Wilk norweski wyginął

Wilki żyjące dziś w Norwegii i Szwecji są w rzeczywistości Finami, jak wykazały obszerne badania ich materiału genetycznego.

Myśliwi rekreacyjni wytępili pierwotną norweską populację wilków żyjących na wolności około 1970 roku.

«Pierwotne norwesko-szwedzkie wilki najprawdopodobniej nie miały żadnych genetycznych podobieństw z dzisiejszymi wilkami w Norwegii i Szwecji», mówi Hans Stenøien, dyrektor Muzeum Uniwersyteckiego Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU).

Stenøien jest głównym autorem nowego raportu, który znacznie dokładniej niż dotychczas analizuje genetyczny skład norwesko-szwedzkiej populacji wilków.

«Przeprowadziliśmy największe na świecie badanie genetyczne dotyczące wilków», mówi Stenøien.

Jest to część obszernego raportu na temat wilka w Norwegii, który norweski parlament (Storting) zlecił w 2016 roku. Jednak w tym czasie prawdziwe norwesko-szwedzkie wilki zniknęły już od wielu lat.

«Trzeba przyznać, że niektóre z pierwotnych norwesko-szwedzkich wilków wciąż można znaleźć w zoo poza Norwegią. Ale nasze dzisiejsze wilki nie są z nimi blisko spokrewnione», mówi Stenøien.

Zniknęły i wróciły

Wilk pojawił się w Norwegii, gdy około 12 000 lat temu ustąpił lód. Jednak około 1970 roku zniknął z norweskiego krajobrazu, a prawdopodobnie także ze Szwecji. Do spadku liczebności tych dzikich zwierząt przyczyniła się przede wszystkim wysoka presja łowiecka oraz konflikty z rolnictwem.

Wygląda jednak na to, że gatunek ponownie się osiedlił około 1980 roku. Dziś ponad 400 wilków wędruje po pograniczu Norwegii i Szwecji. Uznaje się je za jedną wspólną populację.

Wcześniej krążyły plotki, że wilki z zoo zostały wypuszczone do norweskiej dziczy, ale to najwyraźniej nie jest prawdą. W każdym razie nie mogą to być dzikie zwierzęta z pierwotnej norweskiej populacji wilków. Zamiast tego wygląda na to, że fińskie wilki rozszerzyły swoje terytorium.

«Dzisiejsze wilki w Norwegii i Szwecji najprawdopodobniej pochodzą od wilków, które przybyły z Finlandii», mówi profesor Stenøien.

Nie jest do końca pewne, skąd pochodzą wilki w Finlandii, ale wydaje się, że są one fińskie.

Wilki zagrożone silnym chowem wsobnym

Na pierwszy rzut oka może się to wydawać sprzeczne, ale wilki w Norwegii i Szwecji genetycznie różnią się od wilków żyjących obecnie w Finlandii. Nie jest to jednak dobra wiadomość ani znak, że Norwegia ma własną, samodzielną populację wilków.

«Nie znaleźliśmy dowodów na szczególne lub unikalne genetyczne adaptacje norwesko-szwedzkich wilków», mówi Stenøien.

Przyczyna różnic genetycznych jest zamiast tego znacznie mniej niewinna i leży w wielkości populacji wilków, która jest mała i w której napływ nowych genów z innych obszarów jest ograniczony.

Chów wsobny doprowadził do tego, że wilki w Norwegii i Szwecji wykazują obecnie bardzo niewielką zmienność genetyczną, mówi Stenøien.

Oznacza to prawdopodobnie, że dzikie wilki z tego regionu pochodzą od bardzo małej liczby fińskich zwierząt. W ten sposób defekty genetyczne mogą łatwiej przenosić się z jednego pokolenia na następne. Niekorzystne geny nie są skutecznie eliminowane przez naturalną selekcję.

«Ten brak zmienności czyni wilki podatnymi na różne choroby i choroby dziedziczne», wyjaśnia Stenøien.

Istnieje realne ryzyko, że wilk w Norwegii ponownie wyginie – nie tylko dlatego, że tym razem jest polowany, ale ponieważ chów wsobny sprawia, że zwierzęta są mniej odporne. łowiectwo rekreacyjne dodatkowo zaostrza ten problem.