Kantonalna inicjatywa ludowa: kanton Szafuza

«O profesjonalną ochronę dzikich zwierząt»

Inicjatywa konstytucyjna w formie opracowanego projektu

Na podstawie art. 27 Konstytucji Kantonu Szafuza z dnia 17 czerwca 2002 roku oraz ustawy o prawach politycznych

Zlozona przez komitet inicjatywy [data zlozenia]

tekście inicjatywy

Niżej podpisane osoby uprawnione do głosowania w Kantonie Szafuza składają następującą inicjatywę konstytucyjną:

Konstytucja Kantonu Szafuza z dnia 17 czerwca 2002 roku zostaje uzupełniona o następujące artykuły:

Art. [nowy] Profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

1 Wykonywanie polowania przez osoby prywatne (łowiectwo rewirowe, łowiectwo rekreacyjne) jest zabronione na całym terytorium Kantonu Szafuza. Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich pomiędzy gminami a stowarzyszeniami myśliwskimi nie będą odnawiane.

2 Ochrona, opieka oraz, w razie konieczności, regulacja populacji dzikich zwierząt należą wyłącznie do wykwalifikowanych specjalistek i specjalistów ds. zarządzania dziką fauną, zatrudnionych przez kanton.

3 Odstrzał dzikich zwierząt jest dopuszczalny jedynie jako środek ostateczny, gdy wszystkie inne odpowiednie środki zapobiegania szkodom lub odwrócenia zagrożenia zostały wyczerpane lub okazały się niewystarczające. Wymaga on uprzedniej zgody Komisji ds. Dzikich Zwierząt.

4 Kanton powołuje niezależną Komisję ds. Dzikich Zwierząt, w skład której wchodzą przedstawicielki i przedstawiciele organizacji ochrony zwierząt i przyrody, nauki oraz właściwych organów. Komisja nadzoruje zarządzanie dziką fauną i podejmuje decyzje w sprawie środków regulacyjnych.

5 Kanton wspiera naturalną regulację populacji dzikich zwierząt, łączenie siedlisk oraz koegzystencję człowieka i dzikiej fauny.

6 Kanton rekompensuje gminom utratę dochodów z dzierżawy terenów łowieckich w ramach ustawodawstwa wykonawczego.

7 Szczegoly reguluje ustawa.

Art. [nowy] Ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

1Kanton rezygnuje z regulacji populacji chronionych gatunków dzikich zwierząt na podstawie art. 7a ustawy federalnej o łowiectwie i ochronie dziko żyjących ssaków i ptaków oraz nie wydaje pozwoleń na odstrzał pojedynczych zwierząt chronionych gatunków na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy, w szczególności w odniesieniu do wilka, rysia, niedźwiedzia, bobra, wydry, szakala złocistego, orła przedniego, tracza nurogęsia oraz innych gatunków chronionych na mocy prawa federalnego. Zastrzeżenie dotyczy ustępu 3.

2 Stawia na wspieranie koegzystencji człowieka i dzikich zwierząt, pasywne zapobieganie szkodom, ekologiczną rewaloryzację siedlisk oraz naukowe monitorowanie obecności dzikich zwierząt.

3 Zastrzega się możliwość podjęcia działań wobec pojedynczych dzikich zwierząt, które stanowią bezpośrednie i poważne zagrożenie dla ludzi. Działania te należy ograniczyć do minimum i przeprowadzać je przez właściwą jednostkę specjalistyczną kantonu.

4 Kanton aktywnie działa w ramach współpracy międzykantonalnej oraz wobec władz federalnych na rzecz ochrony i zachowania zagrożonych gatunków dzikich zwierząt.

Przepis przejściowy

1 Rada Rządowa wydaje niezbędne przepisy wykonawcze w ciągu dwóch lat od przyjęcia niniejszej zmiany konstytucji.

2 Istniejące umowy dzierżawy terenów łowieckich wygasają wraz z kolejnym zwyczajnym odnowieniem umowy, jednak najpóźniej w ciągu pięciu lat od wejścia w życie ustawodawstwa wykonawczego.

3 Rada Rządowa zapewnia ciągłość zarządzania dziką zwierzyną w okresie przejściowym i reguluje rekompensatę dla gmin za utracone dochody z dzierżawy terenów łowieckich.

Objaśnienia

1. Sytuacja wyjściowa

Kanton Schaffhausen obejmuje 298 km² i liczy około 85’000 mieszkańców. Jako najbardziej wysunięty na północ kanton Szwajcarii leży niemal całkowicie po prawej stronie Renu, otoczony z trzech stron przez terytorium Niemiec. Powierzchnia kantonu w około 43 procentach pokryta jest lasami, a w około 40 procentach stanowi użytki rolne. Randen, wypustka Jury, tworzy największy zwarty obszar leśny w kantonie.

