«O profesjonalną ochronę dzikich zwierząt»

Inicjatywa konstytucyjna w formie opracowanego projektu

Na podstawie § 64 Konstytucji kantonu Argowia z 25 czerwca 1980 r. oraz ustawy o prawach politycznych (GPR)

Zlozona przez komitet inicjatywy [data zlozenia]

tekście inicjatywy

Niżej podpisane osoby uprawnione do głosowania w kantonie Argowia składają następującą inicjatywę konstytucyjną:

Konstytucja kantonu Argowia z 25 czerwca 1980 r. zostaje uzupełniona o następujące paragrafy:

§ [nowy] Profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

1 Wykonywanie łowiectwa przez osoby prywatne (łowiectwo rewirowe, łowiectwo rekreacyjne) jest zabronione na całym terytorium kantonu Argowia. Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich nie będą przedłużane.

2 Ochrona, opieka oraz, w razie konieczności, regulacja populacji dzikich zwierząt należą wyłącznie do wykwalifikowanych specjalistek i specjalistów ds. zarządzania dziką fauną, zatrudnionych przez kanton.

3 Odstrzał dzikich zwierząt jest dopuszczalny jedynie jako środek ostateczny, gdy wszystkie inne odpowiednie środki zapobiegania szkodom lub odwrócenia zagrożenia zostały wyczerpane lub okazały się niewystarczające. Wymaga on uprzedniej zgody Komisji ds. Dzikich Zwierząt.

4 Kanton powołuje niezależną Komisję ds. Dzikich Zwierząt, w skład której wchodzą przedstawicielki i przedstawiciele organizacji ochrony zwierząt i przyrody, nauki oraz właściwych organów. Komisja nadzoruje zarządzanie dziką fauną i podejmuje decyzje w sprawie środków regulacyjnych.

5 Kanton wspiera naturalną regulację populacji dzikich zwierząt, łączenie siedlisk oraz koegzystencję człowieka i dzikiej fauny.

6 Kanton odpowiednio rekompensuje dotkniętym gminom utratę dochodów z dzierżawy terenów łowieckich w okresie przejściowym pięciu lat.

7 Szczegoly reguluje ustawa.

§ [nowy] Ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

1 Kanton rezygnuje ze składania wniosków o prewencyjną regulację populacji chronionych gatunków dzikich zwierząt na podstawie ustawy federalnej o łowiectwie i ochronie dziko żyjących ssaków i ptaków, w szczególności wilka, rysia, niedźwiedzia, bobra, wydry, szakala złocistego, orła przedniego, nurogęsi oraz innych gatunków chronionych na mocy prawa federalnego.

2 Stawia na wspieranie koegzystencji człowieka i dzikich zwierząt, pasywne zapobieganie szkodom, ekologiczną rewaloryzację siedlisk oraz naukowe monitorowanie obecności dzikich zwierząt.

3 Zastrzega się możliwość podjęcia działań wobec pojedynczych dzikich zwierząt, które stanowią bezpośrednie i poważne zagrożenie dla ludzi. Działania te należy ograniczyć do minimum i przeprowadzać je przez właściwą jednostkę specjalistyczną kantonu.

4 Kanton aktywnie działa w ramach współpracy międzykantonalnej oraz wobec władz federalnych na rzecz ochrony i zachowania zagrożonych gatunków dzikich zwierząt.

Przepis przejściowy

1 Rada Rządowa wydaje niezbędne przepisy wykonawcze w ciągu dwóch lat od przyjęcia niniejszej zmiany konstytucji.

2 Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich wygasają najpóźniej pięć lat po wejściu w życie ustawodawstwa wykonawczego. Gminy, które tracą dochody z dzierżawy terenów łowieckich, otrzymują odpowiednią rekompensatę w okresie przejściowym.

3 Rada Rządowa zapewnia ciągłość zarządzania dzikimi zwierzętami w okresie przejściowym.

Objaśnienia

1. Sytuacja wyjściowa

W kantonie Argowia, największym kantonie śródlandu Szwajcarii, liczącym około 700'000 mieszkańców na powierzchni 1'404 km², obecne łowiectwo rekreacyjne jest systemem pozbawionym demokratycznej legitymacji ze strony szerokiej populacji. Łowiectwo rekreacyjne nie służy ani ochronie gatunków, ani nowoczesnemu zarządzaniu dziką fauną. Jest to wykonywanie krwawej rozrywki na koszt istot zdolnych do odczuwania, legitymizowanej przez przestarzałe narracje, które nie wytrzymują naukowej weryfikacji. Twierdzenie, że bez łowiectwa rekreacyjnego załamie się równowaga ekologiczna, zostało obalone empirycznie przez model genewski, obowiązujący od ponad 50 lat (por. obszerne dossier na temat zakazu polowań w Genewie na wildbeimwild.com).

