Odcinek podcastu: wilki, łowiectwo i mięso

W tym wydaniu „Wild beim Wild" mowa o europejskim badaniu dotyczącym „bezczelnych" wilków, o nowym planie wilczym Brandenburgii, o polowaniach zbiorowych bez centralnego przeglądu w Bazylei-Okręgu, o orzeczeniu sądu z Lugano oraz o pytaniu, co zabijanie zwierząt innych niż ludzie robi z ludźmi, którzy uczynili z tego hobby.

Wilk: co naprawdę znaczy „bezczelny"

Analiza opublikowana w czasopiśmie naukowym „Biological Conservation" dokumentuje dla lat 2012–2022 21 przypadków silnie oswojonych lub „bezczelnych" wilków z sześciu krajów, średnio 1,9 rocznie. Wilk uchodzi za bezczelnego dopiero wtedy, gdy wielokrotnie zbliża się do ludzi na 30 metrów lub mniej; pojedyncze zauważenie na skraju wsi nie wystarcza. Tam, gdzie znano wiek, w 14 z 16 przypadków chodziło o młode osobniki. W wersji wstępnej raportu, obejmującej 20 przypadków, w dwunastu rolę odgrywały źródła pokarmu, a w jedenastu psy. W Obercrinitz w Saksonii spotkania ustały, gdy właściciel psa aktywnie odstraszył młodą wilczycę. W Saas-Almagell 6 listopada natomiast wilk został zastrzelony pół godziny po tym, jak go zauważono w dzielnicy mieszkalnej, na podstawie istniejącego zezwolenia na odstrzał watahy, a nie udokumentowanego problemowego zachowania. Jak kanton Argowia zareagował na stwierdzenie obecności wilka, pokazuje artykuł Wilk zauważony w Biberstein (AG).

Brandenburgia idzie w przeciwnym kierunku. Nowy plan zarządzania populacją wilków przewiduje na sezon łowiecki 2026/27 do dziesięciu odstrzałów. Po jednym potwierdzonym ataku na chronione zwierzęta gospodarskie myśliwi rekreacyjni mogą w promieniu 1,5 kilometra przez maksymalnie osiem tygodni zabić wilka. Nie jest potrzebny dowód genetyczny i nie musi to być wilk, który wyrządził szkodę. Tymczasem liczba ataków na zwierzęta gospodarskie spadła w latach 2023–2025 z 358 do 178. Wszystkie odstrzały szwajcarskiego sezonu rejestruje licznik wilków.

Polowania zbiorowe a ochrona zwierząt: kto może zabierać głos

Czytelniczka z kantonu Bazylea-Okręg kilkakrotnie wraz ze swoją suką znalazła się w samym środku trwającego polowania zbiorowego i chciałaby mieć centralny przegląd dni polowań. JagdBaselland uważa taką mapę za „ani przydatną, ani praktyczną”, JagdSchweiz odsyła do kantonów. Dla alpejskich pastwisk z psami do ochrony stad Konfederacja od dawna prowadzi mapę. Prawo kantonu Bazylea-Okręg wymaga jedynie oznakowania głównych dojść: kto nadchodzi wąską ścieżką lub z sąsiedniej gminy, może nie minąć ani jednej tablicy ostrzegawczej. To samo pytanie jest w toku w kantonie Zurych, gdzie administracja zamierza rozstrzygnąć w sprawie terminów polowań zbiorowych dopiero w grudniu. To, co wiadomo o rannych, znajduje się w dossier Wypadki myśliwskie w Szwajcarii.

W Ticino IG Wild beim Wild złożyła od października 2025 roku 14 zawiadomień o popełnieniu przestępstwa z powodu niedostatecznie chronionych zwierząt gospodarskich. Corte dei reclami penali w Lugano 6 listopada oddaliła zażalenie: brak statusu oskarżyciela posiłkowego, brak opartego na nim wglądu do akt, 700 franków kosztów postępowania na koszt założyciela. O samych zgłoszonych naruszeniach przepisów o ochronie zwierząt sąd nie rozstrzygał. Od stycznia do października 2026 roku kanton przypisuje wilkowi 131 zabitych zwierząt gospodarskich, z czego tylko sześć było odpowiednio chronionych, a w 48 przypadkach sam stwierdza, że ochrona była niewystarczająca. Wyniku dochodzeń IG Wild beim Wild nie zna do dziś w żadnym przypadku.

Psychika i etyka: co zabijanie robi z zabijającymi

Aktor Roger Moore nazwał „sport łowiecki” chorobą. Artykuł Czy łowiectwo rekreacyjne jest chorobą? omawia badania i ich ograniczenia: nie da się z nich wyprowadzić żadnej diagnozy. W rozprawie doktorskiej Ursuli Grohs myśliwi rekreacyjni wykazywali niższe wartości empatii wobec zwierząt innych niż człowiek, a różnica była wyraźniejsza przy dłuższym doświadczeniu łowieckim. Czy łowiectwo rekreacyjne otępia, czy też osoby o mniejszej empatii wobec zwierząt częściej i dłużej polują, nie da się na tej podstawie rozstrzygnąć. W Szwajcarii około 30’000 osób prywatnych legalnie posiada broń myśliwską, a niezależnego badania dotyczącego ich profili osobowościowych i związanych z nimi zagrożeń brak. Petycję „Żadnej broni palnej bez psychologicznego egzaminu predyspozycji” można podpisać.

Etyczną stronę zagadnienia przybliża artykuł „Jesteś tym, co jesz”. Od Pitagorasa u Owidiusza, przez pismo Plutarcha „O jedzeniu mięsa”, aż po esej Tołstoja „Pierwszy stopień” przewija się jedna myśl: zabijanie zwierząt innych niż człowiek nie jawi się jako niewinne zdobywanie pożywienia, lecz jako ćwiczenie w bezduszności. Myśliwy rekreacyjny nie zostawia zabijania rzeźni, lecz wykonuje je sam, dobrowolnie i w wolnym czasie, nie będąc do tego zmuszonym dla własnego wyżywienia. Tło tej sprawy porządkuje dossier Psychologia polowania.

Wilki zastrzelone po zauważeniu, spacerowiczki, które trafiają w sam środek polowań nagonkowych, bo nikt nie prowadzi przeglądu, oraz zawiadomienia, których wyniku nikt nie poznaje: tematy tego tygodnia są ze sobą powiązane. Pytanie odcinka brzmi: Kto działa, kto ponosi odpowiedzialność i czyich interesów broni prawo?