Wolven-drempelwaarde: Nationale Raad stemt in met afschot op voorraad

De Nationale Raad heeft op 23 september 2026 de motie 25.4464 van Midden-partij-Kantonsraadslid Fabio Regazzi (TI) met 116 tegen 73 stemmen bij 6 onthoudingen aangenomen. De Kantonsraad had al tijdens de voorjaarssessie ingestemd. Daarmee moet de Bondsraad een wettelijke grondslag uitwerken om wolven in een regio vrij te geven voor afschot zodra de populatie een samen met de kantons vastgestelde drempelwaarde overschrijdt.

Pro Natura, BirdLife Schweiz, Groep Wolf Schweiz en WWF Schweiz bekritiseren het besluit in een gezamenlijk persbericht als contraproductief en onnodig. Volgens de organisaties zijn er sinds de natuurlijke terugkeer van de wolf al meer dan 220 parlementaire voorstellen over deze ene diersoort ingediend, met toenemende frequentie en radicaliteit.

Wat motie 25.4464 vereist

Regazzi motiveert zijn voorstel met de groei van de wolvenpopulatie en noemt het huidige systeem van per-geval afgegeven afschotvergunningen te traag, te ingewikkeld en ondoeltreffend. De motie 25.4464 verschuift daarmee de maatstaf: weg van aangetoonde schade of concrete conflicten, naar een op de populatie gebaseerde bovengrens. In hoeverre het latere wetsvoorstel nog conflictgerelateerde criteria zal bevatten, is nog onduidelijk.

De organisaties vrezen dat een verband met dreigende of opgetreden conflicten met vee zou wegvallen. Zij noemen het model de «grasmaaiermethode», die uitgaat van kunstmatig vastgestelde populatiecijfers. Een gerichte regulering van roedels in conflictgebieden, met tegelijkertijd bescherming van onopvallende wolven, zou zo niet meer plaatsvinden.

Waarom afschot in onopvallende roedels problemen veroorzaakt

Het centrale bezwaar is biologisch: als wolven worden neergeschoten uit roedels die tot nu toe geen vee hebben aangevallen, kunnen deze familiegroepen uiteenvallen. Verspreid geraakte, onervaren eenlingen grijpen eerder terug op gemakkelijk bereikbaar vee. Afschot op basis van bestandscijfers zou daarom juist meer conflicten kunnen veroorzaken in plaats van minder. De wetenschappelijke onderbouwing hiervoor is samengebracht in de feitencheck over de gevolgen van de recreatieve jacht voor wilde dieren.

Dat de huidige praktijk nu al fouten oplevert, blijkt uit de foutieve afschietingen van alfawolven in de Jura, in Graubünden en in Wallis.

Proactieve regulering bestaat al

De in 2022 herziene Jacht- en Beschermingswet (JSG) staat al een proactieve regulering toe. Volgens de verenigingen worden inmiddels jaarlijks ongeveer honderd wolven afgeschoten. Het WWF Zwitserland becijferde het aandeel in de derde reguleringsperiode van september 2025 tot januari 2026 opnieuw op ongeveer een derde van de Zwitserse wolvenpopulatie.

Tegelijkertijd loopt de handhaving vaak vast. Directeur David Gerke van Gruppe Wolf Schweiz verwees tegenover SRF naar Ticino, waar twintig wolven werden vrijgegeven, maar er slechts vijf werden geschoten. Een vaste bovengrens lost dit probleem niet op.

Volgens de verenigingen daalt het aantal veeaanvallen al voor het vierde jaar op rij

Volgens het persbericht is het aantal veeaanvallen door de wolf in 2026 al voor de vierde keer op rij gedaald, en de daling heeft zich versterkt. Het kanton Graubünden registreerde tot eind juli slechts 30 aanvallen, tegenover ruim 60 in dezelfde periode vorig jaar. De verenigingen wijzen er bovendien op dat de federale overheid de middelen voor kuddebescherming heeft verhoogd en in mei heeft bevestigd dat deze een centrale pijler blijft in de omgang met de wolf.

Ook de onderspit delvende minderheid van SP en Groenen in de voorbereidende commissie van de Nationale Raad voerde aan dat eerst de werking van de bestaande instrumenten geëvalueerd moet worden. Een sterkere ondersteuning van de alpenlandbouw zou effectiever zijn dan een bovengrens.

Parlement wacht eigen analyse niet af

Met het commissiepostulaat 25.3027 heeft het parlement zelf een evaluatie van de wijzigingen in de jachtwet in opdracht gegeven. De resultaten worden in 2027 verwacht. Zonder deze af te wachten heeft een meerderheid al de volgende wetsherziening besloten. Volgens de verenigingen zorgen de voortdurende herzieningen voor onzekerheid bij de alpenboeren en de wildbeheerders, en belemmeren ze de kantons bij de uitvoering van het geldende recht.

Hoe het verdergaat

Milieuminister Albert Rösti heeft aangekondigd de motie via een wetswijziging uit te voeren. Het voorstel doorloopt daarna opnieuw beide kamers. Tegen de herziening van de jachtwet kan een referendum worden aangespannen, waarmee de kiezers het laatste woord zouden hebben.

Naschrift: wat de cijfers zeggen en wat onduidelijk blijft

Ook op nationaal niveau roepen de cijfers vragen op over de onderbouwing van de motie. In de alpsomer van 2026 werden volgens SRF 183 stuks vee gedood, tegen 402 in dezelfde periode het jaar ervoor. Tegelijkertijd leven er in Zwitserland ongeveer 350 wolven, verdeeld over meer dan 40 roedels. David Gerke verklaarde tegenover SRF dat regulatieve afschot lokaal verlichting kan brengen, maar dat de grootschalige afname te danken is aan kuddebescherming. Zelfs het BAFU schreef in zijn rapport van mei 2026 dat een afgeremde groei van de populatie pas na meerdere volgende regulatieperiodes met zekerheid kan worden vastgesteld.

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen minimumbestand en bovengrens. De momenteel geldende twaalf roedels beschrijven wat er minimaal nodig is voor het overleven van de wolf in Zwitserland. Het is geen ecologisch onderbouwd streefaantal en ook geen politieke bovengrens. Wordt de minimumwaarde de facto de maximumwaarde, dan dreigt precies de grasmaaimethode waarvoor de organisaties waarschuwen.

De motie zelf legt geen waarde vast. Onduidelijk blijft hoe hoog de drempelwaarde moet zijn, of deze landelijk of regionaal geldt, of er roedels of individuele dieren worden geteld, hoe de monitoring wordt ingericht en welke rechtsmiddelen er tegen afschotbesluiten overblijven. Een referendum zou een precedent hebben: in 2020 verwierp de bevolking al een herziening van de jachtwet.

Commentaar: Beleid op basis van cijfers in plaats van schade

Motie 25.4464 lost geen enkel probleem op dat door de cijfers wordt bevestigd. Het aantal aanvallen daalt, kuddebescherming werkt, en er bestaat al regulering. Wat overblijft, is een politiek signaal voor een beleid dat de wolf via populatiegrenzen wil terugdringen. Een drempelwaarde maakt van een beschermd roofdier feitelijk een soort die volgens quotum wordt gereduceerd, ongeacht of een individueel niet-menselijk dier ooit een schaap heeft aangeraakt. Wie feiten schept nog vóór de eigen evaluatie, laat zien dat het niet om bewijs gaat.

Meer achtergronden in het dossier Wolf in Zwitserland: feiten, politiek en de grenzen van de recreatieve jacht en in de categorie Jachtwet.