Argowia jest kantonem łowiectwa rewirowego. Około 200 rewirów łowieckich jest wydzierżawianych przez gminy prywatnym towarzystwom łowieckim. Dzierżawcy płacą opłatę dzierżawną i polują na własny rachunek jako zajęcie rekreacyjne. Wbrew powszechnemu twierdzeniu dzierżawcy nie przejmują odpowiedzialności za rewir w sensie ekologicznym, lecz działają w ramach kantonalnych planów odstrzału, które są ukierunkowane przede wszystkim na interesy leśnictwa i rolnictwa. System służy w pierwszej kolejności około 2'000 aktywnym myśliwym rekreacyjnym i myśliwym rekreacyjnym (por. Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau a także krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Równolegle na szczeblu federalnym coraz więcej chronionych gatunków dzikich zwierząt znajduje się pod presją. Wraz z rewizją prawa łowieckiego w grudniu 2022 roku wprowadzono prewencyjną regulację populacji wilka. Od lutego 2025 roku bóbr może być odstrzeliwany na wniosek kantonu. Presja polityczna na inne gatunki, takie jak ryś, wydra i tracz nurogęś, stale rośnie. Aargau jest najważniejszym kantonem dla bobrów w Szwajcarii: nad rzekami Aare, Reuss, Limmat i ich dopływami żyje największa populacja bobrów w kraju (por. analiza polityki łowieckiej na wildbeimwild.com, jak i dla polityka dotycząca wilka na wildbeimwild.com).

Kanton Aargau ma możliwość dania tu wyraźnego sygnału: nie tylko na rzecz profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego, ale także na rzecz konsekwentnej ochrony zagrożonych gatunków dzikich zwierząt na szczeblu kantonalnym.

2. Wzór do naśladowania: kanton Genewa

19 maja 1974 roku około dwie trzecie głosujących w kantonie Genewa opowiedziało się za zniesieniem milicyjnego łowiectwa rekreacyjnego. Przed wprowadzeniem zakazu zwierzyna gruba w kantonie była praktycznie wytępiona: jelenie i dziki zniknęły dziesiątki lat wcześniej, a z sarny przetrwało jedynie kilkadziesiąt osobników. Około 300 myśliwych rekreacyjnych masowo wypuszczało bażanty, kuropatwy i zające na potrzeby łowiectwa rekreacyjnego.

Doświadczenia od czasu wprowadzenia zakazu łowiectwa rekreacyjnego są jednoznaczne:

– Bioróżnorodność znacząco wzrosła. Liczba zimujących ptaków wodnych zwielokrotniła się z kilkuset do około 30 000. Genewa jest obecnie domem dla największej populacji zajęcy szaraków oraz jednej z ostatnich populacji kuropatw w Szwajcarii.

– Populacja sarny ustabilizowała się na zdrowym poziomie, przy rocznym odstrzale specjalnym prowadzonym przez profesjonalnych strażników przyrody wynoszącym zaledwie 20 do 36 zwierząt. Populacja utrzymuje się w gęstości akceptowalnej dla powierzchni leśnej.

– W 2005 roku w kolejnym głosowaniu ludowym 90 procent głosujących mieszkańców Genewy opowiedziało się za zachowaniem zakazu łowiectwa rekreacyjnego. W 2009 roku wniosek o jego ponowne wprowadzenie został odrzucony w parlamencie kantonalnym głosami 70 do 7.

– Całkowite koszty profesjonalnego zarządzania dziką fauną w Genewie wynoszą rocznie około 1,2 miliona franków, z czego około 600 000 franków przeznacza się na personel (ok. trzy pełne etaty, rozdzielone na około tuzin urzędników ds. środowiska), 250 000 franków na prewencję i 350 000 franków na odszkodowania za szkody. Odpowiada to około 2,40 franka na mieszkańca rocznie.

Dzikie zwierzęta w kantonie Genewa wykazują znacznie mniejszy dystans ucieczki wobec ludzi niż na obszarach objętych łowiectwem. Genewski inspektor ds. fauny Gottlieb Dandliker, odpowiedzialny za zarządzanie dziką fauną od 2001 roku, określa zakaz łowiectwa rekreacyjnego jako finansowo najkorzystniejszą alternatywę dla kantonu. Szczegółowy opis znajduje się w dossier «Genewa a zakaz polowan» na wildbeimwild.com.

Skuteczność genewskiego modelu widać w bezpośrednim porównaniu: profesjonalny strażnik przyrody w Genewie potrzebuje na sanitarny odstrzał dzika średnio 8 godzin i maksymalnie 2 naboi. Myśliwy rekreacyjny w kantonie Zurych potrzebuje na to 60 do 80 godzin i do 15 naboi. Zagęszczenie zająca szaraka w Genewie wynosi 17,7 osobnika na 100 hektarów (najwyższe w Szwajcarii), podczas gdy w kantonie Zurych zaledwie 1,0 na 100 hektarów (por. Weryfikacja faktów – Rada Rządowa Zurychu).

3. Koncepcja: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego

Inicjatywa nie zastępuje łowiectwa rekreacyjnego próżnią, lecz profesjonalnym zarządzaniem dzikimi zwierzętami według modelu strażnika przyrody. Model ten opiera się na następujących zasadach:

Kompetencja fachowa zamiast rozrywki w czasie wolnym. Profesjonalni zarządcy dzikiej zwierzyny działają na podstawach naukowych, posiadają wykształcenie biologiczne i działają w ramach kantonalnego zlecenia usług. Ich celem jest utrzymanie zdrowych populacji dzikich zwierząt, a nie maksymalizacja liczby odstrzałów. W przeciwieństwie do tego, łowiectwo rekreacyjne z natury systemu dąży do zabezpieczenia własnej racji bytu poprzez wysokie stany gatunków łownych (por. krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Zasada ostatecznego srodka (ultima ratio). Odstrzał jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wyczerpano wszystkie środki nieletalne. Należą do nich elektryczne ogrodzenia, płoszenie, kształtowanie siedlisk, przesiedlanie, repelenty smakowe oraz techniczne środki ochronne. W Genewie drzewa owocowe chroni się siatkami, aby sarny i zające nie obgryzały kory. Dla dzików kanton udostępnia rolnikom elektryczne ogrodzenia. Ta praktyka pokazuje: koegzystencja jest kwestią woli, a nie możliwości technicznych.

