Prastare pułapki na zwierzęta znane jako latawce

Nowe, recenzowane przez ekspertów badania nad starożytnymi kamiennymi pułapkami na zwierzęta, znanymi jako „pustynne smoki», pokazują wyrafinowane i zakrojone na szeroką skalę polowania na dzikie zwierzęta z okresu późnego neolitu oraz pomysłowość, a być może i kolektywny charakter ludów zamieszkujących ten region w przeszłości.

Budowle te zostały nazwane przez lotników w latach 20. XX wieku „smokami», ponieważ ich kształt widziany z góry przypomina staromodne dziecięce latawce z wstążkami. Powstanie i funkcja tych ogromnych, monumentalnych budowli były jednak przedmiotem sporu.

Dr Remy Crassard, czołowy ekspert od pustynnych smoków, zauważa, że należą one do największych starożytnych budowli swoich czasów. Najstarsze smoki, znajdujące się w południowej Jordanii, datowane są na 7000 r. p.n.e. Wiek nowo odkrytych smoków w północno-zachodniej Arabii jest wciąż ustalany, ale wydaje się obejmować okres przejściowy od późnego neolitu do epoki brązu (5000-2000 r. p.n.e.). Dr Crassard szacuje, że 20 lat temu znanych było od 700 do 800 smoków, w porównaniu z około 6500 obecnie, a ich liczba wciąż rośnie.

Na podstawie ostatnich badań przeprowadzonych w Arabii Saudyjskiej, Jordanii, Armenii i Kazachstanie, zespół dr. Crassarda potwierdza, że smoki wykorzystywano do polowań, a nie do udomowienia, że „stanowią one głęboką zmianę w ludzkich strategiach chwytania zwierząt», oraz że „rozwój tych megapułapek świadczy o spektakularnym wpływie człowieka na krajobraz». Smoki mogły umożliwić polowania znacznie wykraczające poza zaspokajanie podstawowych potrzeb, co wiązałoby się ze „wzrostem symbolicznych zachowań związanych z produkcją żywności i organizacją społeczną» związane. Niektóre gatunki dzikich zwierząt, takie jak gazele, mogły zmienić swoje trasy migracji, a inne gatunki mogły zostać wybite przez polowania aż do wyginięcia.

W Arabii Saudyjskiej Rebecca Repper z zespołu University of Western Australia, Aerial Archaeology in the Kingdom of Saudi Arabia – Al Ula, odkryła 207 nieznanych wcześniej latawców w hrabstwie AlUla. Koncentrują się one szczególnie na obszarze Harrat 'Uwayrid, wyżynie z wygasłym wulkanem. Zespół odkrył, że pewien rodzaj latawców w kształcie litery V był dominującą formą na badanym obszarze, w przeciwieństwie do latawców znalezionych gdzie indziej w regionie. Latawce opisywano w wielu kształtach, w tym V, „Skarpetka», „Siekiera» i w kształcie litery W.

Niezależnie od kształtu, wszystkie latawce w regionie mają linie naganiające zbudowane z niskich murów kamiennych, które zbiegają się, prowadząc zwierzęta w stronę pułapki – takiej jak dół lub przepaść. Średnio linie naganiające latawców z AlUla mają około 200 m długości. Gdzie indziej mogą się jednak ciągnąć na wiele kilometrów. Pani Repper mówi, że mniejsza długość świadczy o znajomości terenu przez myśliwych, którzy umieszczali pułapki w miejscach, gdzie istniejące ukształtowanie terenu naturalnie ograniczało ruchy zwierząt. Rozmieszczenie latawców sugeruje również, że myśliwi posiadali dogłębną wiedzę o wzorcach poruszania się zwierzyny.

Podczas gdy latawce zarejestrowane w regionie AlUla miały tendencję do kierowania zwierzyny w stronę nagłej przepaści, latawce gdzie indziej często kończyły się ukrytymi dołami, w których podczas jednego polowania mogły ginąć setki zwierząt. Ta różnica może być wynikiem dostosowania do lokalnej geografii lub ewolucji technik polowania z użyciem pułapek.