Odstrzał wilków na wiosnę: Zug chce wykreślić zgodę BAFU

16 października 2026 roku kończą się konsultacje w sprawie rewizji prawa łowieckiego. Rada Federalna chce, aby pod pewnymi warunkami możliwy był odstrzał pojedynczych wilków ze stada również między lutym a majem. Zug domaga się skreślenia w tym celu wymogu zgody BAFU. Gryzonia ostrzega przed zagrożeniami dla odchowu szczeniąt, jednocześnie jednak wnioskuje o okno regulacyjne od 1 czerwca do 28 lutego.

Co proponuje Rada Federalna

Projektem z 24 czerwca 2026 roku Rada Federalna realizuje dwie motywacje: tę autorstwa Esther Friedli (25.3715) i tę autorstwa Pascala Broulisa (25.3549). Przewidziano dwa nowe przepisy o różnym zakresie.

Zgodnie z art. 12 ust. 2ter kantony mają mieć prawo, „po uzyskaniu zgody urzędu federalnego”, w okresie od 1 lutego do 31 maja „zarządzać lub zezwalać na środki przeciwko pojedynczym wilkom ze stada”, jeśli wielokrotnie pokonały one prawidłowo wdrożoną ochronę stad i spowodowały przy tym znaczne szkody lub zagrażają ludziom.

Zgodnie z art. 11 ust. 5bis odstrzały mają być możliwe także w federalnych strefach ochrony łowieckiej. Przepis ten jest szerszy: według sprawozdania wyjaśniającego dotyczy on „zarówno odstrzałów pojedynczych osobników na podstawie art. 12 ust. 2 i 2ter ustawy o łowiectwie, jak i regulacji stad”. W strefach ochrony łowieckiej przy przewidzianych warunkach możliwa byłaby więc także regulacja stad.

Sprawozdanie wyjaśniające przyznaje, że okres od lutego do maja to czas porodów, który „nawet w przypadku gatunków łownych klasycznie przypada na okres ochronny”, oraz że istnieje „pewne ryzyko” pozostawienia „osieroconych młodych”. Szczegóły Wild beim Wild omówiło w artykule Wilk: konsultacje w sprawie prawa łowieckiego do 16 października.

Zug chce skreślić wcześniejszą kontrolę na szczeblu federalnym

Rada Rządowa kantonu Zug przyjęła swoją odpowiedź 25 sierpnia 2026 r. Z zadowoleniem przyjmuje rewizję, ponieważ usunie ona dotychczasową „niezdolność do działania” między lutym a majem. Uważa jednak, że nie idzie ona wystarczająco daleko. Jej jedyny wniosek: w art. 12 ust. 2ter należy skreślić słowa „po uzyskaniu zgody Urzędu Federalnego”. Kantony powinny mieć możliwość „samodzielnego, bez zgody Urzędu Federalnego, zarządzania lub zezwalania na środki wobec poszczególnych wilków ze stada”.

Rada Rządowa podkreśla, że w ten sposób materialne przesłanki odstrzału „nie zostaną złagodzone”. Ocena, czy są one spełnione w konkretnym przypadku, ma jednak „należeć do zainteresowanego kantonu”. Konfederacja ma określać ramy prawne oraz „zapewniać nadzór naczelny i monitoring”.

W tej wrażliwej fazie odpadłaby w ten sposób obowiązkowa uprzednia zgoda BAFU. To, czy w konkretnym przypadku spełnione są ustawowe przesłanki odstrzału, oceniałby najpierw sam zainteresowany kanton. Nadzór naczelny sprawowany po fakcie nie zastępuje tej zgody w indywidualnym przypadku. Jak ważna jest kontrola przed oddaniem strzału, pokazują już dziś przypadki, w których Konfederacja zezwala na odstrzał, zanim potwierdzono obecność szczeniąt.

Ponadto Zug popiera dokument podstawowy „Przyszłe zarządzanie wilkiem w Szwajcarii” Konferencji ds. Lasów, Dzikich Zwierząt i Krajobrazu (KWL), w szczególności postulat, by „zmniejszyć nakład administracyjny poprzez rezygnację z pojedynczych wniosków o odstrzał”.