Demokratyczna kontrola sprawowana przez komisję ds. dzikich zwierząt. Niezależna komisja, złożona z organizacji ochrony zwierząt i przyrody, nauki oraz władz, zapobiega temu, by presja polityczna poszczególnych grup interesu osłabiała zarządzanie dziką fauną. Inicjatywa bazylejska zakotwicza ten mechanizm ochronny konsekwentniej niż obecne prawo genewskie, wpisując obowiązek uzyskania zgody komisji ds. dzikiej fauny do konstytucji.

Naturalna samoregulacja jako zasada przewodnia. Doswiadczenia z Genewy, z parkow narodowych oraz z licznych naukowych Badania potwierdza: populacje dzikich zwierząt w większości przypadków regulują się samodzielnie. Łowiectwo rekreacyjne zakłóca ten naturalny proces, niszcząc struktury społeczne, sztucznie zwiększając wskaźniki rozrodczości i zmieniając ruchy migracyjne.

4. Dlaczego Argowia?

Kanton Aargau nadaje się szczególnie do wprowadzenia profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt z kilku powodów:

Największy kanton Mittellandu o najniższych kosztach na mieszkańca. Z liczbą 700 000 mieszkańców na 1404 km² Aargau ma najlepszy stosunek liczby ludności do powierzchni spośród wszystkich kantonów z łowiectwem rewirowym. Dodatkowe koszty netto wynoszą mniej niż jeden frank na mieszkańca rocznie. To mniej niż połowa poziomu genewskiego (2,40 franka) i czyni argument kosztowy przeciwników bezskutecznym.

Najważniejszy kanton dla bobrów w Szwajcarii. Nad rzekami Aare, Reuss, Limmat i ich dopływami żyje największa populacja bobrów w kraju. Od lutego 2025 roku bóbr może być odstrzeliwany na terenie całej Szwajcarii na wniosek kantonu. Drugi paragraf inicjatywy chroni bobra w kantonie Argowia i daje kantonowi jasne stanowisko w ogólnokrajowej debacie (por. wildbeimwild.com o drapieżnikach).

Topografia platoformy szwajcarskiej (Mittelland). Argowia jest w przeważającej części płaska do pagórkowatej (Mittelland i przedgórze Jury). Nie ma tam terenów wysokogórskich. Topografia jest bezpośrednio porównywalna z Genewą. Argument, że model genewski działa tylko w kantonie miejskim, nie ma zastosowania w przypadku Argowii: kantonu o charakterze wiejskim i tej samej strukturze krajobrazu co Genewa.

3000 podpisow w 12 miesiecy. Przy 700 000 mieszkańców 3000 podpisów to zaledwie 0,4 procent populacji. W Aarau, Baden, Brugg, Lenzburg, Wohlen, Rheinfelden i Zofingen można je zebrać sprawnie (por. wildbeimwild.com o dzikich zwierzętach na terenach zabudowanych).

Aglomeracja zuryska jako baza miejska. Wschodnia część Argowii (Baden, Wettingen, Spreitenbach) należy do aglomeracji Zurychu i ma charakter miejski. Wraz z miastami Aarau, Brugg i Rheinfelden znaczna część ludności kantonu mieszka w aglomeracjach przyjaznych ochronie zwierząt.

Oczekiwany powrot wydry. Eksperci spodziewają się powrotu wydry do północno-zachodniej Szwajcarii. Rzeka Aare stanowi potencjalny obszar rozprzestrzeniania się tego gatunku. Paragraf inicjatywy dotyczący ochrony gatunkowej jest dalekowzroczny i chroni również przyszłych powracających.

Efekt sygnalizacyjny jako test dla łowiectwa rewirowego. Bazylea-Miasto de facto niemal nie ma łowiectwa rekreacyjnego. Appenzell Ausserrhoden i Zug to małe kantony. Argowia byłaby pierwszym dużym kantonem Mittellandu, który dokona zmiany systemu. Sukces tutaj miałby efekt sygnalizacyjny dla całej niemieckojęzycznej Szwajcarii.

