Polowanie wysokogórskie na kozice w Valais 2026: zabito więcej kozic mimo dodatkowych zasad ochrony

Walijskie polowanie wysokogórskie z okresu od 21 września do 3 października 2026 roku zostało podsumowane. Według bilansu Urzędu ds. Łowiectwa, Rybołówstwa i Dzikich Zwierząt (DJFW) z 8 października zabito 1607 jeleni szlachetnych i 1617 kozic – obie liczby są wyższe niż w roku poprzednim. Wydano ponad 2100 licencji na polowanie wysokogórskie, czyli mniej więcej tyle samo co w 2025 roku. Kanton określa wynik jako „zadowalający".

Liczby z polowania wysokogórskiego 2026

Liczba zabitych jeleni szlachetnych wzrosła z 1427 do 1607. Cel planu odstrzału wynoszący 1700 zwierząt nie został w pełni osiągnięty. Mimo to dodatkowe polowanie uzupełniające jest „niepotrzebne", pisze kanton. Na obszarach z problemami odnowienia lasu i szkodami wyrządzanymi przez dzikie zwierzęta strażnicy przyrody mają przejąć dodatkowe odstrzały. Według DJFW wyższy wynik sprzyjały późniejszy początek polowania na początku rui jeleni oraz susza latem.

W przypadku kozic liczba wzrosła z 1537 do 1617. W dłuższej perspektywie nie jest to wzrost: w 2024 roku było jeszcze 1761 kozic. Dochodzi do tego 192 kozy sarny (2025: 212) oraz 11 dzików (2025: 22).

Ochrona kozic z powodu wilka i rysia, mimo to więcej odstrzałów

Podobnie jak w roku poprzednim, 2,5-letnie kozice oraz młode samice w pierwszym roku życia były w większym stopniu wyłączone z łowiectwa rekreacyjnego. Nowością było wprowadzenie szczególnych przepisów w trzech kolejnych obszarach łowieckich: tam każdy myśliwy rekreacyjny mógł zastrzelić tylko jednego dorosłego kozła kozicy. Kanton ogranicza w ten sposób łowiectwo rekreacyjne w odniesieniu do określonych klas wiekowych i płci, uzasadniając to presją ze strony wilka i rysia w tych regionach. Mimo to łącznie zastrzelono więcej kozic niż w roku poprzednim. DJFW przypisuje to przede wszystkim dobrej pogodzie, która ułatwiła łowiectwo rekreacyjne w wysokich górach.

Z opublikowanych danych zbiorczych nie można ocenić, czy podjęte środki rzeczywiście odciążają chronione klasy wiekowe. Dla roku 2026 brakuje podziału według płci i wieku. W poprzednim roku kanton przedstawił takie dane: w 2025 roku odstrzelono 413 kóz kozicy, w 2024 roku było to 593.

Cytowane raporty bilansowe nie podają porównywalnych danych dotyczących liczby kozic zabijanych przez wilki i rysie. Natomiast dokładnie podają wpływ łowiectwa rekreacyjnego: 1617 zabitych kozic. Jeśli chodzi o rysia, grupa badawcza Uniwersytetu w Bernie szacuje populację w Valais na zimę 2025/26 na 37 samodzielnych osobników, z marginesem niepewności od 26 do 52. To znacznie mniej niż liczba do 80 rysi, która pojawiała się w debacie politycznej. Badanie jest jak dotąd dostępne jedynie jako preprint i nie zostało jeszcze poddane recenzji. Mimo to kanton jako pierwszy zamierza złożyć wniosek o zezwolenie na odstrzał rysia. Więcej na ten temat w artykule Valais: badanie Uniwersytetu w Bernie naliczyło 37 rysi zamiast rzekomych 80.

Otwarta pozostaje też kwestia struktury wiekowej. Badanie zlecone przez walijski związek myśliwych zaleca, aby pozwolić większej liczbie kozłów dorastać do starszych klas wiekowych. Czy odstrzały w 2026 roku uwzględniają to zalecenie, nie da się ustalić na podstawie bilansu ogólnego. Kontekst: Nauka ostrzega, polityka strzela.

