8 franków za skórę: co targ futer w Gryzonii zdradza o polowaniu na lisy

Davoserzeitung doniosła 23 marca 2026 roku ciepłym tonem o targu futer: «tętniące życiem miejsce spotkań», lodenowe kurtki i kitki z kozicy, trębacze myśliwscy, burgery z jelenia i szaszłyki z sarny.

Ośmiu do dziesięciu myśliwych rekreacyjnych z Davos ciągnęło swoje skóry lisów «starannie ułożone» na wózku przez ulicę targową. Droga do handlarza zajmowała swój czas, jak pisała gazeta, czas na rozmowy, czas na kieliszek. «Duża liczba dostarczonych skór» miała świadczyć o «szerokim poszanowaniu zwierząt i przyrody».

Czego gazeta nie napisała: za skórę lisa handlarz płacił około 8 franków. Za kunę około 15. Od 700 do 800 skór lisów daje łączny przychód w wysokości maksymalnie 6400 franków, podzielony między dziesiątki myśliwych rekreacyjnych z całej Szwajcarii. Dochód finansowy nie jest symboliczny, jak eufemistycznie ujęła to gazeta, on po prostu nie istnieje. Nikt nie poluje za 8 franków od skóry. Skóry są trofeami, targ jest sceną, a «tradycja» jest narracją.

Czym naprawdę jest polowanie na lisy

Każdego roku w Szwajcarii zabija się około 20 000 lisów. Tylko w sezonie łowieckim 2022/23 podczas polowania niskiego dla przyjemności zastrzelono niemal 19 000 drapieżników. Kantony Berno, Argowia, Gryzonia, St. Gallen, Valais, Lucerna i Zurych wyróżniają się nieproporcjonalnie wysoką liczbą odstrzałów. W kantonie Berno odstrzeliwuje się około jednej piątej wszystkich lisów rudych w Szwajcarii.

Uzasadnienia środowiska myśliwych rekreacyjnych brzmią zawsze tak samo: regulacja populacji, zapobieganie epidemiom, ochrona ptaków gniazdujących na ziemi. Żadne z tych twierdzeń nie wytrzymuje naukowej weryfikacji. Co najmniej 18 badań z zakresu biologii dzikich zwierząt z ponad 30 lat badań potwierdzają: odstrzał lisów nie reguluje populacji i nie służy też do zwalczania epidemii. Wręcz przeciwnie: rzadko odstrzeliwane populacje lisów produkują mniej potomstwa. Jeśli odstrzeli się trzy czwarte populacji, w następnym roku będzie znów ta sama liczba. Polowanie niszczy złożony system społeczny lisów, w którym normalnie tylko lisica najwyższej rangi ma młode. Biolog Erik Zimen nazwał ten mechanizm «ograniczeniem urodzeń zamiast masowej nędzy».

Badania IG Wild beim Wild przeprowadzone w kantonalnych urzędach do spraw łowiectwa i rybołówstwa wykazały: jedynie kanton Lucerna prowadzi statystykę chorób u lisów. Z 2217 lisów odstrzelonych w sezonie łowieckim 2018/19 tylko 39 było chorych, z czego 32 na świerzb. Wszystkie pozostałe zostały zutylizowane na koszt podatniczek i podatników. Narracja o «chorym lisie, którego trzeba regulować», jest mitem.

Co pokazują Genewa i Luksemburg

kanton Genewa zniosła łowiectwo rekreacyjne w 1974 roku w drodze referendum. Od tego czasu nie zabija się tam już żadnych lisów dla przyjemności. Populacja lisów nie eksplodowała, bioróżnorodność zyskała, a profesjonalni strażnicy przyrody interweniują celowo, gdy jest to wyjątkowo konieczne. To, co myśliwi i myśliwe rekreacyjne nazywają niemożliwym, funkcjonuje w Genewie od ponad 50 lat.

Luksemburg w 2015 roku całkowicie zakazał polowań na lisy. Związki łowieckie przewidywały eksplozję populacji i rosnące ryzyko epidemii. Nic z tego się nie wydarzyło. Populacja lisów pozostała stabilna, a wskaźnik zakażeń tasiemcem lisim zmniejszył się między 2014 a 2020 rokiem o około połowę. W 2024 roku rząd Luksemburga wyraźnie potwierdził ten zakaz.

Co przemilcza Davoser Zeitung

Artykuł w Davoser Zeitung jest wzorcowym przykładem tego, jak media regionalne bezkrytycznie powielają narrację lobby łowiectwa rekreacyjnego. Sformułowanie, że sprzedaż skór świadczy «o pełnym szacunku podejściu do natury i zabitego zwierzęcia, nawet po jego śmierci», przekłamuje rzeczywistość: zwierzę zastrzelone nocą za 8 franków ze sprzedaży skóry nie doświadcza żadnego szacunku.

Co przemilcza artykuł:

Najpopularniejsze metody polowania na lisa w Szwajcarii to między innymi czatowanie (nocą, przy przynętach), polowanie z naganką oraz Polowanie na zwierzęta w norach, podczas którego specjalnie tresowane psy są wpuszczane do nory. Polowanie z użyciem psów norowych jest odrzucane przez 64 procent szwajcarskiego społeczeństwa, jak wykazała ankieta Demoscope (2018) zlecona przez Szwajcarską Ochronę Zwierząt (STS).

W wielu kantonach lisy nadal mogą być odstrzeliwane nocą w lesie, mimo oficjalnego zakazu polowań nocnych, ponieważ polowanie z zasiadki traktowane jest jako wyjatek.

Nie istnieje ani jeden udokumentowany przypadek, w którym strefa wolna od polowań na lisy doprowadziłaby do katastrofy ekologicznej lub wybuchu epidemii.

8 frankow i pewna narracja

Gryzoński targ futer w Thusis to nie niewinny folklor. To publiczna prezentacja praktyki, która jest naukowo obalona, ekologicznie kontrproduktywna i etycznie nie do obrony. 700 do 800 martwych lisów, prezentowanych jako „poszanowanie zwierząt i przyrody", podczas gdy jedyną możliwą do udowodnienia funkcją tego wydarzenia jest zapewnienie garstce myśliwych rekreacyjnych sceny, a handlarzowi futer taniego surowca.

Dopóki media regionalne opisują te wydarzenia jako malowniczy zwyczaj, zamiast nazywać fakty po imieniu, polowanie na lisy w Szwajcarii pozostaje tym, czym jest: zabijaniem bez rozsądnego powodu, opakowanym w sukno lodenowe i dźwięki rogów myśliwskich.

Więcej na ten temat w dossier: Łowiectwo i ochrona zwierząt

Dalsze informacje:

• Polowanie na lisy bez faktów: jak JagdSchweiz wymyśla problemy
• Okrucieństwo wobec zwierząt: masakra lisów w Szwajcarii
• Jak Szwajcaria wciąż odstrzeliwuje lisy nocą i co Genewa robi już od dawna lepiej
• Koniec z polowaniem na lisy
• Model genewski
• Dlaczego łowiectwo rekreacyjne nie sprawdza się jako kontrola populacji
• Dossier: Mity łowieckie
• FAQ: Dlaczego w Szwajcarii poluje się na lisy?
• FAQ: Czym jest polowanie z uzyciem psow norowych?
• Przykladowe teksty do wnioskow krytycznych wobec łowiectwa
• Wszystkie dossier