5. O pierwszym paragrafie: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

Ustęp 1 – zakaz łowiectwa rekreacyjnego i wygaśnięcie umów dzierżawy

Zakaz łowiectwa dzierżawnego (rewirowego) przez osoby prywatne stanowi sedno inicjatywy. Odpowiada to modelowi genewskiemu. Kompetencja kantonalna w tej kwestii jest bezsporna: federalna ustawa o łowiectwie (JSG) wyraźnie pozostawia organizację gospodarki łowieckiej kantonom (art. 3 ust. 1 JSG). Trzy systemy łowieckie Szwajcarii – łowiectwo licencyjne, łowiectwo dzierżawne (rewirowe) oraz łowiectwo państwowe (regiejne) – są równorzędne. Kanton Genewa praktykuje łowiectwo państwowe (regiejne) zgodnie z prawem federalnym od 1974 roku. Dodatek «Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich nie będą przedłużane» dotyczy specyficznie kantonów z łowiectwem dzierżawnym (rewirowym): zapewnia on, że zmiana systemu przebiegnie w sposób uporządkowany, z poszanowaniem istniejących zobowiązań umownych.

Ustęp 2 – Profesjonalne zarządzanie dziką fauną

Zamiast myśliwych rekreacyjnych wszystkie zadania związane z opieką nad dzikimi zwierzętami oraz, w razie potrzeby, z regulacją populacji przejmują wykwalifikowani specjaliści ds. zarządzania dziką fauną, zatrudnieni w służbie kantonalnej. Osoby te dysponują szerszym wykształceniem biologicznym lub z zakresu ekologii dzikich zwierząt i działają na podstawie naukowej oraz w interesie publicznym. W Genewie system ten sprawdza się od ponad 50 lat.

Ustęp 3 – Odstrzał jako ostateczność

Kluczowa zmiana w stosunku do obecnego systemu polega na tym, że odstrzał nie jest regułą, lecz wyjątkiem. Pierwszeństwo mają środki pasywne. W Genewie strażnicy przyrody odstrzeliwują rocznie średnio około 250 dzików (według statystyk łowieckich BAFU), głównie młode osobniki, przy czym zwierzęta przewodzące stadu są celowo oszczędzane ze względów etycznych oraz w celu zachowania stabilności społecznej watah.

Ustęp 4 – Komisja ds. dzikich zwierząt

Niezależna komisja ds. dzikich zwierząt wzorowana jest na genewskim modelu konstytucyjnej komisji ds. fauny. Zapewnia ona organizacjom ochrony zwierząt i przyrody prawo głosu przy podejmowaniu decyzji o regulacji populacji oraz zapobiega sytuacji, w której rząd samodzielnie i pod presją grup interesu zatwierdza wyjątki. Włączenie nauki gwarantuje, że decyzje podejmowane są w oparciu o dowody, a nie na podstawie ideologicznych mitów łowieckich, którymi Lobby łowiectwa rekreacyjnego od dziesiecioleci legitymizuje swoja praktyke.

Ustęp 5 – Naturalna regulacja i koegzystencja

Ten ustęp zakotwicza w konstytucji ideę profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt: przyroda w dużej mierze reguluje się sama, jeśli człowiek nie ingeruje w dynamikę populacji poprzez masowy odstrzał. Wspieranie koegzystencji obejmuje w kantonie Aargau w szczególności zabezpieczenie i połączenie korytarzy migracyjnych dzikich zwierząt wzdłuż wielkich rzek (Aare, Reuss, Limmat), ekologiczną rewaloryzację terenów zalewowych oraz edukację społeczeństwa w zakresie zachowania wobec dzikich zwierząt (por. wildbeimwild.com o dzikich zwierzętach na terenach zabudowanych).

Ustęp 6 – Odszkodowanie dla gmin

Ten ustęp dotyczy specyficznie kantonów z rewirowym systemem łowieckim. Około 200 gmin kantonu Aargau, które obecnie wydzierżawiają rewiry łowieckie, uzyskuje z tego tytułu dochody z dzierżawy. Utrata tych dochodów zostanie odpowiednio zrekompensowana w okresie przejściowym wynoszącym pięć lat. Dochody z dzierżawy przypadające na gminę są z reguły skromne i wynoszą zazwyczaj kilka tysięcy franków rocznie. W stosunku do budżetów gmin kwota ta jest marginalna.

Postanowienia przejściowe

Dwuletni termin daje Radzie Rządowej wystarczająco dużo czasu na opracowanie ustawodawstwa wykonawczego, zatrudnienie profesjonalnych menedżerów ds. dzikich zwierząt oraz powołanie komisji ds. dzikich zwierząt. Pięcioletnia klauzula wygasania dla istniejących umów dzierżawy łowieckiej jest konstytucyjnie konieczna, aby zachować gwarancję własności gmin i dzierżawców. Istniejąca Sekcja Łowiectwa i Rybołówstwa Departamentu Budownictwa, Transportu i Środowiska może służyć jako baza instytucjonalna.

6. W sprawie drugiego paragrafu: ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

Drugi paragraf ma szczególne znaczenie dla kantonu Aargau. Kanton ten jest najważniejszym kantonem dla bobrów w Szwajcarii. Nad Aare, Reuss, Limmat i ich dopływami żyje największa populacja bobrów w kraju. Od lutego 2025 roku bóbr może być odstrzeliwany na terenie całej Szwajcarii na wniosek kantonu. Paragraf o ochronie gatunkowej zakotwicza w konstytucji rezygnację z takich wniosków.

