Midden in de drijfjacht beland: JagdBaselland wijst jachtkaart af

Een lezeres uit het kanton Basel-Landschap is regelmatig met haar teef in het bos te vinden en is volgens eigen zeggen al meermaals midden in een lopende drijfjacht beland. Eind december 2024 vroeg ze daarom bij JagdSchweiz en JagdBaselland na of lopende jachten niet op één centrale plek gepubliceerd zouden kunnen worden. De antwoorden van beide verenigingen liggen bij de redactie voor: JagdBaselland acht een dergelijk overzicht “noch doelmatig noch praktisch uitvoerbaar”, JagdSchweiz verwijst naar de kantons. In een later bericht aan de redactie meldt de lezeres dat ze opnieuw midden in drijfjachten is beland.

Wat de lezeres wilde

De vrouw, wier naam bij de redactie bekend is, loopt vaak over smalle paden en komt daarbij in andere gemeenten terecht dan die waar ze is gestart. Bij de vele paden in het bos is het onmogelijk om alle toegangen van borden te voorzien. Dat er gejaagd wordt, merkt ze meestal pas aan het gedrag van haar teef. Ze probeert zich vooraf online te informeren, maar dat is lastig, omdat ze tijdens één wandeling meerdere gemeentegebieden doorkruist.

Op 30 december 2024 schreef ze beide verenigingen aan. Enkele dagen eerder was ze naar eigen zeggen terechtgekomen in een recreatieve jacht in het aan de grens gelegen Elzas, waaraan vooral Zwitserse recreatieve jagers hadden deelgenomen. Haar voorstel: een centrale publicatie van de actuele jachten, zoals die er ook is voor alpenweiden met kuddebeschermingshonden. Het is geen prettig gevoel om tijdens een wandeling plotseling te merken dat je midden in een jacht staat. Bovendien wil ze niet hoeven aanzien hoe niet-menselijke dieren worden doodgeschoten, en wil ze de jachtgebieden daarom kunnen mijden.

JagdBaselland: “noch doelmatig noch praktisch uitvoerbaar”

Namens JagdBaselland antwoordde Daniel Wenk op 2 januari 2025. Hij ondertekende als bestuurslid van de vereniging, verantwoordelijk voor communicatie, en tegelijk als revierboswachter van de Bürgergemeinde Liestal. Wenk stelt vast dat alle bosbezoekers op grond van artikel 699 van het Zivilgesetzbuch (het Zwitserse burgerlijk wetboek) toegangsrecht hebben. Dat is een grote uitdaging voor het bosbeheer, «en de jacht hoort bij het bosbeheer».

Borden ter plaatse moeten attenderen, zodat men een gebied «ofwel kan omzeilen of zo snel mogelijk kan passeren». Alleen in zeer zeldzame gevallen wordt er afgezet. De veiligheid staat voorop, schrijft Wenk, en concludeert: «U hoeft zich dus geen zorgen te maken dat u iets overkomt als u een gebied betreedt waar een luide jacht plaatsvindt.»

Over de kaart schrijft hij dat de jachtgezelschappen verplicht zijn de data van de luide jacht bekend te maken en dat deze data vooraf kunnen worden vastgelegd. In welke gebieden wordt gejaagd, wordt daarentegen vaak op korte termijn beslist, deels pas op de dag van de jacht. Een drijfjacht duurt doorgaans een tot ongeveer twee en een half uur, daarna wordt van gebied gewisseld. Een kaart naar het voorbeeld van de kuddebeschermingshonden is daarom «noch doelmatig noch praktisch haalbaar».

JagdSchweiz verwijst naar de kantons

De overkoepelende organisatie antwoordde op 7 januari 2025 met enkele regels. Directeur David Clavadetscher schreef dat de jacht in Zwitserland kantonaal geregeld is en raadde de lezeres aan zich te wenden tot het kantonale jachtbestuur. Daarbij stuurde hij een link naar een adressenlijst. Op het voorstel voor een centraal overzicht ging hij niet in.

Wat het recht van Basel-Landschaft vereist

De luide jacht, zoals de dierenmishandelende drijfjacht in Basel-Landschap officieel wordt genoemd, is toegestaan van 1 oktober tot 31 december. De kantonale wet op wilde dieren en jacht (Wildtier- und Jagdgesetz) vereist in paragraaf 35 dat de jachtdagen worden gemeld aan de betrokken gemeenten en dat de hoofdtoegangen tot de jachtgebieden op de jachtdagen worden bewegwijzerd. De verordening preciseert in paragraaf 21: de jachtgezelschappen informeren de gemeenten, de gemeenten maken de jachtdagen openbaar bekend, en de hoofdtoegangen worden «duidelijk herkenbaar met waarschuwingsborden» gemarkeerd.

