Hobbystyczny myśliwy z Gryzonii skazany po zastrzeleniu wilka w Puschlav: grzywna zamiast konsekwencji

18 czerwca 2026 roku prokuratura Gryzonii wydała nakaz karny wobec hobbystycznego myśliwego, który zastrzelił chronionego wilka w Puschlav.

Mężczyzna musi zapłacić grzywnę oraz zwrócić wartość zabitego zwierzęcia. Zachowuje przy tym swoją licencję myśliwską. Wiadomość została potwierdzona przez prokuraturę Gryzonii wobec Keystone-SDA, po tym jak wcześniej podało ją do wiadomości publicznej radio i telewizja z Ticino RSI.

Sprawa wpisuje się w schemat, który w Szwajcarii można zaobserwować uderzająco często: chroniony drapieżnik zostaje nielegalnie zabity, organy ścigania potwierdzają zdarzenie miesiące później, a na końcu pojawia się grzywna, która pozostaje w żadnej proporcji do ekologicznej i prawnej wagi czynu.

Odstrzał pierwszego dnia polowania zbiorowego

Wydarzenia sięgają 1 września 2025 roku, pierwszego dnia polowania zbiorowego w Gryzonii. W Val Poschiavo znaleziono zwłoki samca wilka z raną postrzałową. Gryzoński Urząd ds. Łowiectwa i Rybołówstwa (AJF) natychmiast wyjaśnił, że w Puschlav w tym czasie nie było żadnego zezwolenia na odstrzał wilków. Tym samym od początku było jasne: chodziło o nielegalny odstrzał, a nie o regularną regulację.

Policja kantonalna i strażnicy łowieccy natychmiast wszczęli dochodzenie. Martwego wilka przewieziono do Centrum Medycyny Ryb i Dzikich Zwierząt (FIWI) w Bernie w celu przeprowadzenia analiz kryminalistycznych i biologicznych. Dodatkowo wykonano badanie genetyczne w Laboratoire de Biologie de la Conservation Uniwersytetu w Lozannie. W lutym 2026 roku, pięć miesięcy po znalezieniu zwierzęcia, prokuratura wszczęła postępowanie karne przeciwko pewnemu hobby hunterowi. 18 czerwca 2026 roku wydano nakaz karny, który mężczyzna zaakceptował, w wyniku czego wyrok stał się prawomocny.

Nieumyślność zamiast winy umyślnej: jak dochodzi do tak łagodnej kary

Kluczowa dla wymiaru kary jest prawna kwalifikacja czynu. Władze zakładają, że hobby hunter oddał strzał do zwierzęcia w oficjalnym okresie łowieckim, nie rozpoznawszy, że chodzi o chronionego wilka. Ustawa federalna o łowiectwie (JSG) czyni tu wyraźne rozróżnienie: kto umyślnie zabija wilka, ryzykuje karę pozbawienia wolności do jednego roku. Kto działa nieumyślnie, jak w niniejszym przypadku, odchodzi z grzywną w wysokości maksymalnie 10’000 franków oraz obowiązkiem naprawienia szkody. Odebranie zezwolenia łowieckiego, przewidziane na przykład w przypadku umyślnego lub rażąco niedbałego zabicia ludzi lub zwierząt w ramach polowania, tutaj nie następuje.

Taka konstrukcja rodzi zasadnicze pytanie, udokumentowane również w naszym dossier na temat kłusownictwa i przestępczości łowieckiej w Szwajcarii : jak można po fakcie wiarygodnie odróżnić „nie przyjrzał się dokładnie” od „świadomie odwrócił wzrok”, skoro jedynym świadkiem jest sam strzelec? Ciężar dowodu spoczywa faktycznie na martwym zwierzęciu, które nie może już złożyć żadnych zeznań.

Nie jest to odosobniony przypadek: szwajcarska statystyka kłusownictwa na wilkach

Przypadek z Puschlav jest według danych fundacji Kora oraz grupy Wolf Schweiz co najmniej czwartym udokumentowanym przypadkiem kłusownictwa na wilkach w Gryzonii od 1999 roku, a w skali całej Szwajcarii to co najmniej 13 dowiedzionych przypadków ubitych przez kłusowników wilków od tego samego okresu odniesienia. Grupa Wolf Schweiz regularnie zwraca uwagę Keystone-SDA, że liczba niewykrytych przypadków jest prawdopodobnie znacznie wyższa: postrzelone zwierzęta, które uciekają i giną w miejscu, którego nie sposób odnaleźć, nie pojawiają się w żadnej statystyce.

Szczególnie wymowny jest przypadek Valais, najlepiej udokumentowanego ogniska przestępczości łowieckiej w Szwajcarii: z 13 wilków, których kłusownictwo udowodniono od 1999 roku, aż siedem przypada wyłącznie na ten kanton. Były prezydent rządu Valais, Jean-René Tornay, ukuł w tym kontekście często dziś cytowaną formułę «zobaczyć, zastrzelić, zakopać, zamilknąć», zdanie, które później samo stało się przedmiotem doniesienia karnego. Uniwersytet w Bernie udokumentował w 2020 roku pod kierownictwem prof. Raphaëla Arlettaza system wnyków rozstawionych przy jedynym korytarzu migracyjnym rysia do Valais i mówił o «problemie systemowym» oraz «kulturze milczenia» w urzędach.

Takie struktury tłumaczą, dlaczego przypadki takie jak ten w Puschlav są rzadkie, nie dlatego że kłusownictwo zdarza się rzadko, lecz dlatego że rzadko zostaje wyjaśnione. Prokuratura Gryzonii sama, według własnych danych, zakłada dwa do trzech przypadków rocznie, które w ogóle dochodzą do etapu oskarżenia, co w środowisku o gęstej spójności społecznej wewnątrz sceny hobbystycznego myślistwa pozwala wnioskować o znacznej liczbie przypadków nieujawnionych.

Co polityczne znaczenie ma łagodna sankcja

Przypadek Puschlav przypada na fazę, w której hobbystyczne polowanie na wilki w Szwajcarii i tak odbywa się na bezprecedensową skalę, zarówno legalnie, jak i nielegalnie. Tylko w okresie regulacyjnym od 1 września 2025 do 31 stycznia 2026 w Gryzonii proaktywnie odstrzelono 35 wilków, jak pokazuje nasz artykuł Wilki pod nieustannym ostrzałem: jak szwajcarska polityka łowiecka ignoruje naukę i etykę . W tym środowisku wysokich legalnych liczb odstrzału dodatkowo obniża się próg hamujący przed nielegalnymi odstrzałami, a kontrola tego, kto, kiedy i do jakiego zwierzęcia strzelił, staje się trudniejsza.

Fakt, że hobbystyczny myśliwy po udowodnionym zabiciu ściśle chronionego zwierzęcia zachowuje swój patent i płaci jedynie grzywnę, wysyła sygnał: ryzyko wykrycia jest niewielkie, a nawet w przypadku wykrycia konsekwencje pozostają umiarkowane. Dla gatunku, którego populacja mimo intensywnej regulacji rośnie tylko powoli i który nadal znajduje się pod znaczną presją polityczną, jest to okoliczność, która na nowo rozpala debatę o skutecznej kontroli i konsekwentnym ściganiu w szwajcarskiej praktyce łowieckiej.