Łowiectwo rekreacyjne jest w Szafuzie zorganizowane jako łowiectwo rewirowe. Prawo łowieckie należy do gmin politycznych, które przekazują je stowarzyszeniom myśliwskim na podstawie umowy dzierżawy. Szafuzskie stowarzyszenia myśliwskie są, podobnie jak we wszystkich kantonach z łowiectwem rewirowym, zamkniętymi kręgami, które dzierżawią sobie prawo do zabijania dzikich zwierząt, a ich skład i działalność są w dużej mierze niedostępne dla opinii publicznej (por. Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Szafuza a także krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Twierdzenie, że bez łowiectwa rekreacyjnego załamie się równowaga ekologiczna, jest od ponad 50 lat empirycznie obalane przez model genewski (por. obszerne dossier na temat zakazu polowań w Genewie na wildbeimwild.com). Szczególnie wymowne porównanie: Schaffhausen rejestruje prawie 2’000 odstrzałów samych kopytnych oraz setki zabitych Drapieżniki rocznie, podczas gdy Genewa radzi sobie z około 327 dzikami, 36 sarnami i 19 jeleniami rocznie. Lisy, borsuki, zające szaraki? Zero.

Równolegle na poziomie federalnym coraz więcej chronionych gatunków dzikich zwierząt znajduje się pod presją. Wraz z nowelizacją prawa łowieckiego w grudniu 2022 roku wprowadzono prewencyjną regulację populacji wilka. W pierwszych dwóch okresach regulacji 2023/2024 i 2024/2025 BAFU zatwierdziło odstrzał łącznie około 225 wilków; faktycznie zabito 147 zwierząt. Presja polityczna na inne gatunki, takie jak ryś, bóbr, wydra i tracz nurogęś, stale rośnie (por. analiza polityki łowieckiej na wildbeimwild.com).

2. Wzór do naśladowania: kanton Genewa

19 maja 1974 roku ponad 70 procent głosujących w kantonie Genewa opowiedziało się za zniesieniem milicyjnego łowiectwa rekreacyjnego. Doświadczenia od czasu wprowadzenia zakazu łowiectwa rekreacyjnego są jednoznaczne:

Bioróżnorodność znacznie wzrosła. Liczba zimujących ptaków wodnych wzrosła wielokrotnie z kilkuset do około 30 000. Genewa jest dziś domem dla największej populacji zająca szaraka oraz jednej z ostatnich populacji kuropatwy w Szwajcarii.
Populacja saren ustabilizowała się na zdrowym poziomie, przy rocznym odstrzale specjalnym przeprowadzanym przez profesjonalnych strażników przyrody wynoszącym zaledwie 20 do 36 zwierząt. Profesjonalna straż przyrody interweniuje celowo i w minimalnym zakresie, zamiast dążyć do jak najwyższej liczby odstrzałów, jak ma to miejsce w łowiectwie rekreacyjnym.
Zakaz obowiązuje nieprzerwanie od ponad 50 lat. Genewa nigdy go nie zniosła.
Łączne koszty profesjonalnego zarządzania dziką zwierzyną wynoszą około 1,2 miliona franków rocznie, czyli około 2,40 franka na mieszkańca. Efektywność genewskiego modelu widać w bezpośrednim porównaniu: profesjonalny strażnik przyrody w Genewie potrzebuje na sanitarny odstrzał dzika średnio 8 godzin i maksymalnie 2 naboi. Myśliwy rekreacyjny w kantonie Zurych potrzebuje na to 60 do 80 godzin i do 15 naboi. Zagęszczenie zająca szaraka w Genewie wynosi 17,7 osobnika na 100 hektarów (najwyższe w Szwajcarii), podczas gdy w kantonie Zurych zaledwie 1,0 na 100 hektarów (por. Weryfikacja faktów – Rada Rządowa Zurychu).

Szczegółowy opis znajduje się w dossier «Genewa a zakaz polowan» na wildbeimwild.com.

3. Koncepcja: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego

Inicjatywa zastępuje łowiectwo rekreacyjne profesjonalnym zarządzaniem dziką fauną według modelu strażników przyrody:

Kompetencja fachowa zamiast rozrywki w czasie wolnym. Profesjonalni zarządcy i zarządczynie dzikimi zwierzętami działają na podstawie naukowej, w ramach kantonalnego zlecenia świadczenia usług. Ich celem jest utrzymanie zdrowych populacji dzikich zwierząt, a nie maksymalizacja liczby odstrzałów (por. krytyczną analizę wykształcenia łowieckiego na wildbeimwild.com).

Zasada ostatecznego srodka (ultima ratio). Odstrzał jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wyczerpano wszystkie środki nieletalne: elektryczne ogrodzenia, płoszenie, kształtowanie siedlisk, budowlane środki ochronne. W Genewie kanton udostępnia rolnikom elektryczne ogrodzenia i chroni drzewa owocowe siatkami. Koegzystencja jest kwestią woli, a nie możliwości technicznych.