Sformułowanie „w szczególności” zostało pomyślane jako dynamiczne odesłanie do prawa federalnego. Zapewnia ono, że kantonalna ochrona automatycznie obejmuje również gatunki, które ustawodawca federalny w przyszłości obejmie ochroną lub umieści na liście regulacyjnej, bez konieczności zmiany konstytucji. Eksperci spodziewają się powrotu wydry do północno-zachodniej Szwajcarii; inicjatywa chroni również przyszłych powracających mieszkańców (por. Analiza polityki wobec wilka na wildbeimwild.com).

7. Skutki finansowe: konkretny budżet dla kantonu Aargau

Genewski budżet referencyjny

W Genewie, który z powierzchnią 282 km² jest około pięciokrotnie mniejszy od Aargau i liczy około 500 000 mieszkańców, całkowite koszty profesjonalnego zarządzania dziką fauną wynoszą rocznie około 1,2 miliona franków: około 600 000 franków na personel, około 250 000 franków na prewencję i około 350 000 franków na odszkodowania za szkody.

Ekstrapolacja dla kantonu Aargau

Dla kantonu Aargau, o powierzchni 1404 km² i około 700 000 mieszkańców, wynika następujące realistyczne oszacowanie kosztów:

Koszty personalne: od 600 000 do 840 000 frankow rocznie.Wymaganych jest od 5 do 6 pełnych etatów dla profesjonalnych specjalistów ds. zarządzania dziką fauną. Jeden pełny etat w służbie kantonalnej kosztuje, łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne i innymi kosztami pracodawcy, około 120 000 do 140 000 franków rocznie. Kanton Aargau jest wprawdzie pięciokrotnie większy od Genewy, ale pod względem topograficznym prostszy (Płaskowyż Szwajcarski, brak Alp), a struktura osadnicza jest bardziej zwarta.

Koszty rzeczowe: od 120 000 do 180 000 frankow rocznie.Należą do tego sprzęt, pojazdy, urządzenia płoszące, infrastruktura monitoringu (fotopułapki, nadajniki GPS), budowlane środki ochronne, ogrodzenia elektryczne oraz działania z zakresu komunikacji publicznej.

Odszkodowania za szkody: od 100 000 do 200 000 franków rocznie. Głównie szkody wyrządzane przez dziki w rolnictwie oraz szkody wyrządzane przez bobry w ciekach wodnych i infrastrukturze.

Koszty całkowite: od 820 000 do 1 220 000 franków rocznie (brutto). Odpowiada to około 1,15 do 1,75 franka na mieszkańca rocznie.

Oszczednosci

Naprzeciw tego stoją znaczące oszczędności: kanton nie musi już zarządzać umowami dzierżawy łowieckiej dla około 200 rewirów, przeprowadzać egzaminów łowieckich, sporządzać planów odstrzału dla 200 rewirów ani organizować nadzoru łowieckiego. Zasoby obecnie zajmujące się tymi zadaniami w ramach Wydziału Łowiectwa i Rybołówstwa mogą zostać częściowo przekierowane na inne cele.

Utracone wpływy

Wraz ze zniesieniem łowiectwa rekreacyjnego odpadają wpływy z czynszów za dzierżawę rewirów łowieckich, szacowane na 400’000 do 700’000 franków rocznie. Naprzeciw stoją jednak nigdy niezbilansowane koszty zewnętrzne łowiectwa milicyjnego – wypadki z udziałem dzikich zwierząt, szkody zgryzowe w lesie ochronnym spowodowane polowaniami, koszty administracyjne, interwencje policji i sądów – które wielokrotnie przewyższają te wpływy. W kantonie Genewa wpływy te nie istnieją od 1974 roku – bez żadnych problemów finansowych: przed zakazem polowań aktywnych było ponad 400 myśliwych rekreacyjnych, dziś tę samą pracę lepiej wykonują trzy etaty. Odstrzały sanitarne i terapeutyczne przez profesjonalnych strażników przyrody to nie to samo, co regulacyjne polowania oparte na „łacinie łowieckiej” lub błędnie rozumianym „doświadczeniu natury” myśliwych rekreacyjnych. Pełna kalkulacja kosztów pokazuje: łowiectwo milicyjne kosztuje podatnika znacznie więcej, niż przynosi (por. „Co łowiectwo rekreacyjne naprawdę kosztuje Szwajcarię” na wildbeimwild.com).

Myśliwi rekreacyjni w polityce głosują przeciwko ochronie przyrody. Lobby łowiectwa rekreacyjnego systematycznie zwalcza kwestie różnorodności biologicznej i ochrony gatunków. W 2024 roku zwalczało inicjatywę na rzecz różnorodności biologicznej (63 procent głosów na nie). W 2020 roku współtworzone przez nie prawo łowieckie zostało odrzucone w głosowaniu (51,9 procent głosów na nie). W 2016 roku tycyński związek myśliwych storpedował park narodowy Parc Adula. W okresie legislacyjnym 2015–2019 myśliwi rekreacyjni w parlamencie w wiekszosci przeciwko kwestiom srodowiskowym. Kto twierdzi, że myśliwi rekreacyjni są obrońcami przyrody, ignoruje ich zachowanie w głosowaniach (por. Tesynski Zwiazek Myśliwych: 30 lat nonsensu oraz Dossier kosztowe).

Koszty netto prawdopodobnie wyniosą od 350’000 do 650’000 franków rocznie, co odpowiada okolo 0,50 do 0,95 franka na mieszkańca co odpowiada. To najniższe koszty na mieszkańca wśród wszystkich kantonów w tej serii i mniej niż połowa poziomu genewskiego (por. Weryfikacja mitow łowieckich na wildbeimwild.com).

