Bündner recreatieve jager na wolvenafschot in de Puschlav veroordeeld: boete in plaats van consequentie

Op 18 juni 2026 heeft het Openbaar Ministerie van Graubünden een strafbeschikking uitgevaardigd tegen een recreatieve jager die in de Puschlav een beschermde wolf had doodgeschoten.

De man moet een boete betalen en de waarde van het gedode dier vergoeden. Zijn jachtvergunning behoudt hij. Het nieuws werd door het Openbaar Ministerie van Graubünden bevestigd aan Keystone-SDA, nadat het eerder door de Tessijnse radio- en televisiezender RSI bekend was gemaakt.

Deze zaak past in een patroon dat in Zwitserland opvallend vaak te zien is: een beschermd roofdier wordt illegaal gedood, het openbaar ministerie bevestigt het incident maanden later, en uiteindelijk resulteert dit in een boete die in geen verhouding staat tot het ecologische en juridische gewicht van de daad.

Afschot op de eerste dag van de hoogjacht

De gebeurtenissen gaan terug op 1 september 2025, de eerste dag van de hoogjacht in Graubünden. In het Val Poschiavo werd het kadaver van een mannelijke wolf gevonden met een schotwond. Het Bündner Amt für Jagd und Fischerei (AJF) maakte onmiddellijk duidelijk dat er op dat moment in de Puschlav geen afschotvergunning voor wolven van kracht was. Daarmee was vanaf het begin duidelijk: het ging om een illegaal afschot, niet om een reguliere regulering.

De kantonspolitie en de wildbeheerders startten onmiddellijk een onderzoek. De dode wolf werd overgebracht naar het Institut für Fisch- und Wildtiergesundheit (FIWI) in Bern voor forensisch en biologisch onderzoek. Daarnaast werd een genetisch onderzoek uitgevoerd bij het Laboratoire de Biologie de la Conservation van de Universiteit van Lausanne. In februari 2026, vijf maanden na de vondst, startte het Openbaar Ministerie een strafprocedure tegen een recreatieve jager. Op 18 juni 2026 werd de strafbeschikking uitgevaardigd, die de man aanvaardde, waarmee het vonnis rechtsgeldig is.

Nalatigheid in plaats van opzet: hoe de milde straf tot stand komt

Centraal voor de strafmaat is de juridische kwalificatie van het feit. De autoriteiten gaan ervan uit dat de recreatieve jager tijdens het officiële jachtseizoen op een dier schoot zonder te beseffen dat het om een beschermde wolf ging. De federale jachtwet (JSG) maakt hier een duidelijk onderscheid: wie opzettelijk een wolf doodt, riskeert een gevangenisstraf van maximaal één jaar. Wie uit onvoorzichtigheid handelt, zoals in dit geval, komt weg met een boete van maximaal 10.000 Zwitserse frank en een schadevergoeding. Een intrekking van de jachtvergunning, zoals voorzien bij opzettelijke of grove nalatige doding van mensen of dieren tijdens de jacht, blijft hier uit.

Deze constructie werpt een fundamentele vraag op, die ook in ons dossier over stroperij en jachtcriminaliteit in Zwitserland is gedocumenteerd: hoe kan achteraf betrouwbaar onderscheid worden gemaakt tussen “heeft niet goed gekeken” en “heeft bewust weggekeken”, wanneer de enige getuige de schutter zelf is? De bewijslast ligt feitelijk bij het dode dier, dat geen verklaring meer kan afleggen.

Geen alleenstaand geval: de Zwitserse stroperijstatistiek over wolven

Volgens gegevens van de Stichting KORA en de Groep Wolf Zwitserland is de zaak in Poschiavo minstens het vierde gedocumenteerde geval van wolvenstroperij in Graubünden sinds 1999; landelijk gaat het om ten minste 13 bewezen gestroopte wolven sinds diezelfde referentieperiode. De Groep Wolf Zwitserland wijst tegenover Keystone-SDA er regelmatig op dat het dark number vermoedelijk aanzienlijk hoger ligt: aangeschoten dieren die vluchten en onvindbaar creperen, komen in geen enkele statistiek voor.

Bijzonder veelzeggend is het geval van Wallis, het best gedocumenteerde brandpunt van de Zwitserse jachtcriminaliteit: van de 13 sinds 1999 bewezen gestroopte wolven kwamen er alleen al zeven voor rekening van dit kanton. De voormalige Waalse regeringsvoorzitter Jean-René Tornay muntte hierover de inmiddels veelgeciteerde uitspraak “zien, schieten, begraven, zwijgen”, een zin die later zelf onderwerp werd van een strafaanklacht. De Universiteit van Bern documenteerde in 2020 onder leiding van prof. Raphaël Arlettaz een systeem van strikvallen op de enige lynx-migratiecorridor naar Wallis en sprak van een “systemisch probleem” en een “cultuur van zwijgen” binnen de ambtelijke instanties.

Zulke structuren verklaren waarom gevallen zoals dat in het Puschlav zeldzaam zijn, niet omdat stroperij zelden voorkomt, maar omdat ze zelden wordt opgehelderd. Het openbaar ministerie van Graubünden zelf gaat er volgens eigen opgave van uit dat er per jaar twee tot drie gevallen zijn die überhaupt tot een aanklacht leiden, wat in een omgeving met hechte sociale samenhang binnen de kringen van de recreatieve jacht op een aanzienlijk dark number wijst.

Wat de milde sanctie politiek betekent

De zaak in het Puschlav valt in een periode waarin de recreatieve jacht op wolven in Zwitserland toch al in ongekende mate plaatsvindt, zowel legaal als illegaal. Alleen al in de reguleringsperiode van 1 september 2025 tot 31 januari 2026 werden in Graubünden 35 wolven proactief afgeschoten, zoals ons artikel Wolven onder voortdurend vuur: hoe het Zwitserse jachtbeleid wetenschap en ethiek negeert laat zien. In deze omgeving van hoge legale afschotcijfers daalt de drempel voor illegaal afschot nog verder, en het controleren wie wanneer op welk dier heeft geschoten, wordt moeilijker.

Dat een recreatieve jager na het bewezen doden van een streng beschermd dier zijn jachtvergunning behoudt en enkel een boete betaalt, geeft een signaal af: het risico op ontdekking is gering, en zelfs bij ontdekking blijven de gevolgen overzichtelijk. Voor een soort waarvan de populatie ondanks intensieve regulering slechts langzaam groeit en die nog steeds onder aanzienlijke politieke druk staat, is dit een omstandigheid die het debat over doeltreffende controle en consequente strafvervolging in de Zwitserse jachtpraktijk opnieuw aanwakkert.