Demokratyczna kontrola sprawowana przez komisję ds. dzikich zwierząt. Niezależna komisja zapobiega temu, by presja polityczna rozmywała zarządzanie dzikimi zwierzętami.

Naturalna samoregulacja jako zasada przewodnia. Doswiadczenia z Genewy, z parkow narodowych oraz z licznych naukowych Badania udowodnione: populacje dzikich zwierząt w większości przypadków regulują się samodzielnie. Łowiectwo rekreacyjne zakłóca ten proces, niszcząc struktury społeczne i sztucznie zwiększając wskaźniki reprodukcji.

4. Dlaczego Schaffhausen?

Szafuza z kilku powodów szczególnie nadaje się do wprowadzenia profesjonalnej ochrony dzikich zwierząt:

Niski próg podpisów. Dla kantonalnej inicjatywy ludowej w Schaffhausen wymaganych jest jedynie 1’000 ważnych podpisów. Niższy próg obowiązuje tylko w Appenzell Ausserrhoden (300), Obwaldzie i Nidwaldzie (po 500) oraz w Uri (600); w kantonach z gminnymi zgromadzeniami ludowymi (Landsgemeinde) wystarczy jedna osoba. 1’000 podpisów jest osiągalne nawet dla małego komitetu.

Niemal identyczna powierzchnia co Genewa.Szafuza ma 298 km², Genewa 282 km². To porównanie wielkości to najmocniejszy argument całej inicjatywy: jeśli profesjonalna ochrona dzikich zwierząt funkcjonuje na 282 km² od ponad 50 lat, może funkcjonować również na 298 km². Zarzut, że Genewa jest "nieporównywalna", obala sama liczba powierzchni. Oba kantony mają podobny udział lasów i terenów rolniczych, a Genewa ma nawet większą liczbę ludności (500’000 wobec 85’000), co zazwyczaj czyni tamtejsze zarządzanie dzikimi zwierzętami bardziej złożonym.

Obowiazek glosowania jako strategiczna zaleta.Szafuza jest jedynym kantonem w Szwajcarii z obowiązkiem głosowania. Oznacza to, że przy głosowaniach można oczekiwać ponadprzeciętnie wysokiej frekwencji. Większość ludności niezwiązana z łowiectwem (która przy dobrowolnym udziale mogłaby zostać w domu) weźmie udział w głosowaniu. Inicjatywa, która jest szeroko komunikowana i przekonująco przedstawia model genewski, korzysta na przymusie głosowania.

Polozenie przygraniczne jako szansa ekologiczna. Schafhauza graniczy z trzech stron z Niemcami. Transgraniczna sieć korytarzy migracyjnych dzikich zwierząt to zadanie, z którym profesjonalni specjaliści radzą sobie lepiej niż myśliwi rekreacyjni kierujący się interesami związanymi z własnym rewirem. Randen jako spójny obszar leśny stwarza idealne warunki do zintegrowanego zarządzania dziką zwierzyną. Niemcy dysponują już profesjonalnymi strukturami w postaci Parku Narodowego Schwarzwald i obszaru biosfery Szwabska Jura, do których Schafhauza mogłaby się przyłączyć (por. wildbeimwild.com o dzikich zwierzętach na terenach zabudowanych).

Przejrzyste lobby łowiectwa rekreacyjnego.W kantonie liczącym 85’000 mieszkańców liczba aktywnych myśliwych rekreacyjnych jest niewielka. Możliwość przeprowadzenia inicjatywy jest większa niż w dużych kantonach z tysiącami posiadaczy patentów łowieckich.

Brak ustawowego terminu zbierania podpisow.Kanton Szafuza nie zna ustawowego terminu na zbieranie podpisów pod inicjatywami ludowymi. Zbiórkę podpisów można zatem zorganizować bez presji czasu. Przy wymaganej liczbie zaledwie 1’000 podpisów jest to łatwe do wykonania. Już w jedną sobotę na Fronwagplatz w Szafuzie, przy dobrej organizacji, można zebrać ponad 100 podpisów.

5. O pierwszym paragrafie: profesjonalna ochrona dzikich zwierząt

Ustęp 1: Zakaz łowiectwa rekreacyjnego i koniec umów dzierżawy terenów łowieckich

Zakaz łowiectwa rekreacyjnego dla osób prywatnych stanowi sedno inicjatywy. Odpowiada on modelowi genewskiemu (art. 162 konstytucji kantonu Genewa). Kompetencja kantonalna w tym zakresie jest bezsporna: federalne prawo łowieckie (JSG) wyraźnie pozostawia organizację gospodarki łowieckiej kantonom (art. 3 ust. 1 i 2 JSG). Trzy systemy łowieckie Szwajcarii (łowiectwo na podstawie patentu, łowiectwo dzierżawne i łowiectwo państwowe, tzw. régie) są równorzędne. Kanton Genewa praktykuje łowiectwo państwowe (régie) od 1974 roku, zgodnie z prawem federalnym.