150 jeleni szlachetnych z federalnych rezerwatów łowieckich

W federalnych rezerwatach łowieckich łowiectwo rekreacyjne jest zabronione. Władze kantonalne mogą jednak zezwolić na odstrzały, jeśli jest to konieczne na przykład w celu zapobieżenia nadmiernym szkodom łowieckim (art. 11 ust. 5 prawa łowieckiego). W 2026 roku w ten sposób zabito 150 jeleni szlachetnych, które zostały uwzględnione w bilansie 1607 zwierząt. Obszary te znajdowały się w sześciu rezerwatach – od Aletschwald po Haut de Cry-Derborence, częściowo w strefach objętych pełną ochroną. Według kantonu zapisać mogły się wszystkie osoby uprawnione do polowania, które na rok 2026 nabyły patent A, A+B lub G. Musiały one zobowiązać się do aktywnego udziału w okresie regulacji.

Jak wąski jest ten margines swobody, pokazał Sąd Najwyższy akurat w sprawie dotyczącej Valais. W wyroku dotyczącym lasu Aletsch z 25 listopada 2020 r. (1C_243/2019, BGE 147 II 186) uwzględniono skargę organizacji Pro Natura. Krąg osób uprawnionych do strzelania na obszarach ochrony łowieckiej jest «wąsko ograniczony i jasno zdefiniowany: są to przede wszystkim organy ochrony dzikich zwierząt, przy czym kantony mogą włączać do tego zadania również osoby posiadające uprawnienia myśliwskie». Z tego nie można wywnioskować, «że wszyscy posiadacze uprawnień myśliwskich w danym kantonie są automatycznie uprawnieni do odstrzału zwierząt na obszarach ochrony łowieckiej». Konieczne jest «indywidualnie zarządzone włączenie» danej osoby. Dla każdego odstrzału musi być określone, jakie zwierzę, jakiego gatunku, płci i wieku, w jakiej liczbie, na jakim obszarze i pod jakimi warunkami ma zostać zabite. Ówczesne przepisy kantonu Valais nie spełniły tych wymogów, ponieważ były skierowane «do zbiorowości, czyli wszystkich osób uprawnionych do polowania».

Czy zasady obowiązujące w 2026 roku spełniają te wymogi, na przykład poprzez indywidualne decyzje skierowane do dopuszczonych osób, nie wynika z ogłoszenia kantonalnego. Jako warunek wymienia ono jedynie patent i rejestrację. Przydział dokumentujemy w Ticker z Valais, a zasadnicza krytyka znajduje się w artykule Koniec łowiectwa rekreacyjnego w okręgach ochrony zwierzyny łownej.

Ocena IG Wild beim Wild

Bilans kantonu Valais dokładnie podaje skalę ingerencji łowiectwa rekreacyjnego: w niespełna dwa tygodnie zabito 1617 kozic. Jednocześnie kanton uzasadnia ograniczenia w polowaniu na kozice obecnością wilka i rysia. Czy chronione klasy wiekowe i płciowe rzeczywiście zostały odciążone, opublikowane dane tego nie pokazują.

Z perspektywy IG Wild beim Wild dyskusji musi więc podlegać także sama wysokość odstrzałów. Kto uzasadnia ochronę kozic wpływem drapieżników, powinien wyjaśnić, w jaki sposób nadal dozwolone odstrzały są zgodne z tym celem ochrony. W przypadku 150 jeleni szlachetnych z obszarów ochrony łowieckiej kanton musi wyjaśnić, w jaki sposób otwarta rejestracja dla wszystkich posiadaczy patentów jest zgodna z «indywidualnie zarządzonym włączeniem», którego wymaga Sąd Najwyższy. Zakaz polowań na obszarach chronionych przez Konfederację nie może być podważany przez łowiectwo rekreacyjne funkcjonujące pod inną nazwą.

Źródła: Kanton Valais, bilans polowania wysokogórskiego 2026, 8.10.2026, przytoczony w Walliser Zeitung, w Jagd & Natur, La Télé/Keystone-ATS oraz w Nouvelliste; dane z poprzedniego roku: blue News/Keystone-SDA, 2.10.2025; Kanton Wallis, odstrzały regulacyjne na obszarach EBG 2026; Sąd Federalny, 1C_243/2019 z dnia 25.11.2020 (BGE 147 II 186).