Wat is de drijfjacht en waarom is ze problematisch?

Bij drijfjachten worden wilde dieren door mensenketens, lawaai en honden naar de schootsvelden gedreven, waarbij het foutpercentage bij schoten structureel hoog is en het nazoeken van gewonde dieren tot het normale verloop behoort.

Wat zijn drijfjachten?

Drijfjacht is de overkoepelende term voor jachtvormen waarbij wilde dieren actief uit hun natuurlijke omgeving worden opgejaagd en naar schutterslinies worden gedreven. De meest voorkomende varianten zijn de klopjacht, waarbij een keten van drijvers wilde dieren in de richting van wachtende schutters drijft, en de drukjacht, waarbij minder drijvers of honden het wild langzamer voortbewegen. De riegeljacht is een variant waarbij dieren naar bepaalde passen of nauwe doorgangen worden gedreven.

Al deze vormen hebben hetzelfde basisprincipe gemeen: vlucht, paniek en tijdsdruk behoren niet tot de bijwerkingen, maar zijn de eigenlijke methode. Er wordt geschoten op vluchtende dieren, vaak bij beperkt zicht, in korte tijdvensters en onder de druk van groepsverwachtingen.

Welke dieren zijn betrokken?

Drijfjachten richten zich vooral op reeën, edelherten, wilde zwijnen, vossen en hazen. Vooral de hoogjacht in Zwitserland omvat regelmatig klop- en drukjachten in berggebieden, waar dieren in de herfst op zeer kleine ruimte onder enorme jachtdruk komen te staan. Alleen al in Graubünden werden in het jachtjaar 2022 ongeveer 790 misschoten gedocumenteerd bij ongeveer 9.200 gedode dieren, dus werd elk tiende dier niet zuiver gedood, maar aangeschoten.

Wilde zwijnen kennen in Zwitserland geen gesloten jachttijd en mogen het hele jaar door bejaagd worden, wat drijfjachten op deze soort het hele jaar door mogelijk maakt.

Wat gebeurt er met de dieren bij stress?

De gevolgen van vlucht en jachtstress zijn voor wilde dieren ingrijpend. Studies uit Schotland en Scandinavië tonen verhoogde cortisolwaarden aan bij bejaagde edelherten in vergelijking met ongestoorde populaties. De vluchtreflex kost energie die vooral in de herfst- en wintermaanden van levensbelang is. Melkproductie en de band tussen ouder en jong worden onderbroken. Leidende moederdieren die bij drijfjachten worden gedood, laten hulpeloze jongen achter.

De Zwitserse dierenwelzijnswet (TSchG) schrijft in artikel 3 en artikel 4 expliciet voor dat dieren onnodig lijden, angst en pijn moeten worden bespaard. Jacht en dierenwelzijn staan daarmee in een structurele tegenstelling: wat de wet eigenlijk verbiedt, is bij bewegingsjachten methode.

Hoe hoog is het foutpercentage bij schoten?

Schoten op vluchtende dieren zijn fundamenteel onveiliger dan schoten op rustende of grazende dieren. Bij bewegingsjachten komen meerdere risicofactoren samen: wisselende doelsnelheid, onduidelijke achtergrondomstandigheden, meerdere schutters in directe nabijheid en sociale druk om snel te handelen.

Het nazoekpercentage, het aandeel dieren dat na een schot moet worden achtervolgd omdat ze niet onmiddellijk dood neervallen, geldt in vakkringen als indicatie voor het misschotpercentage. In Graubünden zijn volgens het Bureau voor Jacht en Visserij ongeveer 1.100 nazoekacties per jaar gedocumenteerd, met een succespercentage van rond de 50 procent. Dat betekent: jaarlijks blijft in één enkel kanton een aanzienlijk aantal gewonde dieren in het veld achter en sterft een langzame dood. Rapporten van de Tierärztliche Vereinigung für Tierschutz (TVT) schatten dat bij drukjachten tot 70 procent van de dieren niet onmiddellijk sterft.

Welke veiligheidsrisico's ontstaan er voor mensen?

Bewegingsjachten zijn niet alleen gevaarlijk voor wilde dieren. Doordat meerdere schutters tegelijk op bewegende doelen schieten, neemt het risico op afketsende kogels, verkeerde identificaties en ongevallen aanzienlijk toe. Gedocumenteerde gevallen tonen aan hoe hobbyjagers tijdens drijfjachten dorpen «onder vuur namen», wandelaars in de schootslijn terechtkwamen of drijvers door hagelkogels werden geraakt. Jachtongevallen in Zwitserland tonen aan dat bewegingsjachten structureel de meest ongevalsgevoelige jachtvorm zijn.

In Karinthië werd in oktober 2025 een 16-jarige jongere als drijver ingezet en door hagelkogels in het bovenlichaam geraakt. Dergelijke gebeurtenissen illustreren wat er gebeurt wanneer gewapende hobbyjagers en hobbyjaagsters opereren in gemeenschappelijk gebruikte bossen, zonder dat paden worden afgesloten of omwonenden worden geïnformeerd.

