Ecoloog Arlettaz: wolvenafschot stimuleert de voortplanting

Raphaël Arlettaz, co-directeur van het Instituut voor Ecologie en Evolutie van de Universiteit van Bern, acht de wolvenregulering van de Bondsoverheid overbodig. Sterker nog: vanuit biologisch oogpunt is ze contraproductief. Dat zegt de Walliser ecoloog van wilde dieren in een bijdrage van SRF Wissen, verschenen op 29 oktober 2026 en gebaseerd op een uitzending van «Echo der Zeit» van 26 oktober. Volgens SRF is Arlettaz een van de zeer weinige wetenschappers in Zwitserland die openlijk uitspreken wat ze van wolvenregulering vinden.

«Theoretisch is er geen regulering nodig»

Arlettaz onderzoekt in Wallis, onder meer in het Derborence-dal ten zuiden van Sion, hoe wolf en lynx de gems, het hert en het ree beïnvloeden en omgekeerd. Daarvoor hangen er in het hele kanton meer dan 100 cameravallen van de Universiteit van Bern. Zijn bevinding: een wolvenpopulatie groeit nooit exponentieel, maar reguleert zichzelf op middellange termijn. Het is een illusie dat een ecosysteem beter wordt wanneer de mens ingrijpt. «Theoretisch is er geen regulering nodig», zegt Arlettaz.

Als het aan hem had gelegen, had men de verspreiding van de wolf gewoon zijn gang laten gaan en gekeken hoe de roedels zich over het landschap verdelen. Dan, aldus Arlettaz, zou de wolvenstand nu al stabiel zijn.

Afschot stimuleert de voortplanting

De kern van zijn kritiek vat Arlettaz samen in één zin: met regulering stimuleer je alleen het voortplantingspercentage. Een roedel compenseert afschot door zich aanzienlijk sterker voort te planten, vergelijkbaar met wat we van de vos kennen.

Dit patroon is bij bejaagde wilde dieren goed gedocumenteerd. Onder jachtdruk planten wilde zwijnen, herten en andere soorten zich eerder en vaker voort, zoals de studies op onze website «Jacht in feitencheck» laten zien. Bij de vos compenseren nakomelingen en immigratie zelfs hoge afschotpercentages, zoals het dossier over de vos in Zwitserland documenteert. Bij de wolf komt daar nog bij dat afschot de roedelstructuur uiteenrukt. Waarom stabiele roedels minder landbouwhuisdieren doden, hebben we hier samengevat.

Ruimte voor meer dan 60 roedels, nu ongeveer 40

In een studie heeft Arlettaz de ecologische draagkracht van Zwitserland voor de wolf berekend. Afgemeten aan territoria en voedselaanbod zou het land plaats bieden aan meer dan 60 roedels, ofwel ongeveer 1000 wolven. Tegenwoordig leven er volgens SRF ongeveer 40 roedels in Zwitserland. Politiek heeft zo'n aantal geen schijn van kans, schrijft SRF, maar ecologisch zou het een voordeel kunnen zijn om meer roofdieren toe te laten.

De politiek gaat de andere kant op. Zoals SRF in februari 2026 meldde, steunt de Bondsraad een bovengrens voor de wolvenpopulatie. De Nationale Raad heeft bovendien met 116 tegen 73 stemmen ingestemd met een motie die afschot vanaf een vastgestelde drempelwaarde mogelijk moet maken. Hoeveel wolven sinds 1 september zijn gedood, houdt onze wolventeller bij, uitgesplitst naar kantons en roedels.

Wolf en bos

Arlettaz wijst ook op de boswachters: waar wolf en lynx reeën, gemzen en herten in toom houden, groeien jonge zilverspar, eik en esdoorn gemakkelijker op. Wat dat betekent voor het beschermbos en waarom volgens het WSL de recreatieve jacht de hoefdieren sterker beïnvloedt dan de wolf, hebben we in «Meer wolven, meer boschade?» en «Zonder wolf geen bos» uiteengezet. Arlettaz zelf wil de wolf echter niet beoordelen op zijn «nut»: ecosystemen functioneerden miljoenen jaren zonder de mens.

Duiding

Dat een onderzoeker van dit niveau de federale politiek zo duidelijk tegenspreekt, is opmerkelijk, maar niet nieuw voor de onderzoeksgroep in Bern. Pas in september telde een studie van dezelfde universiteit in Wallis 37 lynxen in plaats van de politiek beweerde 80, uitgerekend het aantal waarmee het kanton afschot wilde rechtvaardigen. Het patroon is hetzelfde: het wolven- en lynxbeleid steunt op aannames die de wetenschap niet doorstaan. Wie afschot verkoopt als populatiebeheersing, terwijl het volgens de wildecologie de voortplanting juist aanjaagt, voert geen regulering uit, maar symboolpolitiek ten koste van de roedels.