Łowiectwo rewirowe w Schafhauzie funkcjonuje tak samo jak w innych kantonach z tym systemem: gminy wydzierżawiają prawo do polowań towarzystwom łowieckim. Inicjatywa kończy ten system, zakotwiczając w konstytucji zakaz odnawiania umów dzierżawy oraz przewidując kantonalne odszkodowanie dla gmin.

Ustęp 2: Profesjonalne zarządzanie dziką zwierzyną

Wykwalifikowani zawodowo zarządcy dzikiej zwierzyny zatrudnieni w służbie kantonalnej przejmują wszystkie zadania związane z opieką nad dziką zwierzyną oraz, tam gdzie to konieczne, z regulacją jej liczebności. W Genewie system ten sprawdza się od ponad 50 lat na praktycznie identycznej powierzchni.

Ustęp 3: Odstrzał jako ostateczność

Odstrzał nie jest regułą, lecz wyjątkiem. Pierwszeństwo mają środki pasywne. W Genewie strażnicy przyrody odstrzeliwują rocznie średnio około 250 dzików, przy czym zwierzęta prowadzące stado są celowo oszczędzane ze względów etycznych oraz w celu zachowania stabilności społecznej w stadach. Liczby odstrzałów są dzięki temu znacznie niższe niż w Szafuzie, gdzie odstrzały służą nie tylko zapobieganiu szkodom, lecz przede wszystkim hobby.

Ustęp 4: Komisja ds. dzikich zwierząt

Niezależna Komisja ds. Dzikich Zwierząt wzorowana jest na modelu genewskim. Zapewnia ona, że organizacje ochrony zwierząt i przyrody mają prawo głosu przy decyzjach regulacyjnych, a decyzje podejmowane są w oparciu o dowody, a nie na mitach łowieckich, za pomocą których Lobby łowiectwa rekreacyjnego legitymizuje swoją praktykę.

Ustęp 5: Naturalna regulacja i koegzystencja

W Szafuzie szczególnie ważne jest połączenie siedlisk ponad granicą państwową. Korytarze migracyjne dzikich zwierząt między Randen a przylegającymi niemieckimi obszarami leśnymi są niezbędne dla różnorodności genetycznej i naturalnego rozprzestrzeniania się gatunków. Obecny system łowiectwa rewirowego fragmentuje te korytarze, ponieważ każde stowarzyszenie łowieckie zarządza swoim rewirem niezależnie, bez transgranicznej koordynacji.

Ustęp 6: Odszkodowanie dla gmin

Podobnie jak w Bazylei-Okręgu, inicjatywa przewiduje kantonalne odszkodowanie za utratę dochodów z dzierżawy terenów łowieckich. Dochody z dzierżawy mają dla większości gmin Szafuzy marginalne znaczenie fiskalne.

Postanowienia przejściowe

Dwuletni termin na ustawodawstwo wykonawcze oraz pięcioletnia klauzula wygaśnięcia dla istniejących umów dzierżawy terenów łowieckich odpowiadają modelowi bazylejskiemu. W Szafuzie profesjonalni zarządcy dzikich zwierząt mogą zostać włączeni do istniejącej administracji kantonalnej.

6. W sprawie drugiego paragrafu: ochrona zagrożonych i chronionych gatunków dzikich zwierząt

Dla Szafuzy drugi paragraf jest szczególnie istotny ze względu na położenie przygraniczne: dzikie zwierzęta nie znają granic kantonalnych ani państwowych. Bóbr jest udokumentowany na Renie Wysokim i jego dopływach na terenie Szafuzy. Powrót rysia do Randen jest ekologicznie możliwy i pożądany. Wilk podczas swoich wędrówek regularnie przemierza obszary przygraniczne. Konstytucyjna rezygnacja z ochrony poprzez regulację prewencyjną byłaby sygnałem wykraczającym poza granice kantonu (por. Analiza polityki wobec wilka na wildbeimwild.com).

Znowelizowane federalne prawo łowieckie (art. 7a JSG) upoważnia kantony do prewencyjnej regulacji, ale ich do tego nie zobowiązuje. To samo dotyczy pozwoleń na odstrzał pojedynczych zwierząt na podstawie art. 12 ust. 2 JSG. Kanton tym paragrafem jedynie korzysta ze swojej kompetencji, by nie skorzystać z upoważnienia wynikającego z prawa federalnego. Zastrzeżenie dotyczące środków w przypadku bezpośredniego zagrożenia zapewnia, że kanton może wywiązać się ze swojego obowiązku zapobiegania zagrożeniom.

7. Skutki finansowe: Konkretny budzet dla Szafuzy

Ekstrapolacja

Dla Szafuzy, o powierzchni 298 km² i około 85’000 mieszkańców, wynika następujące oszacowanie kosztów:

Koszty personalne: od 240’000 do 280’000 franków rocznie. Wymagane są 2 pełne etaty dla profesjonalnych zarządców dzikimi zwierzętami. Pod względem powierzchni Szafuza jest porównywalna z Genewą (282 km²), ale ma znacznie mniej mieszkańców. Pełny etat w służbie kantonalnej kosztuje wraz z kosztami dodatkowymi około 120’000 do 140’000 franków rocznie.

