Onderzoekshert 'Ossi' op Rügen geschoten: een schot tegen de wetenschap

Op het Oostzee-eiland Rügen is in september 2026 het onderzoekshert 'Ossi', dat met een zender was uitgerust, geschoten.

Volgens de jagersvereniging Rügen und Hiddensee was er voor het duidelijk gemerkte dier geen afschotvergunning.

Het jonge edelhert droeg een opvallende gele zenderhalsband met het nummer 60 en oormerken. Als eerste hert met zender uit het onderzoeksproject 'Wild auf Wanderschaft' leverde hij lange tijd bewegingsgegevens over het edelhert op Rügen en Hiddensee. De gegevens moesten helpen te begrijpen hoe de dieren zich bewegen tussen bossen, akkers, kustgebieden en toeristisch gebruikte terreinen. Met 'Ossi' is een van de centrale onderzoeksdieren van het project dood.

Duidelijk gemerkt en toch geschoten

Thomas Nissen, voorzitter van de jagersvereniging Rügen und Hiddensee, noemde het afschot een wetenschappelijk en wildecologisch verlies. Het project was op de eilanden bekend, meermaals in de media voorgesteld en ook besproken tijdens een symposium over edelhert. De vereniging vraagt om opheldering, maar wijst er tegelijk op geen opsporingsinstantie te zijn.

Het geval werpt een fundamentele vraag op: hoe betrouwbaar is de veelbezongen aanspreekpraktijk van wilde dieren vóór het schot? Een onderzoekshert met een gele halsband en oormerken had niet in een afschotstatistiek mogen belanden. Of de merktekens op het concrete moment zichtbaar waren, onder welke omstandigheden geschoten werd en waarom het hert überhaupt werd geschoten, moet nu worden opgehelderd.

Ook in Zwitserland laten gedocumenteerde foutieve afschoten telkens weer zien welke gevolgen het heeft wanneer dieren niet zonder twijfel worden aangesproken. Pas in september 2026 werd in het Bündner Avers een paard met een hert verward en doodgeschoten, in hetzelfde jachtweekend waarin in Ticino twee recreatieve jagers dodelijk verongelukten. Een geval zoals dat van 'Ossi' wijst daarom niet alleen op individueel falen, maar op een structureel risico van een recreatieve jachtpraktijk waarin verkeerde beslissingen voor dieren fataal aflopen.

Verontwaardiging over het verlies, maar welk verlies?

Opmerkelijk is dat het net de jagersvereniging is die het gebeuren publiekelijk bekritiseert. In haar communicatie staan het verlies van wetenschappelijke gegevens, de wildecologische schade en de kosten van een mogelijke nieuwe besendering centraal. Dat een individueel bekend dier werd gedood wiens bewegingen lange tijd gedocumenteerd waren, wordt daarmee vooral behandeld als een verlies voor onderzoek en projectfinanciering.

Voor 'Ossi' zelf blijft in deze rekening weinig ruimte. Hij was niet zomaar een zenderdrager of een dataset, maar een levend wild dier met een eigen leefgebied en een eigen geschiedenis. Zijn bekendheid beschermt hem achteraf tegen vergetelheid, maar niet tegen het schot.

Ook onopgehelderd is wat er na het afschot met het dier is gebeurd. Openbare berichten wijzen erop dat er tot nu toe geen gegevens beschikbaar zijn over de bestemming van het vlees. Of het hert werd verwerkt, verkocht, doorgegeven of gegeten, is niet gedocumenteerd.

Wat het geval over de recreatieve jacht onthult

'Ossi' was geen anoniem dier in een jachtstatistiek. Hij was een gemerkt, wetenschappelijk begeleid edelhert. Als zelfs zo'n dier niet beschermd is tegen een ongeoorloofd of onopgehelderd afschot, rijst de vraag welke praktische betekenis markering, projectcommunicatie en zogenaamde zorgvuldigheidsplichten in de dagelijkse recreatieve jacht werkelijk hebben.

Het edelhert werd door de Deutsche Wildtier Stiftung uitgeroepen tot Dier van het Jaar 2026. Tegelijkertijd wordt het in grote delen van Europa nog altijd vooral behandeld als een reguleerbaar afschotobject. In Zwitserland werd het in de 19e eeuw door intensieve vervolging en bejaging uitgeroeid en keerde het pas vanaf het begin van de 20e eeuw op eigen kracht over de Alpen terug. De dood van 'Ossi' op Rügen toont hoe snel wetenschappelijke kennisvergaring, individuele dierenbescherming en de aanspraak op zorgvuldige jachtuitoefening aan één enkel schot ten onder kunnen gaan.