Gryzonia: krytyka odstrzałów wiosennych, ale dziewięć miesięcy regulacji

Rząd Gryzonii krytycznie ocenia planowane odstrzały poszczególnych wilków ze stada między lutym a majem, jak informowały „Engadiner Post” 25 września i „BauernZeitung” 5 października. Zwierzęta rodzicielskie mogą w tym czasie mieć „szczególne znaczenie dla odchowu młodych”, a ponadto „poszczególnych osobników prawie nie da się pewnie odróżnić od siebie”.

Jeśli w terenie poszczególnych członków stada prawie nie da się pewnie odróżnić, nie ma gwarancji, że zostanie zabity właśnie wilk odpowiedzialny za szkody. Można też trafić zwierzę rodzicielskie, które jest ważne dla odchowu szczeniąt.

Jednocześnie rząd wnosi o jednolite okno regulacyjne od 1 czerwca do 28 lutego. Luty pozostałby zatem wyraźnie objęty. Proponowana alternatywa nie jest więc pełną ochroną w okresie wskazanym przez Konfederację. A początek 1 czerwca nie usuwa problemu odchowu młodych: również wtedy szczenięta urodzone wiosną są nadal zależne od zaopatrzenia przez watahę. Proponowana granica czasowa odpowiada zatem tylko częściowo na własne ostrzeżenie przed utratą ważnych zwierząt rodzicielskich.

Dodatkowo Gryzonia domaga się, aby szkody poza obszarem chronionym przed polowaniem (Jagdbanngebiet) były uwzględniane przy odstrzałach wewnątrz niego, ponieważ tereny wędrówek wilków wykraczają poza jego granice.

Rolnictwo chce regulacji przez cały rok

Jeszcze dalej idzie Gryzoński Związek Rolników. Chce on, aby problemowe wilki mogły być regulowane przez cały rok. Początek w czerwcu byłby według Sandro Michaela ze związku wyraźną poprawą, ponieważ „w tym czasie zwierzęta są już na halach i pastwiskach”. Zasadniczo „o tym, czy wolno interweniować, nie powinien decydować kalendarz” („BauernZeitung”, 5 października). Kantony mają ostatecznie same o tym decydować. W swojej „Gryzońskiej Karcie Wilczej” związek pisze: „Gryzonia akceptuje co najwyżej dwie niewyróżniające się watahy wilków”. Według Urzędu ds. Łowiectwa i Rybołówstwa obecnie 19 watah przebywa w kantonie w całości lub częściowo (zob. Ticker Gryzonia).

Również Berneński Związek Rolników nie chce już musieć uzyskiwać zgody BAFU na działania wobec pojedynczych wilków z watahy w okresie od lutego do maja: zgody urzędu federalnego „nie należy już uzyskiwać również w tych przypadkach”. W przypadku niektórych odstrzałów na obszarach chronionych przed polowaniem, gdzie projekt przewiduje uprzednie wysłuchanie BAFU, domaga się dodatkowo, „aby obowiązek wysłuchania BAFU został skreślony”. Kantony mają „móc ostatecznie same podejmować decyzje” (stanowisko z 11 września 2026).

Cały projekt związek nazywa „rozwiązaniem minimalnym”. Chce ponadto, aby szkody wewnątrz i poza obszarami chronionymi przed polowaniem można było sumować, aby w tych obszarach dopuszczono drony do poszukiwania zwierząt gospodarskich oraz aby zniesiono na poziomie rozporządzenia ograniczenie dotyczące regulacji młodych wilków urodzonych w bieżącym roku. Ponadto domaga się szybkiej realizacji motywacji 25.4464 w sprawie progu liczebności populacji wilków.

Dla wschodniej Szwajcarii TVO informuje 13 października, że projekt spotyka się z poparciem w większości kantonów, natomiast organizacje ochrony zwierząt ostrzegają przed zbyt daleko idącą ingerencją. Pełna odpowiedź St. Gallen w ramach konsultacji nie jest dotychczas znana redakcji.

