Recreatieve jacht op de vos: initiatief van Pascal Wolf bereikt het Europees Parlement

Op 5 augustus 2026 schreef de Luzernse jurist Pascal Wolf aan acht leden van het Europees Parlement. Zijn verzoek: de recreatieve jacht op de vos moet in Brussel en in de nationale parlementen een onderwerp van debat worden. Na ruim twee maanden ligt er één enkel antwoord. Dat komt uit het bureau van de Oostenrijkse Groene parlementariër Thomas Waitz, en het is duidelijk.

Acht aangeschreven, één antwoord

Wolf had zich gewend tot parlementariërs van verschillende fracties die zich in het parlement met dierenwelzijn bezighouden: Niels Fuglsang (sociaaldemocraten, Denemarken), Anja Hazekamp (Links, Nederland), Sebastian Everding (Links, Duitsland), Marie Toussaint (Groenen, Frankrijk), Martin Hojsík (Renew, Slowakije), Jutta Paulus (Groenen, Duitsland), Thomas Waitz (Groenen, Oostenrijk) en Assita Kanko (ECR, België). Zijn boodschap was dezelfde als die hij eerder in meer dan twaalf Zwitserse kantons via een petitie had ingebracht: de gebruikelijke motieven voor de vossenjacht, populatiebeheer, ziektebestrijding en soortenbescherming, houden geen stand bij wetenschappelijke toetsing.

Op 13 oktober 2026 antwoordde Clara Schweighofer, bureauleider Wenen en medewerker dierenwelzijn in het bureau van Thomas Waitz. Zeven parlementariërs hebben tot op heden niet gereageerd.

Wat het bureau van Waitz toezegt

De brief die Wild beim Wild voorligt, laat aan duidelijkheid weinig te wensen over. De massale afschot van vossen in Europa is “noch wetenschappelijk gerechtvaardigd, noch ethisch verdedigbaar”, staat erin. Vossen zijn “geen ongedierte dat uitgeroeid moet worden”, maar een onderdeel van gezonde ecosystemen. De voorbeelden van Genève en Luxemburg tonen aan dat samenleven zonder routinematige jacht “niet alleen mogelijk, maar ook succesvol” is.

Het bureau benadrukt met name de ontwikkeling in Zwitserland: dat het kanton Zug na Wolfs petitie een onafhankelijk deskundigenrapport liet opstellen en de vossenjacht sindsdien niet meer actief bevordert, laat zien "dat politieke verandering mogelijk is wanneer burgers om evidence-based besluitvorming vragen". De Groenen/EFA zetten zich in voor een toetsing van de jachtregelgeving, zodat deze "gerechtvaardigd is door echte ecologische noodzaak in plaats van door traditie of gemak". Men wil coalities opbouwen met gelijkgestemde Parlementsleden en maatschappelijke organisaties om het onderwerp op de Europese agenda te krijgen, en Wolfs inspanningen in de nationale parlementen steunen, "waar een groot deel van de regelgevende bevoegdheid nog altijd ligt". (Vertaling uit het Engels door de redactie.)

Dat laatste deel van de zin is belangrijk, en het bureau Waitz benoemt het zelf: de jacht is in de EU grotendeels een zaak van de lidstaten. De rode vos wordt niet beschermd door de Habitatrichtlijn en is geen onderwerp van een Europese jachtregeling, en dierenwelzijn is geen zelfstandige wetgevende bevoegdheid van de Unie. Wat het Europees Parlement kan doen, is agendasetting: resoluties, vragen aan de Commissie, werk in de intergroep voor dierenwelzijn en druk op de nationale partijen. Precies daarop richt Wolf zich.

Het nieuwe ontwerp: een verbod in plaats van een toetsingsopdracht

Wolf heeft zijn voorstel inmiddels verder uitgewerkt. De eerdere petities vroegen de kantons om de wetenschappelijke noodzaak van de vossenjacht te toetsen. Het nieuwe ontwerp, getiteld "Verbod op de algemene vossenjacht", eist het verbod rechtstreeks en beschrijft hoe dit moet worden uitgevoerd. Zes maatregelen vormen de kern:

1. Het gesloten seizoen voor de rode vos wordt, op grond van artikel 5, lid 4 van de federale jachtwet, uitgebreid tot het hele jaar. Het verbod omvat de jacht vanaf een hoogzit, de jacht op de aantrek, de holenjacht en de jacht met vallen.
2. Individuele vossen mogen alleen in duidelijk omschreven uitzonderingsgevallen worden gedood, ter afwending van een concreet en aanzienlijk gevaar of ter voorkoming van aanzienlijke schade, en alleen als er geen mildere maatregel beschikbaar is. Elke ingreep wordt schriftelijk toegestaan, uitgevoerd door de wildbeheerders en gedocumenteerd.
3. Zieke of gewonde vossen mogen alleen worden gedood als de wildbeheerders of een dierenarts hebben vastgesteld dat er geen uitzicht op herstel is. Een jachtvergunning alleen geeft geen bevoegdheid om dit vast te stellen.
4. Maatregelen in individuele gevallen mogen niet worden uitgebreid tot programma's voor populatiebeheer of routinematige ziektebestrijding, tenzij een onafhankelijke deskundige instantie de noodzaak schriftelijk en openbaar bevestigt.
5. Een transparante monitoring van de vossenpopulatie, zoönosen, wildschade en biodiversiteit, met jaarlijkse publicatie en een rapport aan het parlement na drie jaar.
6. Voorrang voor niet-dodelijke maatregelen: vaccinatiehapjes, ontwormingshapjes, afrasteringen, verbetering van het leefgebied en vossenveilig afvalbeheer.

De tekst is zo geformuleerd dat hij met minimale aanpassingen in elk kanton kan worden ingediend. Wolf zelf schrijft hierover dat het weinig zin heeft om een initiatief te perfectioneren voordat het is ingediend; belangrijk is dat het met een duidelijk standpunt wordt voorgelegd en tegelijkertijd openheid voor de modaliteiten wordt getoond. IG Wild beim Wild heeft de tekst redactioneel bewerkt, afgestemd op het federale jachtrecht en als motie opgenomen in haar verzameling modelteksten voor jachtkritische voorstellen, met een volledige motivering en 26 bronnen. Politici uit alle kantons kunnen de tekst daar rechtstreeks overnemen.

Ruim een miljoen vossen per jaar

De omvang waar het om gaat, is bij het publiek nauwelijks bekend. In Zwitserland worden volgens de Federale Jachtstatistiek elk jaar tussen de 15.000 en 25.000 vossen door recreatieve jagers gedood, afschotten in speciale gevallen niet meegerekend. Voor Duitsland, Frankrijk, Polen en Spanje komt Wolf op basis van de nationale gegevens samen op ongeveer 1,3 tot 1,4 miljoen dieren. In heel Europa gaat het dus om ruim een miljoen vossen per jaar, voor wier doding geen enkel nut is aangetoond.

De bewijzen hiervoor zijn op wildbeimwild.com herhaaldelijk gedocumenteerd en hoeven hier niet te worden herhaald: het SWILD-rapport over Zug, de opening van Basel-Stadt, om de Genfer model sinds 1974 en Luxemburg, waar de prevalentie van de vossenlintworm sinds het jachtverbod van 2015 is gedaald van 39,7 naar 9,8 procent. Vier kantonregeringen hebben tot op heden geen van de 30 vragen beantwoord die IG Wild beim Wild hun naar aanleiding van hun afwijzingen heeft gesteld.

Duiding

Dat van acht aangeschreven Europarlementariërs slechts één kantoor antwoordt, zegt iets over de prioriteiten in het Europees Parlement. Dat dit ene antwoord inhoudelijk zo ver gaat, zegt iets over de kwaliteit van de argumenten. Wolf staat, zoals hij zelf benadrukt, politiek ver van de Groenen af. Juist daarom acht hij het onderwerp over het hele politieke spectrum haalbaar: het is volgens hem geen links-rechtskwestie, maar een kwestie van bewijs, proportionaliteit en fatsoen jegens niet-menselijke dieren.

IG Wild beim Wild deelt deze inschatting. Een initiatief hoeft niet meteen een meerderheid te vinden om effect te hebben. Het dwingt overheden hun motivering openbaar te maken, en juist daar zijn in Zwitserland tot nu toe allen op gestrand die de recreatieve jacht op de vos wilden handhaven. Van Glarus tot Solothurn kwam geen enkele regering verder dan algemeenheden. Wie in Europa naar de cijfers kijkt, stuit op dezelfde leemte.

Hoe het verdergaat

Wolf heeft het kantoor van Waitz de ontwerptekst, de bronnen en een feitenbriefing in het Engels, Frans en Duits aangeboden en gevraagd welke concrete stappen gepland zijn. Hij stelt zijn teksten uitdrukkelijk beschikbaar voor acties in alle landen. Ter ondersteuning heeft hij op X het account @Endoffoxhunting opgezet. IG Wild beim Wild zal de reacties uit Brussel en de antwoorden van de overige zeven Europarlementariërs documenteren zodra ze binnenkomen.