Hoe ziet het wettelijke kader in Zwitserland eruit?

De regeling van drijfjachten is in Zwitserland kantonnaal versnipperd. Er bestaat geen uniforme federale plicht om de bevolking te informeren, geen verplichte afsluiting van wandelpaden en geen centrale statistieken over verkeerde afschoten en nazoekingen. Jachtwetten en controle tonen aan dat het zelftoezicht van de hobbyjacht op dit gebied systematisch faalt: overtredingen worden zelden gemeld en nog zeldzamer bestraft.

Het kanton Graubünden registreerde in één enkel jaar meer dan 1.000 boetes en 95 strafaangiften tegen hobbyjagers en hobbyjaagsters. Toch bleven vergunningsintrekkingen grotendeels uit. Dat toont aan: de sanctiecultuur blijft symbolisch zolang onafhankelijk toezicht ontbreekt.

Welke rol spelen jachthonden?

Jachthonden zijn bij veel bewegingsjachten onmisbaar: ze drijven wilde dieren uit de dekking, achtervolgen aangeschoten dieren en helpen bij het nazoeken. Daarbij worden ze zelf aan aanzienlijke belastingen blootgesteld. Jachthonden: inzet, leed en dierenwelzijn laat zien dat honden bij drukjachten in schietvelden worden gedreven, verwondingen riskeren en in extreme situaties ook worden doodgeschoten. De inzet van honden verhoogt bovendien het stressniveau voor wilde dieren, omdat ze soorteigen vluchtbewegingen uitlokken die de jachtdruk versterken.

Hoe reageert het publiek?

De maatschappelijke acceptatie van bewegingsjachten is gering. Enquêtes tonen aan dat een groot deel van de Zwitserse bevolking kritisch staat tegenover de hobbyjacht. Drijfjachten worden ook binnen hobbyjachtkringen zelf als omstreden beschouwd. In kantons zoals Solothurn waren er parlementaire voorstellen om drijfjachten te verbieden, een teken dat ook politiek de druk toeneemt.

Zijn er alternatieven?

Ja. Het wildhoedermodel en het Genève-model tonen aan dat populaties wilde dieren gereguleerd kunnen worden zonder hobbyjacht en zonder drijfjachten. In het kanton Genève, dat sinds 1974 geen hobbyjachtrecht kent, zijn geen overpopulaties gedocumenteerd. In plaats daarvan kent Genève de hoogste hazendichtheid van Zwitserland en de laatste intacte patrijzenpopulatie. Predatoren zoals wolf en lynx nemen bovendien natuurlijke regulerende functies over die geen drijfjachten vereisen.

Wat eisen dierenwelzijnsorganisaties?

De eisen zijn duidelijk: een verbod op drijf- en drukjachten in de buurt van woonkernen, wandelpaden en beschermde gebieden; verplichte afsluiting van paden vóór drijfjachten; uniforme, openbare statistieken over misschoten en nazoeken; onafhankelijk toezicht in plaats van zelfcontrole. Daarnaast eisen dierenwelzijnsorganisaties dat drijfjachten systematisch worden getoetst op hun verenigbaarheid met de TSchG, in het bijzonder artikel 4 (lijden, angst, pijn).

Modelteksten voor jachtkritische initiatieven in kantonnale parlementen zijn te vinden op wildbeimwild.com/mustertexte.

Conclusie

Drijfjachten zijn de meest verstorende, meest ongevalgevoelige en vanuit het oogpunt van dierenwelzijn meest problematische jachtvorm. Het foutpercentage bij schoten is structureel hoog, nazoeken zijn geen uitzondering, en de veiligheidsrisico's voor het publiek worden systematisch onderschat. De kantonnale versnippering van de regelgeving verhindert een landelijk overzicht. Zolang er geen onafhankelijk toezicht, geen verplichte statistieken en geen uniforme veiligheidsnormen bestaan, blijft de drijfjacht een ongereguleerd risico voor wilde dieren en mensen tegelijk.

Bronnen

• JSG (SR 922.0): Federale wet op de jacht
• TSchG (SR 455): Wet op het dierenwelzijn, in het bijzonder art. 3 en art. 4
• Kantonnale jachtwetten en jachtverordeningen
• Bureau voor Jacht en Visserij Graubünden: jachtrapporten, nazoek- en boetestatistieken
• Veterinaire Vereniging voor Dierenwelzijn (TVT): standpunten over drukjachten
• Politiebericht district Klagenfurt-Land, 18 oktober 2025 (drijfjachtongeval Karinthië)

Verdere inhoud

• Drijfjacht in Zwitserland
• Jachtongevallen in Zwitserland
• Hoogjacht Zwitserland
• Jacht en dierenwelzijn
• Jachthonden: inzet, lijden en dierenwelzijn
• Jachtwetten en controle