Co mówią liczby

Rewizja przypada na okres, w którym szkody maleją. Według Pro Natura, BirdLife Schweiz, Gruppe Wolf Schweiz i WWF Schweiz spadek liczby zwierząt gospodarskich zabitych przez wilki utrzymuje się w 2026 roku już czwarty rok z rzędu. W Gryzonii było to według ich komunikatu z 23 września do końca lipca 30 zabitych zwierząt, w roku poprzednim w tym samym okresie ponad 60. Już dziś, według czterech organizacji, co roku odstrzeliwuje się około stu wilków.

Od 1 września 2026 roku według licznika Wild beim Wild zabito co najmniej 32 wilki w ramach prewencyjnej regulacji, stan na 13 października. Reaktywne odstrzały pojedynczych zwierząt nie są w tej liczbie uwzględnione.

Co Szwajcaria zapewniła Radzie Europy

W postępowaniu przed Konwencją Berneńską BAFU pisemnie zapewniło Radę Europy, że watahy są chronione od 1 lutego do 31 sierpnia, w «période de reproduction et d’élevage» («Les meutes sont protégées durant cette période»), że każda regulacja watahy wymaga uprzedniej zgody Konfederacji, a regulacja jest «la dernière mesure». Projekt skierowany do konsultacji oraz żądania z Zug, Gryzonii i rolnictwa podają w wątpliwość kilka z tych zapewnień. Rada Federalna zaznacza w sprawozdaniu wyjaśniającym, że nowa regulacja pozostaje «w zgodzie z artykułem 7 Konwencji Berneńskiej».

Czyni to już także praktyka: w sierpniu 2025 roku, w samym środku okresu ochronnego, Valais kazało odstrzelić wilczycę jako «wilka samotnika», która w maju urodziła młode, a w 2026 roku Konfederacja udzielała zgód, zanim stwierdzono obecność szczeniąt. Wild beim Wild porównało zapewnienia i praktykę punkt po punkcie: 15 zapewnień wobec Rady Europy: co praktyka robi z polityką wobec wilków.

Kontekst

Konsultacje pokazują schemat, który powtarza się od rewizji z 2022 roku: każde poluzowanie wprowadza się jako ściśle ograniczony wyjątek, a jeszcze zanim wejdzie w życie, kantony i rolnictwo domagają się kolejnego. Tym razem pod znakiem zapytania stają jednocześnie okres ochronny wilków w watahach, okręgi ochrony łowieckiej i uprzednia kontrola Konfederacji.

To, że kanton najbardziej dotknięty problemem sam ostrzega przed odstrzałami w okresie wychowu młodych, powinno dać Radzie Federalnej do myślenia. Konsekwentne byłoby potraktowanie tego ostrzeżenia poważnie, również w odniesieniu do czerwca, oraz rozbudowa ochrony stad zamiast wydłużania terminów odstrzału.

Źródła

• Kanton Zug, Rada Rządowa: Odpowiedź w ramach konsultacji dotyczących rewizji prawa łowieckiego, 25.8.2026 (PDF)
• DETEC: Sprawozdanie wyjaśniające do rewizji prawa łowieckiego, 24.6.2026
• „Engadiner Post": Większa swoboda w odstrzale wilków, 25.9.2026
• „BauernZeitung": Wilk: Gryzonia nie chce odstrzałów, Związek Rolników chce regulacji przez cały rok, 5.10.2026
• Berner Bauern Verband: Stanowisko w sprawie zmiany prawa łowieckiego, 11.9.2026
• TVO: Odstrzał wilków wkrótce także wiosną? Kanton St. Gallen chce wziąć wilka za kark, 13.10.2026
• Pro Natura, BirdLife Schweiz, Gruppe Wolf Schweiz, WWF Schweiz: Odstrzały wilków na zapas są przeciwskuteczne i zbędne, 23.9.2026
• Rada Europy, Konwencja berneńska: Rapport du gouvernement, Dossier 2023/03, 18.11.2025
• Rada Federalna: Konsultacje w sprawie zrewidowanego prawa łowieckiego, 24.6.2026

Czytaj dalej: Odstrzały wilków na obszarach ochrony zwierzyny łownej: ochrona bez zakazu, Regulacja populacji wilka: IG Wild beim Wild żąda od BAFU akt i nadzoru, Regulacja populacji wilka: co BAFU pisemnie zapewnia Radzie Europy