8. Zgodnosc z nadrzednym prawem

Pierwszy paragraf: zniesienie łowiectwa rekreacyjnego

Inicjatywa jest zgodna z prawem federalnym. Federalne prawo łowieckie (JSG) wyraźnie pozostawia kantonom regulację uprawnień do polowania, systemu łowieckiego, obszaru łowieckiego oraz nadzoru nad łowiectwem (art. 3 ust. 1 JSG). Wszystkie trzy systemy łowieckie są równoważne. Kanton Genewa praktykuje od 1974 roku system łowiectwa zawodowego (Regiejagd) i w ciągu ponad 50 lat nigdy nie doświadczył zastrzeżeń ze strony prawa federalnego. Pięcioletnia klauzula wygaśnięcia umów dzierżawy łowieckiej zachowuje gwarancję własności gmin i dzierżawców.

Drugi paragraf: ochrona chronionych gatunków

Art. 7a JSG umożliwia kantonom regulację prewencyjną, ale nie zobowiązuje ich do tego. Zrzeczenie się tej możliwości nie narusza ani prawa federalnego, ani Konwencji Berneńskiej.

Jednosc materii

Inicjatywa zachowuje jednolitość materii, ponieważ wszystkie postanowienia obu paragrafów odnoszą się do kantonalnego zarządzania dzikimi zwierzętami oraz ich ochrony.

9. Uprzedzenie przewidywalnych zarzutow

„Aargau jest za duży i za wiejski na model genewski”

Fakty: Kanton Argowia jest pod względem topograficznym bezpośrednio porównywalny z Genewą: nizina, brak Alp, umiarkowane różnice wysokości. Powierzchnia jest większa, ale populacja również. Koszty na mieszkańca są nawet niższe niż w Genewie (poniżej jednego franka zamiast 2,40 franka), ponieważ 700 000 mieszkańców rozkłada koszty na wiele barków. Argowia nie ma wysokich Alp, ekstremalnej topografii ani rzadko zaludnionych dolin górskich. Wyzwania są takie same jak w Genewie: dziki w rolnictwie, sarny w lesie, bobry przy rzekach.

Krotka formula komunikacyjna: «Argowia ma taki sam krajobraz jak Genewa, a koszty na mieszkańca stanowią mniej niż połowę. Gdzie miałoby to zadziałać, jeśli nie tutaj?»

«Gminy tracą dochody z dzierzawy»

Fakty: Dochody z dzierżawy łowieckiej wynoszą w danej gminie zazwyczaj kilka tysięcy franków rocznie. W stosunku do budżetów gmin kwota ta jest marginalna. Inicjatywa przewiduje pięcioletnie odszkodowanie przejściowe. Ponadto wraz z zniesieniem łowiectwa rekreacyjnego znikają również obowiązki gmin związane z administracją łowiecką, co prowadzi do oszczędności administracyjnych (por. Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau).

Krotka formula komunikacyjna: «Kilka tysięcy franków dochodu z dzierżawy na gminę. Rekompensowane przez pięć lat. A administracja stanie się prostsza.»

«Koszty rosna – ostatecznie placi za to podatnik»

Fakty: Mniej niż jeden frank na mieszkańca rocznie. To mniej niż połowa poziomu genewskiego. Genewa robi to od 50 lat, przy 2,40 franka na osobę, a 90 procent mieszkańców chce to utrzymać. W Zurychu twierdzono o rzekomych kosztach w wysokości 20 milionów franków, które nigdy nie zostały udokumentowane. W Argowii dostępne są konkretnie obliczone liczby.

Krotka formula komunikacyjna: «Mniej niż jeden frank na osobę rocznie. Mniej niż połowa tego, co w Genewie. Zuryskie straszydło w postaci 20 milionów było wymysłem.»

10. Podsumowanie

Ta inicjatywa daje mieszkańcom kantonu Aargau możliwość opowiedzenia się za nowoczesnym, opartym na dowodach zarządzaniem dziką fauną oraz kompleksową ochroną zagrożonych gatunków dzikich zwierząt. Pierwszy paragraf nawiązuje do sprawdzonego od ponad 50 lat modelu genewskiego i zastępuje łowiectwo rekreacyjne profesjonalną ochroną dzikich zwierząt – przy najniższych kosztach na mieszkańca spośród wszystkich kantonów w serii. Drugi paragraf chroni w szczególności bobra, najważniejszy zagrożony gatunek w kantonie Aargau, i zapewnia, że kanton zrezygnuje z prewencyjnego zabijania gatunków chronionych.

Efektem byłby kanton Aargau, w którym dzikie zwierzęta nie są ani celem dla myśliwych rekreacyjnych, ani ofiarami politycznie motywowanej polityki odstrzału, lecz są profesjonalnie chronione jako część żywej przyrody – z korzyścią dla zwierząt i całej społeczności.

