Światowy Dzień Roślin Strączkowych

10 lutego to Światowy Dzień Roślin Strączkowych, w 2025 roku pod hasłem «Rośliny strączkowe dla zdrowego odżywiania i zdrowej planety».

Czy to fasola, soczewica, łubin czy groch: rośliny strączkowe należą do najlepszych i najzdrowszych źródeł białka. Rośliny strączkowe są też pokarmem dla naszych gleb. Potrafią wiązać azot z powietrza, dzięki czemu odżywiają glebę, zwiększają jej żyzność i zastępują nawozy sztuczne. Także dieta roślinna zyskuje na znaczeniu w Szwajcarii.

Białko roślinne zalecane przed zwierzęcym

Federalny Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii wraz ze Szwajcarskim Towarzystwem Żywieniowym dostosował w zeszłym roku szwajcarskie zalecenia żywieniowe. Dla zdrowej i zrównoważonej diety zaleca się obecnie białka roślinne, takie jak rośliny strączkowe, przed białkami zwierzęcymi, takimi jak mięso i ryby.

Jeśli będziemy produkować więcej białka roślinnego, takiego jak rośliny strączkowe, zamiast białka zwierzęcego, można wyżywić znacznie więcej ludzi, a jednocześnie poprawić dobrostan zwierząt.

Warto pamiętać: w 2023 roku Szwajcaria ubiła 83 miliony zwierząt gospodarskich. Około połowa z nich jest karmiona paszą importowaną.

Nadmierna produkcja zwierzęca niszczy bioróżnorodność

Ustalone od 2008 roku w celach środowiskowych rolnictwa wartości graniczne dla nawozów są masowo przekraczane przez nadmierną produkcję zwierzęcą. Zbyt duża ilość gnojowicy, obornika oraz toksycznego gazu azotowego – amoniaku – przenawozi nasze gleby i wody, niszczy żyzność gleby oraz bioróżnorodności, nasilają zmiany klimatyczne i obciążają nasze wody gruntowe azotanami. Azotany uznawane są za substancje rakotwórcze.

Duża część zwierząt gospodarskich hodowana jest na Nizinie Szwajcarskiej. To tam obciążenie azotanami jest najwyższe. Ujęcia wód gruntowych muszą być zamykane z powodu zbyt wysokiego stężenia azotanów. A woda pitna musi być mieszana z wodą nieskażoną, aby mogła być udostępniana ludności do spożycia, jak dokumentuje raport programu 10vor10.

Inicjatywa na rzecz bezpiecznego żywienia

Obecnie niemal 10 razy więcej środków na promocję sprzedaży trafia do produktów zwierzęcych niż roślinnych – 38,8 miliona wobec 4,2 miliona.

Tym samym Konfederacja ignoruje nie tylko przekraczanie wartości granicznych dla nawozów, ale także nowe szwajcarskie zalecenia żywieniowe.

Inicjatywa «Na rzecz bezpiecznego żywienia» domaga się teraz zwrotu w tej kwestii, a w tym celu uzupełnień i jasnych celów w istniejącym artykule 104a dotyczącym bezpieczeństwa żywnościowego, a tym samym wdrożenia zrównoważonej produkcji żywności, powiązanej z dążeniem do osiągnięcia stopnia samowystarczalności netto na poziomie 70%.

Wymaga to wspierania produkcji i konsumpcji większej ilości żywności roślinnej zamiast zwierzęcej, redukcji marnowania żywności, a także zapewnienia czystej wody pitnej, żyzności gleby oraz bioróżnorodności jako podstaw produkcji rolnej.

Dzięki zwiększeniu samowystarczalności nasi rolnicy i rolniczki zyskują pewność produkcji oraz gwarancję zbytu swoich plonów. Uprawa i przetwarzanie żywności roślinnej na miejscu, zamiast jej importowania, tworzy miejsca pracy i wartość dodaną lokalnie.

Warto pamiętać: 64% żywności roślinnej spożywanej dziś przez ludność jest importowane. W przypadku białek roślinnych, takich jak rośliny strączkowe, wskaźnik ten wynosi 98%. Więcej na temat ochrony środowiska i przyrody.

Tegorocznym hasłem «Rośliny strączkowe dla zdrowego odżywiania i zdrowej planety» Światowy Dzień Roślin Strączkowych podkreśla również postulaty inicjatywy dotyczące większego dobrostanu zwierząt oraz bezpiecznego zaopatrzenia w żywność i czystą wodę pitną.