Brandenburgia: nowy plan dla wilka zakłada na początek dziesięć odstrzałów

Brandenburgia chce w sezonie łowieckim 2026/27 zabić do dziesięciu wilków. Minister rolnictwa i środowiska Hanka Mittelstädt (SPD) przedstawiła w środę, 11 listopada 2026 r., w Poczdamie nowy plan zarządzania wilkiem. Według Deutsche Presse-Agentur ma on wejść w życie 19 listopada jako rozstrzygnięcie ogólne i umożliwić odstrzały już po jednym potwierdzonym ataku na chronione zwierzęta gospodarskie.

Wystarczyć ma jeden potwierdzony atak

Rozstrzygnięcie ogólne nosi tytuł „Ponadrewirowy plan zarządzania dla polowań na gatunek wilk”. Po domniemanym ataku wilka na zwierzęta gospodarskie w ciągu 24 godzin na miejscu musi pojawić się rzeczoznawca ds. szkód, który na podstawie śladów i innych wskazówek oceni, czy szkodę wyrządził wilk. Dowód genetyczny nie jest wymagany. Jeśli podejrzenie się potwierdzi, wyznaczany jest tak zwany obszar interwencji: wszystkie obwody łowieckie w promieniu 1,5 kilometra od miejsca szkody. Uprawnieni do polowania myśliwi rekreacyjni z danych obwodów mogą tam przez maksymalnie osiem tygodni zastrzelić wilka. „W przyszłości wystarczy, że wilk raz pokonał odpowiednią ochronę stada”, mówi Mittelstädt według komunikat ministerstwa.

Warunkiem jest, aby stado było chronione odpowiednimi środkami. Jako ochronę stad dla owiec, kóz, lam i alpak ministerstwo wymienia na przykład mobilne ogrodzenie elektryczne o wysokości co najmniej 120 centymetrów i napięciu 4000 woltów albo stałe ogrodzenie z siatki o wysokości co najmniej 140 centymetrów z zabezpieczeniem przed podkopaniem i przeskoczeniem. W indywidualnych przypadkach wystarczyć mogą także nocne zagrody, zamknięte obory lub wypas pod opieką pasterza, jeśli potwierdzi to organ ochrony przyrody. W przypadku bydła i koni decyzja zapada indywidualnie.

Wcale nie musi to być wilk, który zabijał

Kluczowa kwestia: gdy w obszarze interwencji zostanie zabity wilk, polowanie tam się kończy. Według ministerstwa nie musi to być koniecznie ten wilk, który wyrządził szkody. Jeśli w ciągu siedmiu dni po odstrzale dojdzie ponownie do ataku na to samo stado, bez nowej ekspertyzy wolno będzie przez kolejne osiem tygodni odstrzelić wilka. BUND uważa ten plan, jak podaje dpa, za problematyczny pod względem prawnym i merytorycznym i krytykuje: «Liczy się odstrzał jakiegokolwiek wilka.»

Również górny limit nie jest sztywną granicą. Kraj związkowy ustala go na nowo na początku każdego roku łowieckiego, na sezon 2026/27 na dziesięć wilków. Gdy ta liczba zostanie osiągnięta, powiaty jako dolne organy łowieckie mogą nadal, opierając się na paragrafie 22d ustęp 4 federalnej ustawy łowieckiej, zarządzać odstrzał wilków wyrządzających szkody. Warunkiem jest ekspertyza dotycząca zagryzionych zwierząt. W przypadku zagrożenia, gdy zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem dla ludzi lub bezpieczeństwa publicznego, właściwe są organy policji.

Mniej ataków, a mimo to łatwiejszy odstrzał

Ministerstwo szacuje wstępnie populację w roku monitoringu 2025/26 na około 51 watah, 9 par i 3 terytorialne osobniki, i określa ją jako stabilną. Jednocześnie szkody maleją: w 2023 roku kraj związkowy odnotował 358 ataków na zwierzęta pastwiskowe, w 2025 roku już tylko 178. Od stycznia do końca września 2026 roku było ich 133. Od 2016 roku około 6,3 miliona euro popłynęło na ogrodzenia i psy do ochrony stad. Obecnie rocznie do dyspozycji jest do 1,5 miliona euro na prewencję i do 150’000 euro na odszkodowania.

Rolnicy i myśliwi rekreacyjni chcą więcej

Krajowemu związkowi rolników Brandenburgii plan nie idzie wystarczająco daleko. «Bariery dla skutecznej regulacji populacji wilków w Brandenburgii pozostają zdecydowanie zbyt wysokie», mówi Jens Schreinicke ze związku w rozmowie z top agrar. Związek domagał się ogrodzeń o wysokości 90 centymetrów jako standardu i promienia pięciu kilometrów, a dziesięć wilków nazywa «kroplą w morzu potrzeb». Również krajowy związek łowiecki żąda więcej. «Odstrzał pojedynczych wilków czyniących szkody nie wystarcza», mówi jego prezes Dirk-Henner Wellershoff.

Umożliwione przez obniżenie statusu ochronnego

Podstawą jest złagodzenie ochrony na szczeblu europejskim. UE przeniosła wilka w dyrektywie siedliskowej (FFH) z załącznika IV (ścisła ochrona) do załącznika V (ochrona), a Parlament Europejski wyraził na to zgodę w maju 2025 roku. Od 2 kwietnia 2026 roku wilk w Niemczech podlega federalnemu prawu łowieckiemu. Regionalne plany zarządzania mają stworzyć podstawę do odstrzału przy korzystnym stanie ochrony. Według dpa, powołującej się na ministerstwo, Hesja i Dolna Saksonia sporządziły już takie plany. Dlaczego Wild beim Wild uważa to złagodzenie za przedwczesne, wyjaśnia tekst Ochrona wilków w Niemczech: złagodzenie zbyt wczesne.

Komentarz: Strzelanie na podejrzenie

W latach 2023–2025 liczba zarejestrowanych ataków w Brandenburgii spadła o ponad połowę. Minister Mittelstädt sama nazywa fachową ochronę stad „najskuteczniejszym narzędziem zapobiegania atakom”. Mimo to kraj związkowy wprowadza teraz ułatwione możliwości odstrzału, przy których nie trzeba mieć pewności, że zabity wilk rzeczywiście wyrządził szkodę. Jeśli w promieniu 1,5 kilometra wolno zabić dowolnego wilka, może to dotknąć zwierzę, które nigdy nie wkroczyło na pastwisko. Niewiele to ma wspólnego z celowym zapobieganiem szkodom – to strzelanie na podejrzenie.

To, że związek rolników i myśliwi rekreacyjni domagają się więcej już pierwszego dnia, pokazuje, dokąd zmierza ta droga. Ta sama logika jest widoczna w Szwajcarii, gdzie w Ticino już pierwszy atak ma umożliwiać odstrzał. W Szwecji sądy wstrzymały polowania na wilki, ponieważ były niezgodne z ochroną gatunkową, o czym mówi tekst Szwedzki model postępowania z wilkami przegrywa w sądzie. Także w Hiszpanii plany odstrzału wilków wielokrotnie uchylały sądy. Czy plan Brandenburgii utrzyma się przed sądem, nie jest przesądzone.