnicy przyrody zamiast myśliwych». Przeciwnicy muszą zająć stanowisko przeciwko «profesjonalnej ochronie dzikich zwierząt».

Konkretny rachunek budzetowy.W Zurychu padła liczba 20 milionów, a inicjatorzy nie mieli nic, by jej przeciwstawić. W Argowii dostępne są konkretnie wyliczone dane: poniżej jednego franka na osobę.

Wczesne zabezpieczenie poparcia partii.W Zurychu rada kantonalna odrzuciła inicjatywę bez głosu sprzeciwu. W Argowii SP, Zieloni i GLP muszą zostać zaangażowani wcześnie.

Ochrona gatunkowa jako poszerzenie koalicji.Paragraf dotyczący bobrów dodatkowo mobilizuje organizacje ochrony przyrody, do których nie da się dotrzeć samym przekazem anty-łowieckim.

3. Analiza przeciwników i przygotowane odpowiedzi

Kontrargument 1: «Argowia jest za duza»

Co powiedza przeciwnicy:Argowia ma powierzchnię 1404 km², a Genewa tylko 282. Model genewski rzekomo nie jest tu możliwy do zastosowania.

Fakty: Powierzchnia jest większa, ale ludność również. Koszty na mieszkańca są niższe niż w Genewie. Topografia jest podobna: Mittelland i Jura, bez Alp.

Krotka formula komunikacyjna: «Podobny krajobraz, mniej niż połowa kosztów. Gdzie ma to zadziałać, jeśli nie w Argowii?»

Kontrargument 2: «Kanton traci dochody»

Fakty: Dochody z dzierżawy trafiają do kantonu i są marginalne w budżecie kantonalnym. Administracja staje się prostsza.

Krotka formula komunikacyjna: «Dochody z dzierżawy to ułamek budżetu kantonalnego. A administracja łowiecka znika.»

Kontrargument 3: «To obciąży podatnika»

Fakty: Poniżej jednego franka na osobę rocznie. Zurychski straszak w postaci 20 milionów nigdy nie został udokumentowany. Genewa robi to od 50 lat.

Krotka formula komunikacyjna: «Mniej niż jeden frank. Mniej niż połowa tego, co w Genewie. 20 milionów z Zurychu nigdy nie zostało udokumentowanych.»

4. Strategia komunikacyjna: trzy kluczowe przekazy

«Genewa pokazuje to od 50 lat.» Więcej bioróżnorodności, stabilne populacje, minimalne koszty, nigdy nie zniesione od 1974 roku.

«Profesjonalnie zamiast rekreacyjnie.» Fachowcy zamiast strzelców rekreacyjnych. W interesie publicznym zamiast jako zajęcie rekreacyjne.

«Mniej niz jeden frank na osobe rocznie.» Bardzo niskie koszty na mieszkańca.

5. Harmonogram i kolejne kroki

Faza	Treść	Ramy czasowe
Utworzenie komitetu i wstępna weryfikacja tekstu	Zaangażować prawniczkę/prawnika; rekrutować członków komitetu zgodnie z prawem kantonalnym, z miejscem zamieszkania w kantonie Aargau	Miesiąc 1–3
Złożenie do wstępnej weryfikacji	Kancelaria Stanu Argowia	Miesiąc 3–4
Publikacja i rozpoczęcie zbiórki podpisów	Termin 12 miesięcy; cel: 3’500+ podpisów jako bufor	Miesiąc 4
Kontakty z partiami i budowa koalicji	SP, Zieloni, GLP; związki ochrony przyrody; grupy obrońców bobrów	Miesiąc 1–12
Złożenie podpisów	Kancelaria Panstwowa, weryfikacja urzedowa	Miesiąc 14–16
Debata Wielkiej Rady Kantonalnej	Zakotwiczenie parlamentarne; praca z mediami	Miesiąc 17–28
Kampania przed głosowaniem	Finalna mobilizacja, infografiki, obecnosc medialna	Miesiąc 28–36

6. Materiały kampanijne

Dossier genewskie na wildbeimwild.com jako centralna argumentacja.
Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau jako materiał uzupełniający.
Media lokalne: Aargauer Zeitung, Badener Tagblatt, Lenzburger Bezirks-Anzeiger, Tele M1, Radio Argovia.
Infografika: bóbr nad Aarą, Reuss i Limmat jako wizualny motyw przewodni. Porównanie kosztów AG vs. GE.

7. Dalsze źródła

Ten dokument jest wzorem tekstu IG Wild beim Wild. Może być swobodnie wykorzystywany przez aktywistki i aktywistów, organizacje lub komitety inicjatywne oraz dostosowywany do warunków panujących w kantonie Aargau.

Sprawdzenie faktów: Twierdzenia lobby łowiectwa rekreacyjnego

Broszura «Łowiectwo w Szwajcarii chroni i przynosi korzyści» wydana przez JagdSchweiz czyta się jak materiał reklamowy, jednak kluczowe twierdzenia nie wytrzymują konfrontacji z faktami. Dziesięć narracji pod lupą, od «zadania państwowego» przez «różnorodność gatunkową» po «80% poparcia»: Dossier: Sprawdzenie faktów broszury JagdSchweiz →