Koszty rzeczowe: 50’000 do 80’000 franków rocznie. Sprzęt, pojazdy, urządzenia do płoszenia, infrastruktura monitoringowa, ogrodzenia elektryczne, praca z opinią publiczną.

Odszkodowania za szkody: 30’000 do 60’000 franków rocznie. Głównie szkody wyrządzane przez dziki w uprawach rolnych oraz szkody od zgryzania w lasach. Dla porównania: szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta w kantonie Genewa, który jest niemal tej samej wielkości, wynoszą około 350’000 franków, przy czym znaczną ich część stanowią szkody od gołębi, które w Szafuzie mają mniejsze znaczenie.

Odszkodowania dla gmin: 50’000 do 100’000 franków rocznie. Za utrate dochodow z dzierzawy terenow łowieckich.

Utracone wpływy

Wraz z likwidacją łowiectwa rekreacyjnego znikną dochody z dzierżawy rewirów łowieckich, szacowane na 150’000 do 300’000 franków rocznie. Naprzeciw nich stoją jednak nigdy niebilansowane koszty zewnętrzne łowiectwa milicyjnego (wypadki z udziałem dzikich zwierząt, szkody od zgryzania w lasach ochronnych spowodowane polowaniami, nakłady administracyjne, interwencje policji i sądów), które prawdopodobnie znacznie przewyższają te dochody. W kantonie Genewa dochody te nie istnieją od 1974 roku, bez żadnych problemów finansowych: przed zakazem polowań aktywnych było ponad 400 myśliwych rekreacyjnych, dziś trzy pełne etaty wykonują tę samą pracę lepiej. Sanitarne i terapeutyczne odstrzały przeprowadzane przez profesjonalnych strażników przyrody to nie to samo, co regulacyjne polowania oparte na myśliwskich opowieściach czy błędnie rozumianym «doświadczeniu natury» przez myśliwych rekreacyjnych. Pełny rachunek kosztów pokazuje: łowiectwo milicyjne kosztuje podatnika wyraźnie więcej, niż przynosi (por. „Co łowiectwo rekreacyjne naprawdę kosztuje Szwajcarię” na wildbeimwild.com).

Myśliwi rekreacyjni w polityce głosują przeciwko ochronie przyrody. Lobby łowiectwa rekreacyjnego systematycznie zwalcza kwestie różnorodności biologicznej i ochrony gatunków. W 2024 roku zwalczało inicjatywę na rzecz różnorodności biologicznej (63 procent głosów na nie). W 2020 roku współtworzone przez nie prawo łowieckie zostało odrzucone w głosowaniu (51,9 procent głosów na nie). W 2016 roku tycyński związek myśliwych storpedował park narodowy Parc Adula. W okresie legislacyjnym 2015–2019 myśliwi rekreacyjni w parlamencie w wiekszosci przeciwko kwestiom srodowiskowym. Kto twierdzi, że myśliwi rekreacyjni są obrońcami przyrody, ignoruje ich zachowanie w głosowaniach (por. Tesynski Zwiazek Myśliwych: 30 lat nonsensu oraz Dossier kosztowe).

Koszty całkowite: 370’000 do 520’000 franków rocznie (brutto). Odpowiada to około 4,35 do 6,10 franka na mieszkańca rocznie.

Oszczednosci i dodatkowe koszty netto

Naprzeciw tego stoją oszczędności: kanton nie musi już prowadzić administracji dzierżawy terenów łowieckich, przeprowadzać egzaminów łowieckich ani organizować nadzoru łowieckiego. Po uwzględnieniu tych oszczędności Dodatkowe koszty netto w wysokości 200’000 do 350’000 franków rocznie, co odpowiada okolo 2,35 do 4,10 franka na mieszkanca odpowiada. Wyższe koszty na mieszkańca w porównaniu z Genewą (2,40 franka) tłumaczy się mniejszą liczbą mieszkańców przy porównywalnej powierzchni. W liczbach bezwzględnych koszty mieszczą się w skali, którą budżet kantonu może bez problemu udźwignąć.

8. Zgodnosc z nadrzednym prawem

Inicjatywa jest zgodna z prawem federalnym. Federalne prawo łowieckie (JSG) wyraźnie pozostawia kantonom regulację uprawnień do polowania, systemu łowieckiego, terenu łowieckiego oraz nadzoru nad łowiectwem (art. 3 ust. 1 i 2 JSG). Trzy systemy łowieckie (łowiectwo na podstawie patentu, łowiectwo rewirowe i łowiectwo administracyjne) są sobie równoważne. Kanton Genewa praktykuje łowiectwo administracyjne od 1974 roku i przez ponad 50 lat nie spotkał się z żadnym zastrzeżeniem ze strony prawa federalnego.

