Vos «Chance»: aangereden jonge vos leert weer lopen in het hondenzwembad

In juni werd in Huthwaite, in het Engelse graafschap Nottinghamshire, een jonge rode vos aangereden door een auto.

De automobilist liet het gewonde jonge dier op straat liggen en reed door. Iemand uit de buurt ontdekte de vos en merkte op dat zijn achterpoten niet meer werkten.

De vinder wendde zich eerst tot twee dierenartsen. Beide vertelden haar dat het jonge dier moest worden ingeslapen. Ze bleef zoeken en stuitte op Mansfield Wildlife Rescue, een geregistreerde liefdadigheidsorganisatie onder leiding van oprichtster Cheryl Martins. Daar kreeg de vos, die het team ‘Chance’ noemde, eerst pijnstillers en ontstekingsremmende medicijnen, terwijl de dierenarts van de organisatie de ernst van het letsel onderzocht.

Zwemtraining in het bassin voor honden

Na een vaccinatie begon de therapie. Eén keer per week gaat Chance naar Mansfield Canine Swim & Splash, het hydrotherapie-aanbod van het Mansfield Canine Centre. Het bassin dient normaal gesproken voor honden die herstellen van verwondingen of operaties. De vos krijgt de sessies gratis.

Chance komt daar geen honden tegen, en ook het contact met mensen wordt bewust tot een minimum beperkt. Alleen zijn verzorgster Chelsea van de reddingsorganisatie begeleidt hem in het water.

De achterpoten reageren weer

De behandeling werkt: Chance steunt steeds meer op zijn achterpoten, krijgt er weer gevoel in en trapt ermee in het water. Als hij volledig kan herstellen, moet hij worden uitgezet in de natuur. Een vergelijkbaar geval uit Engeland liep anders af: de vossin Sweep werd na haar herstel zo tam dat ze niet meer terug kon naar de wildernis (naar het artikel).

Steeds meer vossen worden slachtoffer van het wegverkeer

Cheryl Martins ziet dit jaar aanzienlijk meer aangereden vossen. Ze wijt dit aan de bebouwing van hun leefgebieden en aan de hitte: de dieren moeten verder en vaker overdag op zoek naar voedsel en water, juist wanneer er meer verkeer op de wegen is. Vijf vossen zijn dit jaar na verkeersongevallen naar haar opvang gebracht, vorig jaar waren dat er twee. Een deel daarvan is te wijten aan het feit dat de organisatie bekender is geworden. Martins gaat echter uit van een duidelijke stijging, temeer omdat veel aangereden dieren aan de kant van de weg blijven liggen.

Ook in Zwitserland vormt het wegverkeer een aanzienlijk gevaar voor vossen. De federale jachtstatistiek registreert dergelijke verliezen als gevonden dood wild, apart van de afschoten door recreatieve jagers.

Hoe Zwitserland omgaat met gewonde vossen

In Zwitserland zou Chance deze kans nauwelijks hebben gekregen. Het kanton Zürich eist dat men bij een wildongeval het voorval onmiddellijk meldt bij de politie via het nummer 117, die vervolgens het bevoegde jachttoezicht informeert. Wie een ongeval niet meldt, kan strafbaar zijn. Bovendien moet men afstand houden, het dier niet aanraken en op de plaats van het ongeval wachten op de jachtopzichter of de wildbeheerder.

Voor vossen geldt een bijzonder strikte regel. Het kanton rekent ze tot de groep van grote wilde zoogdieren, samen met ree, hert, wild zwijn, das, lynx en wolf. Deze dieren mogen niet worden vervoerd en niet naar een dierenartsenpraktijk worden gebracht. Ze moeten op de vindplaats blijven, en alleen het jachttoezicht mag beslissen of het dier moet worden afgemaakt. Wordt zo'n dier toch naar een praktijk gebracht, dan moet het onmiddellijk worden geëuthanaseerd. Volgens het kanton zijn de wettelijke en vaktechnische voorschriften voor de verzorging van wilde dieren sinds 1 februari 2025 in heel Zwitserland eenduidig geregeld. Een revalidatie, zoals Chance die in Engeland krijgt, is voor een gewonde vos in dit systeem niet voorzien.

Hoe hachelijk particuliere hulp kan uitpakken, bleek uit een geval in het district Meilen ZH. In juni 2025 raakte een jonge vos verstrikt in een flexibel weidenet. Een 53-jarige ondernemer sneed het net door met een mes en een tuinschaar en bevrijdde het dier, dat gewond wegstrompelde. Omdat hij daarna noch de politie noch de jachtopzichter informeerde, eiste de officier van justitie volgens de NZZ een voorwaardelijke geldboete van 10 dagtarieven van 120 frank en een boete van 300 frank wegens dierenmishandeling door nalatigheid.

De rechtbank van het district Meilen heeft de man vrijgesproken. De gerechtskosten komen ten laste van de staatskas, en de vrijgesproken man ontvangt circa 5200 Zwitserse frank voor zijn advocaatkosten. Het vonnis van 11 mei 2026 is voorlopig nog niet definitief.

Commentaar: Twee blikken op hetzelfde dier

In Engeland vechten een organisatie voor de redding van wilde dieren, een dierenarts en een therapiecentrum voor het leven van één enkele vos, nadat twee dierenartsen hem al hadden opgegeven. In Zwitserland zou diezelfde vos onmiddellijk zijn gedood in een dierenartsenpraktijk. Over zijn lot beslist hier het jachttoezicht, dus precies het systeem dat de vos tegelijk beheert als bejaagbaar dier. Wie op eigen houtje hulp biedt, riskeert in het uiterste geval een strafzaak.

De zaak "Chance" laat zien dat niet-menselijke dieren als individuen kunnen worden gezien en niet louter als onderdeel van een populatiecijfer. Dat het ook anders kan, bewijzen ook het kanton Genève zonder recreatieve jacht en het Zwitserse Nationaal Park. Waarom de vossenjacht wetenschappelijk niet te rechtvaardigen is, documenteert de campagne Stop de recreatieve jacht op de vos. Het overzicht van de onderzoeken is te vinden in het dossier Jacht in de feitencheck.

Bronnen: «20 Minuten» (22.9.2026), «Chad», BBC, NZZ (12.5.2026), kanton Zürich (Veterinair Bureau)