Jacht

Graubünden: boerenbond organiseert waarschuwingsvuur

In Zwitserland wordt sinds de terugkeer van de wolf in de jaren negentig fel over hem gediscussieerd. Voorstanders zien in hem een onmisbaar onderdeel van het ecosysteem, tegenstanders beschouwen hem als een gevaar voor vee en plattelandstradities. Maar bij nadere beschouwing blijkt: het aantal wolvenaanvallen is klein in verhouding tot de totale veehouderij, terwijl andere oorzaken en maatschappelijke tegenstrijdigheden nauwelijks worden besproken.

Redactie Wild beim Wild · 24 september 2025

Graubünden: Hypocriete vereniging organiseert waarschuwingsvuren

In de Bündner Alpen worden elk jaar door de boerenvereniging veel schapen en geiten ‘gesömmerd’ – dat wil zeggen, voor meerdere zomermaanden op alpenweiden in het hooggebergte losgelaten.

Daarbij komt het niet zelden voor dat dieren niet heelhuids terugkeren of dood worden aangetroffen. Maar: wat zijn de redenen? En hoe groot is het aandeel van de sterfgevallen dat eenduidig aan wolvenaanvallen kan worden toegeschreven?

De meerderheid van de omgekomen landbouwdieren in Graubünden sterft glashelder niet door de wolf, maar door ziektes of verwaarlozing. Deze problemen worden vaak versterkt door stress – bijvoorbeeld door lange tochten naar de alm, onvoldoende verzorging of ongunstige weersomstandigheden.

De wolvenaanvallen zijn – in vergelijking met miljoenen geslachte landbouwdieren – in aantal minuscuul. Boerenverenigingen richten zich echter liever op de wolf om af te leiden van hun eigen falen.

Zo ook de Bündner hypocriete vereniging, die voor vrijdagavond 26 september 2025 twintig waarschuwingsvuren in het kanton heeft georganiseerd. Volgens het bericht moeten de vuren herinneren aan de schapen, geiten, runderen en paarden die niet meer van de alpen zijn teruggekeerd. Men wil aandacht vragen voor de bedreiging van de weidebouw door roofdieren. Het hoofdvuur van dit jaar wordt in Arosa ontstoken en georganiseerd door de boerenvereniging Plessur.

Volgens het Bundesamt für Statistik werden in 2022 in Zwitserland ongeveer 84 miljoen landbouwdieren geslacht.

Wolven doodden datzelfde jaar een paar honderd weidedieren – het overgrote deel schapen. De aanvallen gebeurden meestal bij kuddes zonder voldoende kuddebescherming. Ook in Graubünden is goed gedocumenteerd dat er nauwelijks aanvallen plaatsvinden waar kuddebeschermingsmaatregelen aanwezig zijn en correct worden uitgevoerd. Zonder kuddebescherming gaat het niet – zowel voor de veehouders als voor de bescherming van de dieren.

IG Wild beim Wild wijst al jaren op het feit dat de belangrijkste oorzaken van gestorven weidedieren ziekten, valpartijen en weersomstandigheden zijn – niet de wolf. Daarnaast benadrukt de IG steeds opnieuw dat kuddebeschermingsmaatregelen (waakhonden, hekken, herderstoezicht, nachtkralen) het aantal wolvenaanvallen aanzienlijk kunnen verminderen. Het aantal aanvallen hangt niet af van de wolvenpopulatie, maar van de kuddebeschermingsmaatregelen.

IG Wild beim Wild bekritiseert ook dat de wolf in het publieke debat vaak tot zondebok wordt gemaakt. Ze wijst op de volgende tegenstrijdigheden:

Terwijl tegenstanders van de wolf zijn gevaarlijkheid benadrukken, blijft de omvang van de veehouderij – met miljoenen dieren die elk jaar worden geslacht of onder deels slechte omstandigheden worden gehouden – grotendeels onbesproken.
De ecologische gevolgen van de veehouderij, met name methaanuitstoot en veevoederimport, zijn vele malen groter dan de gevolgen van de aanwezigheid van de wolf.
De landschapsverandering door weidehekken, alpbeheer en de teelt van veevoer beïnvloedt leefgebieden en het verlies aan biodiversiteit sterker dan de wolf.

Deze discrepantie wordt door IG Wild beim Wild aangeduid als dubbele moraal en speciesisme – dat wil zeggen een minderwaardige behandeling van dieren enkel op basis van hun soort.

Schafsterblichkeit Schweiz: Krankheiten statt Wolf

Rol van de wolf in het ecosysteem

Voorstanders van de wolf benadrukken zijn ecologische functie: hij reguleert populaties van wilde dieren, kan bijdragen aan het voorkomen van overmatige wildvraat in het bos, en versterkt op de lange termijn de gezondheid van wildpopulaties. In veel landen wordt hij daarom als sleutelsoort beschouwd. Wolven vervullen een belangrijke ecologische en economische taak. Bijna de helft van alle bossen in Zwitserland beschermt nederzettingen of infrastructuur tegen natuurgevaren.

De meerderheid van de gestorven landbouwdieren in Zwitserland sterft niet door de wolf, maar door de industriële veehouderij zelf.

Wolvenaanvallen zijn – in vergelijking met de miljoenen landbouwdieren die door de boerenverenigingen worden gedood – qua aantal klein.

Het debat over de wolf verwijst naar grotere maatschappelijke vraagstukken: onze vleesconsumptie, ons landbouwbeleid en onze omgang met wildernis.

Verdere artikelen

Meer over recreatieve jacht: In het dossier Rol en kritiek op recreatieve jagers belichten we de opleiding, macht en het zelfbeeld van de recreatieve jagers. Het wetenschappelijk bewijs staat in het overzicht Studies over de gevolgen van de recreatieve jacht.

Het standpunt van IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild wijst de recreatieve jacht af. Ons voorbeeld is kanton Genève, dat sinds 1974 zonder recreatieve jacht functioneert: zonder jachttijden, zonder jachthonden, zonder drijfjachten, zonder hoogzitten, zonder de dierenmishandeling en de criminaliteit die elders bij het jachtseizoen horen. Wat daar al meer dan vijftig jaar werkt, weerlegt elk positiepaper van JagdSchweiz. Een organisatie die haar beleid baseert op beweringen die zij in haar eigen documenten zelf weerlegt, is geen vakorganisatie, maar een fabriek voor desinformatie.

Redactie Wild beim Wild

Alle bijdragen worden geschreven door IG Wild beim Wild en door externe co-auteurs. Onderzoek, structurering en redactionele processen kunnen daarbij worden ondersteund door AI-gestuurde hulpmiddelen.