Daaruit vloeien de twee leemtes voort die de lezeres beschrijft. Ten eerste publiceert elke gemeente voor zichzelf. Een overzicht voor het hele kanton wordt noch door de wet noch door de verordening voorgeschreven, en het kanton telt 86 gemeenten. Wie tijdens een wandeling meerdere gemeentegebieden doorkruist, moet de data stuk voor stuk bij elkaar zoeken. Ten tweede geldt de bebordingsplicht alleen voor de hoofdtoegangen. Wie via een smal pad of vanuit de buurgemeente het jachtgebied binnenkomt, passeert mogelijk geen enkel waarschuwingsbord. Voor jachten over de landsgrens, zoals die in de Elzas, gelden de Basel-Landschapse voorschriften sowieso niet.

Voor kuddebeschermingshonden bestaat de kaart wel

De vergelijking van de lezeres klopt in de kern. Het Bundesamt für Umwelt beheert de geodataset «Alpweiden met kuddebeschermingshonden», die te raadplegen is via het kaartportaal van de Bondsoverheid en in de wandelkaart van SchweizMobil. Wie gaat wandelen, ziet vóór vertrek op welke alpen kuddebeschermingshonden worden ingezet en kan de route aanpassen. Op de dag nauwkeurig is ook deze kaart niet, want kuddes en honden wisselen in de loop van de zomer van weidesector. Het voorbeeld laat desondanks zien: een centraal overzicht biedt ook dan houvast wanneer de situatie ter plaatse verandert.

Zürich: dezelfde vraag, beslissing nog open

Het verzoek staat niet op zichzelf. In het kanton Zürich heeft een burger de gemelde data en perimeters van de drijfjachten opgevraagd. De jachtadministratie wil daarover op zijn vroegst medio december beslissen, wanneer het grootste deel van het drijfjachtseizoen voorbij is. Dat het anders kan, laat de gemeente Geroldswil zien, die haar jachten aankondigt met datum, tijdstip en gebied. De details staan in het artikel Data van drijfjachten: Zürich wil pas in december beslissen.

Commentaar: Wie in het bos schiet, moet zeggen wanneer en waar

JagdBaselland motiveert de afwijzing met kortetermijnwijzigingen in de daadwerkelijk bejaagde gebieden. Dat verklaart echter niet waarom de vooraf bekende jachtdagen niet samen met de betrokken jachtgebieden centraal gepubliceerd zouden kunnen worden. Niemand vraagt om de minutieus nauwkeurige locatie van elke drijfjacht. Wie weet dat er in het aangrenzende jachtgebied wordt gejaagd, gaat die dag elders wandelen. Zo'n overzicht zou het verzoek van de lezeres in de kern oppakken.

De uitspraak dat men zich “geen zorgen hoeft te maken” is een geruststelling die geen enkele vereniging kan geven. In het Nedersaksische Harkebrügge werd tijdens een drijfjacht een vrouw in haar eigen tuin in het gezicht geraakt door een hagelkorrel; de recreatieve jager werd in augustus 2026 veroordeeld (Hagelkorrel in de tuin). In het district Aurich werden wandelaars geraakt door hagelkorrels (Wanneer recreatieve jagers schieten, worden wandelaars het doelwit). Waarom juist de Drijfjacht als ongevalgevoelig geldt en wat er bekend is over Jachtongevallen in Zwitserland heeft Wild beim Wild gedocumenteerd. En hoe het gesteld is met het “gedisciplineerde gedrag” in Basel-Landschap, bleek in december 2025 uit de aanval op een Hunt Watch-activiste tijdens een drijfjacht in Füllinsdorf.

Ook de kwalificatie als “bosbeheer” verdient tegenspraak. In Basel-Landschap jagen jachtgezelschappen, dat wil zeggen verenigingen die hun jachtgebied pachten van de gemeente. Dat is een vrijetijdsbesteding met vuurwapens in een ruimte die iedereen mag betreden. Wie daar honden en drijvers op pad stuurt, is de overige bosbezoekers de informatie verschuldigd, en niet andersom. Dat de overkoepelende organisatie een burger afwimpelt met een lijst met adressen en de kantonnale vereniging haar zegt dat ze het gebied maar snel moet passeren, laat zien wiens belangen in dit systeem tellen.

Wat u kunt doen

Schrijf rechtstreeks naar de leden van de Landrat van Basel-Landschap en eis dat jachtdagen en de betrokken jachtgebieden kantonbreed op één plek worden gepubliceerd voordat er wordt geschoten. Volgens de ervaring van IG Wild beim Wild hebben persoonlijke e-mails aan de politiek meer effect dan handtekeningenlijsten. Adressen van de kantonparlementen en een voorbeeldbrief vindt u op de pagina Einde aan de vossenjacht. Bent u zelf in een drijfjacht terechtgekomen, in de regio Basel of elders? Schrijf ons.