Komitet inicjatywy «Za profesjonalną ochroną dzikich zwierząt»

[Imie 1], [Imie 2], [Imie 3] …

(Członkowie komitetu zgodnie z prawem kantonalnym, zamieszkali w kantonie Aargau)

Adres kontaktowy: [Adres komitetu]

Zalacznik: Dalsza dokumentacja

Poniższe dokumenty i źródła wspierają argumentację tej inicjatywy i są dostępne jako załączniki:

Model genewski w szczegolach: wildbeimwild.com/dossiers/genf-und-das-jagdverbot – Kompleksowe przedstawienie genewskiego zarządzania dzikimi zwierzętami od 1974 roku, wraz z kosztami, liczebnością populacji i rozwojem bioróżnorodności.

Badania naukowe: wildbeimwild.com/studien-ueber-die-auswirkung-der-jagd-auf-wildtiere-und-jaeger – zbiór badań naukowych dotyczących samoregulacji populacji dzikich zwierząt oraz ekologicznych skutków łowiectwa rekreacyjnego.

Łowiectwo w Szwajcarii: wildbeimwild.com/warum-die-hobby-jagd-in-der-schweiz-kein-naturschutz-ist – Na bieżąco aktualizowany przegląd szwajcarskiej polityki łowieckiej.

Psychologia łowiectwa w kantonie Argowia: wildbeimwild.com – Psychologia łowiectwa w kantonie AG – Analiza psychologii stojącej za łowiectwem rekreacyjnym, specyficzna dla danego kantonu.

Psychologia łowiectwa rekreacyjnego: wildbeimwild.com/category/psychologie-jagd – Ogólne artykuły na temat psychologii łowiectwa rekreacyjnego.

Dossier o wilku: wildbeimwild.com/dossiers/wolf-in-der-schweiz-fakten-politik-und-die-grenzen-der-jagd – Aktualne wydarzenia dotyczące polityki wobec wilka w Szwajcarii.

Dzikie zwierzęta i drapieżniki: wildbeimwild.com/category/wildtiere – Informacje o dzikich zwierzętach, drapieżnikach i koegzystencji człowieka z dziką przyrodą.

Mity łowieckie: wildbeimwild.com/dossiers/jagdmythen – Weryfikacja faktów dotyczących najczęstszych twierdzeń lobby łowiectwa rekreacyjnego.

Kantonalna inicjatywa ludowa Bazylea-Miasto: Tekst wzorcowy inicjatywy w kantonie Bazylea-Miasto – Wzór dla calej serii inicjatyw.

Uwaga dotyczaca procedury

Komitet inicjatywy przedkłada tekst inicjatywy Kancelarii Państwowej kantonu Aargau do wstępnej weryfikacji, zanim rozpocznie się zbieranie podpisów. Do skutecznego złożenia inicjatywy wymaganych jest 3000 ważnych podpisów. Termin zbierania podpisów wynosi 12 miesięcy od dnia publikacji w dzienniku urzędowym. Zasady składania regulowane są przez ustawę o prawach politycznych (GPR).

Briefing strategiczny dla aktywistek i aktywistów

Inicjatywa ludowa «Na rzecz profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt» – kanton Aargau Wewnętrzny dokument roboczy – stan na marzec 2026

Podsumowanie

Aargau jest największym kantonem środkowej Szwajcarii i ma najniższe koszty na mieszkańca ze wszystkich kantonów serii inicjatyw: mniej niż jeden frank na mieszkańca rocznie. Topografia środkowej Szwajcarii jest bezpośrednio porównywalna z Genewą. Aargau jest najważniejszym kantonem bobrowym Szwajcarii, co czyni paragraf o ochronie gatunkowej szczególnie istotnym. 3000 podpisów w ciągu 12 miesięcy jest wykonalne przy 700 000 mieszkańców. Wschodni Aargau należy do aglomeracji Zurychu i ma charakter miejski. Sukces w Aargau byłby dowodem, że model genewski sprawdza się w dużym kantonie środkowej Szwajcarii.

1. Dlaczego akurat Argowia?

Najnizsze koszty na mieszkanca.Mniej niż jeden frank. Mniej niż połowa tego co w Genewie. Argument kosztowy, który był zabójczy w Zurychu, jest bezskuteczny w Aargau.

Topografia platoformy szwajcarskiej (Mittelland).Brak Alp, brak wysokich gór. Bezpośrednio porównywalne z Genewą. Argument «Genewa to kanton miejski, u nas to nie zadziała» nie ma zastosowania.

Kanton bobrowy.Największa populacja bobrów w Szwajcarii. Od lutego 2025 roku można je odstrzeliwać. Paragraf o ochronie gatunkowej mobilizuje organizacje ochrony przyrody.

3000 podpisow przy 700 000 mieszkancow.To 0,4 procent. 12 miesięcy na zebranie podpisów. Realistyczne.

Miejska baza na wschodzie.Baden, Wettingen, Spreitenbach należą do aglomeracji Zurychu.

2. Lekcje z Zurychu: co robimy inaczej

Pozytywny tytul.«Za profesjonalną ochronę dzikich zwierząt» zamiast «strażnicy przyrody zamiast myśliwych». Przeciwnicy muszą zająć stanowisko przeciwko «profesjonalnej ochronie dzikich zwierząt».

Konkretny rachunek budzetowy.Rząd Zurychu zapowiedział 20 milionów, a inicjatorzy nie mieli nic, co mogliby temu przeciwstawić. W Aargau dostępne są konkretnie obliczone liczby: mniej niż jeden frank na osobę.

