Vogels op de juiste manier voeren

Spreeuwen en andere trekvogels ondernemen een riskante reis naar het zuiden om daar winterse voedselbronnen aan te boren. Achter blijven de standvogels, die ter plaatse proberen voldoende wintervoedsel te vinden. Lange, koude winters kunnen hen fataal worden, en dan dreigt het gevaar van verhongering.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel mensen deze vogels willen helpen met winters voedsel. Op de juiste manier gedaan, helpt het de gevoerde vogels daadwerkelijk. De mensen zelf worden beloond met een bont schouwspel bij de voederplekken.

Natuurlijke voedselbronnen zijn het beste

Het beste is om de vogels natuurlijke voedselbronnen aan te bieden: door de heg te beplanten met inheemse struiken en heesters en de vruchten en noten aan de struiken te laten hangen, bieden deze de vogels rustplaatsen, bescherming en voedsel. Als er wat appels en ander fruit aan de boom blijven hangen, verrijken deze het voedselaanbod. Ook is het beter om de afgestorven bloei- en vruchtstengels van kruiden pas in het voorjaar af te knippen. 

Niet alleen de zaden van de teunisbloem, wilde cichorei en andere planten dienen de vogels als wintervoedsel, maar ook de insecten en spinnen die op de planten overwinteren. Door de structuren in de tuin te verbeteren, worden alle vogels het hele jaar door geholpen, terwijl winterse bijvoedering slechts een selectieve verschuiving in de tijd van de voedselconcurrentie teweegbrengt.

Wie eenmaal begint, moet doorgaan

Extra wintervoer kan worden aangeboden wanneer de natuurlijke voedselbronnen door een aaneengesloten sneeuwdek of langdurige vorst opdrogen. Wie voor deze extra voedering kiest, moet vanaf dat moment zonder onderbreking doorgaan tot het voorjaar!

De vogels wennen snel aan de nieuwe voedselbron en krijgen problemen wanneer deze in de winter opdroogt. Hoelang je in het voorjaar doorgaat met voeren, is aan jezelf.

Vanaf maart geen vetvoer meer

Belangrijk is echter om vanaf maart geen vetvoer (mezenbollen) meer uit te leggen. Op dat moment hebben mezen en andere vroege broedvogels al hun eerste jongen, voor wie het vette voedsel niet gezond is. Ook voor volwassen vogels is vet alleen in de winter geschikt als vervanging voor insectenvoedsel!

Het beste moment is 's ochtends

Het optimale voedertijdstip is de vroege ochtend. Na een koude nacht is de energiebehoefte van vogels 's ochtends het hoogst. De warmbloedige dieren hebben veel energie nodig om hun lichaamstemperatuur van ongeveer 40 graden te behouden.

In één enkele vorstnacht verbrandt een kleine vogel ter grootte van een mees tot wel 20 % van zijn lichaamsgewicht. Omdat natuurlijke waterbronnen zoals plassen bevroren zijn, hebben vogels niet alleen voedsel nodig, maar ook een extra bakje water. Energetisch gezien is het van groot belang dat de vogels tijdens het foerageren en in hun rustperiodes niet gestoord worden. Het herhaaldelijk moeten vluchten voor jagende huiskatten of honden leidt juist in de winter tot enorme energietekorten bij hen.

Voer mag niet nat worden of onder de uitwerpselen komen te zitten

Geschikte voederhuisjes of silo's zijn verkrijgbaar in de vakhandel, of kunnen met behulp van instructies van internet zelf gebouwd worden. De huisjes moeten zo geconstrueerd en geplaatst worden dat het voer in geen geval nat kan worden door regen of onder de uitwerpselen kan komen te zitten. Nat voer bederft snel en bevriest.

Voer dat onder de uitwerpselen zit, kan gevaarlijke darminfecties verspreiden. Bij sommige vogelsoorten (merel, groene specht…) kan men het voer op een onderlaag (plank) direct op de grond aanbieden, waarbij ook dan op de juiste hygiëne gelet moet worden.

Regelmatig van plaats wisselen en herhaaldelijk reinigen van de voederonderlaag met groene zeep zijn noodzakelijk. Het spreekt voor zich dat deze voederplekken ook kattenveilig moeten zijn!

Vogelfütterung im Sommer wichtiger als im Winter

Het juiste voer

De vakhandel biedt een breed assortiment aan kant-en-klaar voer voor de winterse voeding. Recepten voor individuele voedermengsels zijn op internet te vinden.

Insecteneters (roodborstje, mezen, merels, winterkoninkjes…) met scherpe, slanke snavels hebben zacht voer nodig (rozijnen, fruit, zemelen, havermout, ook met toevoeging van talg).

Zaadeters (vinken, mussen, gorzen…) met dikke, krachtige snavels nemen zaadmengsels van zonnebloempitten, hennep, noten en andere oliehoudende zaden.