Porażenie prądem to dla puchaczy przyczyna śmierci numer jeden

Po 22 latach w okolicy St-Léonard po raz pierwszy znów osiedliła się para puchaczy. Jednak pod koniec stycznia samiec został znaleziony martwy pod linią energetyczną na trasie kolejowej między Sierre a Sion. Został porażony prądem. Przyrodnicy domagają się teraz od kantonu, przedsiębiorstw energetycznych i SBB szybkiego zabezpieczenia wszystkich niebezpiecznych słupów elektrycznych.

Puchacz stał się w Valais bardzo rzadki. Podczas gdy ten nocny ptak drapieżny w latach 60. i 70. XX wieku praktycznie wyginął, dziś w całym kantonie naliczyć można mniej niż dziesięć par lęgowych. Jedna para osiedliła się w latach 80. w okolicy St-Léonard, ale oba ptaki zginęły w 1996 roku, porażone prądem na linii energetycznej. Od tamtej pory nie było w tym regionie żadnych oznak obecności puchaczy – aż do ubiegłej jesieni.

Od 22 lat czekam na powrót puchaczy na ten obszar! W zeszłym roku pojawiły się pierwsze wskazówki co do ich obecności, a na początku stycznia potwierdzono, że para osiedliła się w pobliskim wąwozie. A teraz znaleziono martwego samca nowej pary (urodzonego w 2017 roku, co widać po rysunku piór)! Został porażony prądem obok dworca w St-Léonard. W niedzielę rano sprawdziłem miejsce, które para wybrała w wąwozie, ale puchaczy już tam nie było! To bardzo smutne, ale niestety w dolinie Rodanu wiele puchaczy ginie od porażenia prądem, więc stałem się trochę fatalistą.

Raphaël Arlettaz, profesor Uniwersytetu w Bernie

Od lat 90. populacja puchacza w Valais i w szablańskim Chablais waha się stale na niskim poziomie. Aby lepiej zrozumieć przyczyny, Uniwersytet w Bernie pod kierunkiem Raphaëla Arlettaza przeprowadził od 2000 roku duży projekt badawczy. Kilkadziesiąt młodych puchaczy zaopatrzono w nadajniki satelitarne. Wyniki były jednoznaczne: porażenie prądem jest dla puchaczy przyczyną śmierci numer 1, daleko przed kolizjami z kablami, pojazdami i pociągami. Badanie jasno pokazało, jak ważne dla przetrwania dużych ptaków drapieżnych w dolinie Rodanu jest zabezpieczenie niebezpiecznych słupów elektrycznych!

Na podstawie wyników badania zespół oddziału Szwajcarskiej Stacji Ornitologicznej w Sempach, działającego w Valais, sporządził inwentarz problematycznych słupów energetycznych. Udokumentowano ponad 1500 słupów, na których ptakom grozi porażenie prądem, i udostępniono te dane służbom publicznym oraz przedsiębiorstwom energetycznym na stronie internetowej. Dzięki wysiłkom ornitologów udało się również przeprowadzić pierwsze prace naprawcze, które powinny być kontynuowane w całym kantonie. Dobry przykład znajduje się w regionie Martigny, gdzie na kilku problematycznych słupach zainstalowano urządzenia uniemożliwiające dużym ptakom wywołanie śmiertelnego zwarcia. Kilka linii średniego napięcia, które są zdecydowanie najbardziej niebezpieczne, zostało przez lokalnego dystrybutora energii poprowadzonych pod ziemią. Od tego czasu puchacze w tym regionie najwyraźniej mogą się odradzać.

Niebezpieczne słupy energetyczne

Przypadek St-Léonard pokazuje, że do zwiększonej śmiertelności puchaczy prowadzą nie tylko słupy regionalnych dystrybutorów energii, ale problemem są również stare słupy SBB. Dla ornitologów jest to nowa wiedza. Oględziny przeprowadzone przez Raphaëla Arlettaza po znalezieniu puchacza wykazały, że wzdłuż linii kolejowej między Sierre a Sion spośród setek słupów problematycznych jest tylko 13. Są to stare słupy w pobliżu dworca St-Léonard, które można już zobaczyć tylko rzadko.

W Planie działania na rzecz różnorodności biologicznej Szwajcarii z 2017 roku, służącym ochronie różnorodności biologicznej, przewidziano, że zgodnie z przepisami o ochronie dzikich zwierząt w całej Szwajcarii zostaną zmodernizowane wszystkie sieci energetyczne. Oba urzędy federalne – ds. transportu i ds. energii – SBB oraz Stacja Ornitologiczna w Sempach zajmują się obecnie tym zadaniem. Dla fauna.vs bardzo pożądane byłoby jednak, aby SBB niezwłocznie podjęły się naprawy problematycznych słupów, takich jak te w St-Léonard. Ogólnie można stwierdzić, że w czasach, gdy w krajobrazie stale powstają nowe obiekty infrastruktury stanowiące potencjalne zagrożenie dla ptaków i nietoperzy, jak na przykład elektrownie wiatrowe, tym ważniejsze byłoby remontowanie starej infrastruktury. W przeciwnym razie źródła śmiertelności, problematyczne dla różnorodności gatunkowej, mogą z czasem się kumulować.

fauna.vs rozpoczęła petycję z żądaniem, aby działania na rzecz remontu kantonalnych sieci elektroenergetycznych postępowały szybciej niż dotychczas. Korzyść z takiego remontu jest podwójna: Z jednej strony chronimy różnorodność biologiczną, z drugiej strony przedsiębiorstwa mogą uniknąć kosztów, ponieważ odpadają naprawy linii, które są konieczne po porażeniach prądem ptaków drapieżnych.