Zakończenie umów dzierżawy terenów łowieckich poprzez ich nieodnowienie nie narusza gwarancji własności, ponieważ umowy dzierżawy łowieckiej są ograniczonymi czasowo umowami publicznoprawnymi, do których odnowienia nie przysługuje żadne roszczenie prawne. Art. 7a JSG umożliwia kantonom prewencyjną regulację, ale ich do tego nie zobowiązuje. Inicjatywa zachowuje jednolitość materii.

9. Uprzedzenie przewidywalnych zarzutow

«Szafuza ma lasy i rolnictwo, to nie Genewa»

Fakty: Genewa również posiada znaczne obszary leśne i rolnicze oraz porównywalną powierzchnię kantonu (282 km² wobec 298 km²). Profesjonalne zarządzanie dzikimi zwierzętami funkcjonuje tam od ponad 50 lat. Ten zarzut obala się poprzez bezpośrednie porównanie wielkości.

Krotka formula komunikacyjna: «Szafuza ma 298 km². Genewa ma 282 km². Genewa pokazuje, jak to robić, od 50 lat.»

«1’000 podpisów to za mało dla prawdziwej legitymacji»

Fakty: 1’000 podpisów odpowiada ustawowemu progowi, jaki kanton Szafuza przewiduje dla inicjatyw ludowych. Ponieważ nie ma terminu na zbiórkę, można ją zorganizować starannie i przy szerokim wsparciu. Przy dobrej organizacji, w jedną jedyną sobotę na placu Fronwagplatz w Szafuzie można zebrać ponad 100 podpisów.

Krotka formula komunikacyjna: «1’000 podpisów. Bez terminu. Profesjonalna ochrona dzikich zwierząt dla wszystkich.»

„Wpływy z dzierżawy zostaną utracone”

Fakty: Wpływy z dzierżawy mają marginalne znaczenie fiskalne dla gmin w Schaffhausen. Inicjatywa przewiduje odszkodowanie na poziomie kantonu. A dzikie zwierzęta nie będą już zabijane dla rekreacji.

Krotka formula komunikacyjna: «Wpływy z dzierżawy to drobne w budżecie gminy. Inicjatywa rekompensuje, a zwierzęta żyją.»

„Koszty na mieszkańca są wyższe niż w Genewie”

Fakty: Koszty na osobę są wyższe, ponieważ Szafuza przy porównywalnej powierzchni ma mniej mieszkańców niż Genewa. W liczbach bezwzględnych profesjonalne zarządzanie dzikimi zwierzętami w Szafuzie kosztuje jednak jedynie około jednej trzeciej budżetu genewskiego. Nawet wyższe koszty na osobę mieszczą się w przedziale od 2,35 do 4,10 franka na osobę rocznie, czyli mniej niż filiżanka kawy (por. Weryfikacja mitow łowieckich na wildbeimwild.com).

Krotka formula komunikacyjna: „Około 2,35 do 4,10 franka na osobę rocznie. Mniej niż filiżanka kawy. Za profesjonalną ochronę dzikich zwierząt zamiast łowiectwa rekreacyjnego.”

10. Podsumowanie

Inicjatywa ta daje mieszkańcom Szafuzy możliwość opowiedzenia się za nowoczesnym, opartym na dowodach zarządzaniem dzikimi zwierzętami. Przy zaledwie 1’000 podpisów i powierzchni kantonu niemal identycznej z powierzchnią Genewy, Szafuza oferuje idealne warunki do wprowadzenia sprawdzonego genewskiego modelu. Koszty są umiarkowane, podstawa prawna jest zapewniona, a obowiązek głosowania sprawia, że podczas głosowania głos zabiera cała ludność.

Komitet inicjatywy «Za profesjonalną ochroną dzikich zwierząt»

[Imie 1], [Imie 2], [Imie 3] …

(Członkowie komitetu zgodnie z prawem kantonalnym, zamieszkali w kantonie)

Adres kontaktowy: [Adres komitetu]

Zalacznik: Dalsza dokumentacja

Model genewski w szczegolach: wildbeimwild.com/dossiers/genf-und-das-jagdverbot. Kompleksowe przedstawienie genewskiego zarządzania dziką fauną od 1974 roku, wraz z kosztami, liczebnością populacji i rozwojem bioróżnorodności.

Badania naukowe: wildbeimwild.com/studien-ueber-die-auswirkung-der-jagd-auf-wildtiere-und-jaeger. Zbiór badań naukowych na temat samoregulacji populacji dzikich zwierząt.

Łowiectwo w Szwajcarii: wildbeimwild.com/warum-die-hobby-jagd-in-der-schweiz-kein-naturschutz-ist. Stale aktualizowany przegląd szwajcarskiej polityki łowieckiej.

Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Szafuza: wildbeimwild.com: Psychologia łowiectwa rekreacyjnego w kantonie Szafuza. Motywy, uzasadnienia i dynamika społeczna łowiectwa rekreacyjnego w Szafuzie.

Psychologia łowiectwa rekreacyjnego: wildbeimwild.com/category/psychologie-jagd. Analizy motywów, usprawiedliwień i dynamiki społecznej łowiectwa rekreacyjnego.

Dossier o wilku: wildbeimwild.com/dossiers/wolf-in-der-schweiz-fakten-politik-und-die-grenzen-der-jagd. Aktualne wydarzenia dotyczące polityki wobec wilka w Szwajcarii.

Dzikie zwierzęta i drapieżniki: wildbeimwild.com/category/wildtiere. Informacje o dzikich zwierzętach, drapieżnikach oraz o koegzystencji ludzi i dzikich zwierząt.

Mity łowieckie: wildbeimwild.com/dossiers/jagdmythen. Sprawdzenie faktów dotyczących najczęstszych twierdzeń lobby łowiectwa rekreacyjnego.

Kantonalna inicjatywa ludowa Bazylea-Miasto: Tekst wzorcowy inicjatywy w kantonie Bazylea-Miasto.

Uwaga dotyczaca procedury

Komitet inicjatywy składa tekst inicjatywy do wstępnej kontroli w Kancelarii Stanu Kantonu Schaffhausen przed rozpoczęciem zbierania podpisów. Do powodzenia inicjatywy wymaganych jest 1’000 ważnych podpisów. Nie obowiązuje ustawowy termin zbierania podpisów. Zaświadczenia o prawie głosu nie mogą być jednak starsze niż dwa miesiące w momencie złożenia (art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o wyborach). Warunki składania określa kantonalna ustawa o prawach politycznych.

Briefing strategiczny dla aktywistek i aktywistów

Inicjatywa ludowa «O profesjonalną ochronę dzikich zwierząt», Kanton Schaffhausen Wewnętrzny dokument roboczy, stan na marzec 2026

Podsumowanie

Schaffhausen, wymagając jedynie 1’000 podpisów i mając powierzchnię niemal identyczną z Genewą, oferuje doskonałe warunki do przeprowadzenia inicjatywy «O profesjonalną ochronę dzikich zwierząt». Obowiązek głosowania stanowi strategiczną przewagę: większość niezwiązana z łowiectwem nie zostanie w domu podczas głosowania. Największym wyzwaniem jest fakt, że Schaffhausen nie jest klasycznym kantonem ochrony zwierząt.

1. Czemu Schaffhausen?

Argument decydujacy: 298 vs. 282 km².Szafhauzen ma 298 km², Genewa 282 km². To porównanie jest tak prostym i przekonującym argumentem, że obala każdą kontrargumentację. Każda infografika, każda broszura, każdy post w mediach społecznościowych powinien zawierać to porównanie. Oba kantony mają porównywalny udział lasów i terenów rolniczych. Genewa ma nawet sześciokrotnie większą populację, co czyni tam zarządzanie dzikimi zwierzętami bardziej złożonym.

Wykorzystac obowiazek glosowania. W żadnym innym kantonie frekwencja nie będzie tak wysoka. Większość mieszkańców, którzy nie są myśliwymi rekreacyjnymi, głosuje razem z resztą. Komunikacja musi dotrzeć do tej większości.

1000 podpisów. Brak terminu zbierania podpisów. Do zrealizowania bez problemu nawet z małym komitetem.

Położenie przygraniczne jako szansa. Korytarze migracyjne dzikich zwierząt przekraczające granicę państwową wymagają profesjonalnej koordynacji, a nie łowiectwa rekreacyjnego. Niemcy posiadają już profesjonalne struktury w postaci Parku Narodowego Schwarzwald, do których Szafuza może się przyłączyć.

2. Wnioski z Zurychu

Błąd Zurychu 1: Konfrontacyjny tytuł. «Strażnicy przyrody zamiast myśliwych» definiował się przez przeciwnika. Nasz tytuł «Za profesjonalną ochroną dzikich zwierząt» jest pozytywny.

Błąd Zurychu 2: Argument kosztowy pozostał bez odpowiedzi. Nasza inicjatywa zawiera szczegółowe zestawienie budżetowe z liczbami, które można zweryfikować.

Błąd Zurychu 3: Brak poparcia partii. W Szafuzie kontakty z SP, Zielonymi i GLP muszą zostać nawiązane wcześnie.

Błąd Zurychu 4: Model genewski został wykorzystany zbyt słabo. W Szafuzie porównanie powierzchni (298 km² wobec 282 km²) jest tak przekonujące, że samo mogłoby udźwignąć połowę kampanii. Dossier «Genewa i zakaz polowań» musi stać się centralnym dokumentem kampanii.