Wczesne zabezpieczenie poparcia partii.W Zurychu w Radzie Kantonalnej nie było ani jednego głosu za. W Aargau SP, Zieloni i GLP muszą zostać włączeni wcześnie.

Ochrona gatunkowa jako poszerzenie koalicji.Paragraf dotyczący bobrów dodatkowo mobilizuje organizacje ochrony przyrody, do których nie da się dotrzeć samym przekazem anty-łowieckim.

3. Analiza przeciwników i przygotowane odpowiedzi

Kontrargument 1: «Argowia jest za duza»

Co powiedza przeciwnicy:Aargau ma 1404 km², Genewa tylko 282. Model genewski rzekomo nie jest przenośny.

Fakty:Powierzchnia jest większa, ale populacja również. Koszty na mieszkańca są niższe niż w Genewie. Topografia jest identyczna: środkowa Szwajcaria. Żaden aspekt terenu Aargau nie jest bardziej wymagający niż w Genewie.

Krotka formula komunikacyjna:«Taki sam krajobraz, mniej niż połowa kosztów. Gdzie ma to zadziałać, jeśli nie w Aargau?»

Kontrargument 2: «Gminy strace dochody»

Fakty:Kilka tysięcy franków na gminę. Kompensowane przez pięć lat. W stosunku do budżetów gmin to kwota marginalna. Administracja staje się prostsza.

Krotka formula komunikacyjna:«Dochody z dzierżawy to ułamek budżetów gmin. A są one kompensowane przez pięć lat.»

Kontrargument 3: «To obciąży podatnika»

Fakty: Poniżej jednego franka na osobę rocznie. Zurychski straszak w postaci 20 milionów nigdy nie został udokumentowany. Genewa robi to od 50 lat.

Krotka formula komunikacyjna: «Poniżej jednego franka. Mniej niż połowa tego, co w Genewie. Zurychskie 20 milionów było zmyśleniem.»

4. Strategia komunikacyjna: trzy kluczowe przekazy

«Genewa pokazuje to od 50 lat.» Większa bioróżnorodność, stabilne populacje, minimalne koszty, 90 procent poparcia.

«Profesjonalnie zamiast rekreacyjnie.» Fachowcy zamiast strzelców rekreacyjnych. W interesie publicznym zamiast jako zajęcie rekreacyjne.

«Mniej niz jeden frank na osobe rocznie.»Najnizsze koszty na osobe sposrod wszystkich kantonow.

5. Harmonogram i kolejne kroki

Faza	Treść	Ramy czasowe
Utworzenie komitetu i wstępna weryfikacja tekstu	Zaangażować prawniczkę/prawnika; rekrutować członków komitetu zgodnie z prawem kantonalnym, z miejscem zamieszkania w kantonie Aargau	Miesiąc 1–3
Złożenie do wstępnej weryfikacji	Kancelaria Stanu Argowia	Miesiąc 3–4
Publikacja i rozpoczęcie zbiórki podpisów	Termin 12-miesięczny; cel: 3’500+ podpisów jako bufor	Miesiąc 4
Kontakty z partiami i budowa koalicji	SP, Zieloni, GLP; związki ochrony przyrody; grupy obrońców bobrów	Miesiąc 1–12
Złożenie podpisów	Kancelaria Panstwowa, weryfikacja urzedowa	Miesiąc 19–21
Debata Wielkiej Rady Kantonalnej	Zakotwiczenie parlamentarne; praca z mediami	Miesiąc 22–30
Kampania przed głosowaniem	Finalna mobilizacja, infografiki, obecnosc medialna	Miesiąc 30–36

6. Materiały kampanijne

• Dossier genewskie na wildbeimwild.com jako centralna argumentacja.
• Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau jako materiał uzupełniający.
• Media lokalne: Aargauer Zeitung, Badener Tagblatt, Lenzburger Bezirks-Anzeiger, Tele M1, Radio Argovia.
• Infografika: bóbr nad Aarą, Reuss i Limmat jako wizualny motyw przewodni. Porównanie kosztów AG vs. GE.

7. Dalsze źródła

• Genewski zakaz polowań w szczegółach
• Badania naukowe
• Łowiectwo w Szwajcarii
• Psychologia łowiectwa w kantonie Aargau
• Fact-check mitów łowieckich
• Polityka wobec wilka
• drapieżnikom
• Federalna statystyka łowiecka (BAFU)
• Kantonalna inicjatywa ludowa Bazylea-Miasto

Ten dokument jest wzorem tekstu IG Wild beim Wild. Może być swobodnie wykorzystywany przez aktywistki i aktywistów, organizacje lub komitety inicjatywne oraz dostosowywany do warunków panujących w kantonie Aargau.

Sprawdzenie faktów: Twierdzenia lobby łowiectwa rekreacyjnego

Broszura «Die Jagd in der Schweiz schützt und nützt» wydana przez JagdSchweiz czyta się jak prospekt reklamowy – jednak jej kluczowe twierdzenia nie wytrzymują konfrontacji z faktami. Dziesięć narracji pod lupą, od „zadania państwowego” przez „różnorodność biologiczną” po „80% poparcia”: Dossier: Sprawdzenie faktów broszury JagdSchweiz →