3. Drugi paragraf jako poszerzenie koalicji

Paragraf o ochronie gatunków mobilizuje wykraczając poza klasyczne środowisko ochrony zwierząt. Dla Szafuzy szczególnie istotne są:

Bóbr nad Wysokim Renem. Bóbr jest udokumentowany wzdłuż Renu i jego dopływów na terenie Schaffhausen. Od lutego 2025 roku kantony mogą zezwalać na odstrzał poszczególnych bobrów wyrządzających znaczne szkody. Inicjatywa chroni bobra w kantonie.

Rys w Randen. Powrót rysia do Randen jest ekologicznie możliwy i byłby korzystny dla różnorodności biologicznej.

Transgraniczna sieć powiązań. Konstytucyjna ochrona gatunków podniosłaby wartość Szafuzy jako partnera dla transgranicznych projektów ochrony przyrody.

4. Analiza przeciwników

Towarzystwa łowieckie są zakorzenione lokalnie i będą przewodzić kampanii przeciwko inicjatywie. W małym kantonie osobiste relacje mają większe znaczenie niż w Zurychu czy Bazylei. Kampania musi być prowadzona rzeczowo, a nie personalnie.

Gminy będą narzekać na utratę wpływów z dzierżawy. Odpowiedź: kwoty są marginalne, a inicjatywa przewiduje kantonalne odszkodowanie.

Argument kosztowy jest bardziej podatny na krytykę przy wyższych kosztach na mieszkańca niż w Genewie czy Bazylei. Odpowiedź: w liczbach bezwzględnych system kosztuje około 370’000 do 520’000 franków. To ułamek budżetu kantonu. A porównanie powierzchni z Genewą pokazuje, że ten model funkcjonuje na dokładnie takiej powierzchni od 50 lat (por. Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Szafuza).

5. Strategia komunikacji: trzy kluczowe przesłania

«Schaffhausen jest tak duży jak Genewa. To, co tam działa od 50 lat, działa też tutaj.» Najmocniejszy argument całej serii: 298 vs. 282 km². Ta liczba musi pojawiać się w każdej komunikacji.

«Profesjonalnie zamiast rekreacyjnie.» Pytanie nie brzmi, czy dzikimi zwierzętami się zarządza, lecz kto to robi: fachowcy działający w interesie publicznym czy osoby prywatne w ramach zajęcia rekreacyjnego.

«1’000 podpisów, brak terminu. To wszystko, czego potrzeba.» Jedna z najniższych barier w Szwajcarii niemieckojęzycznej. Sygnał dla całej Szwajcarii.

6. Harmonogram

Faza	Treść	Ramy czasowe
Utworzenie komitetu i wstępna weryfikacja tekstu	Zaangażować prawnika/prawniczkę; zrekrutować członków komitetu z miejscem zamieszkania w kantonie Schaffhausen	Miesiąc 1–3
Złożenie do wstępnej weryfikacji	Kancelaria Stanu Schaffhausen	Miesiąc 3–4
Publikacja i rozpoczęcie zbiórki podpisów	Brak terminu zbierania podpisów; cel: ponad 1’500 podpisów jako zapas.	Miesiąc 4
Kontakty z partiami i budowa koalicji	Wstępne rozmowy z SP, Zielonymi, GLP; zaangażowanie organizacji ochrony przyrody	Miesiąc 1–8
Złożenie podpisów	Kancelaria Panstwowa, weryfikacja urzedowa	Miesiąc 10–12
Debata w Radzie Kantonu	Zakotwiczenie parlamentarne; intensyfikacja pracy medialnej	Miesiąc 13–20
Kampania przed głosowaniem	Finalna mobilizacja, infografiki, strategia oparta na obowiązku głosowania	Miesiąc 20–26

7. Materiały kampanijne

Dossier genewskie na wildbeimwild.com jako centralna argumentacja.
Psychologia hobbystycznego łowiectwa w kantonie Szafuza jako materiał tła do kontaktów z mediami.
Infografika: porównanie powierzchni SH/GE (298 vs. 282 km²) jako centralny element wizualny.
Media lokalne: Schaffhauser Nachrichten, Schaffhauser AZ, Radio Munot, TeleTop.
Strategia oparta na obowiązku głosowania: szeroka kampania informacyjna, ponieważ w głosowaniu musi wziąć udział każdy.

8. Dalsze źródła

Ten dokument jest tekstem wzorcowym IG Wild beim Wild. Może być swobodnie wykorzystywany i dostosowywany do warunków panujących w kantonie Schaffhausen przez aktywistki i aktywistów, organizacje lub komitety inicjatywne.

Sprawdzenie faktów: Twierdzenia lobby łowiectwa rekreacyjnego

Broszura «Łowiectwo w Szwajcarii chroni i przynosi korzyści» wydana przez JagdSchweiz czyta się jak materiał reklamowy, jednak kluczowe twierdzenia nie wytrzymują konfrontacji z faktami. Dziesięć narracji pod lupą, od «zadania państwowego» przez «różnorodność gatunkową» po «80% poparcia»: Dossier: Sprawdzenie faktów broszury JagdSchweiz →