Ataki wilków w kantonie Vaud: w Mézery brakowało podstawowej ochrony

W nocy z soboty na niedzielę na polu koło Vuissens zginęło dziesięć z szesnastu owiec. Właściciel mieszka w Vuissens (FR), ale pole leży na terenie kantonu Vaud. Jest przekonany, że zwierzęta zabiły wilki; władze, zgodnie z RTS, zlecają jeszcze analizę. Tydzień wcześniej wilk zabił owce matki kilka kilometrów dalej, w Mézery-près-Donneloye. W tym pierwszym przypadku wiadomo, że ogrodzenie nie spełniało wymogów ochrony stad.

Mézery: dwie linki

Atak miał miejsce w nocy z 17 na 18 października w zagrodzie obok gospodarstwa. Zginęły co najmniej trzy owce matki. Według 24 heures czwarta została ciężko ranna, natomiast według relacji La Télé czwarte zwierzę w ucieczce wpadło na mur i zginęło. Skąd pochodzi wilk, nie wiadomo, próbki DNA są analizowane.

Według danych La Télé zagroda była zabezpieczona dwiema elektryfikowanymi linkami, a wymagane były cztery. Tym samym to ogrodzenie nie spełniało wymogów ochrony stad. Właścicielka otrzymuje zatem, według La Télé, nie odszkodowanie za każde zabite zwierzę, lecz ryczałt w wysokości 600 franków na pokrycie poniesionego nakładu pracy. Martwe owce figurują w statystyce szkód, ale nie są zaliczane przy ewentualnym wniosku o regulację. To zaliczanie szkód należy odróżnić od prewencyjnej regulacji stad wilków, którą Konfederacja może zatwierdzić także bez wcześniejszych ataków. Wezwany weterynarz uważa, według 24 heures, obecność wilka za niedającą się pogodzić ze Szwajcarią.

Vuissens: przyczyna i zabezpieczenie nieznane

W sprawie ataku koło Vuissens nie potwierdzono dotąd ani tego, że owce zabiły wilki, ani nie wiadomo, jak było zabezpieczone pastwisko. Czy zwierzęta były wystarczająco chronione i jakie skutki prawne się z tego wynikają, pozostaje otwarte.

Rzadkie na Wyżynie Szwajcarskiej

Dla regionu oba przypadki są wyjątkowe. Według 24 heures przed Mézery w tym roku na wyżynie Vaud odnotowano zaledwie trzy ataki, w których zabito trzy owce. Według RTS w całej Szwajcarii żyje 43 stad liczących łącznie około 350 wilków. Jak zmieniała się liczebność populacji, pokazuje zestawienie „Ile wilków jest w Szwajcarii?”. O sytuacji w Jurze Vaud, gdzie liczba ataków w 2026 roku wyraźnie spadła, Wild beim Wild pisał w „Wilk w Jurze: spokój w Vaud, ataki w Neuchâtel”.

Broye zna tę debatę

Broye już w 2023 roku była areną debaty o wilku. Petycja domagała się wówczas „wyeliminowania” wilka z regionu. Rada Państwa kantonu Fryburg odrzuciła ją i w swojej odpowiedzi stwierdziła, że szkody w zwierzętach gospodarskich maleją od czasu wprowadzenia środków ochronnych, a wilk żywi się głównie dzikimi zwierzętami. Wild beim Wild pisał o tym w „Przeciwnicy wilka poniosą porażkę”. Na przełomie 2023 i 2024 roku w Broye w kantonie Vaud padł ponadto ofiarą kłusownictwa wilk, a kanton złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa („Kłusownictwo na wilki w kantonie Vaud: pierwsze śledztwa”).

Ocena: najpierw ogrodzenie

Udokumentowany niedostatek w Mézery dotyczy ochrony stad. Zanim z tego zdarzenia wyciągnie się żądania odstrzału wilków, na stole powinno więc znaleźć się pytanie, dlaczego ogrodzenie nie spełniało wymogów. W przypadku Vuissens śledztwa muszą najpierw wyjaśnić, co się stało i jak chroniono stado.

Ogrodzenie z taśm lub linek spełniające przepisy chroni przy tym nie tylko owce. IG Wild beim Wild domaga się petycją „Siatki pastewne nie mogą być pułapkami śmierci dla dzikich zwierząt”, aby wszędzie tam, gdzie to możliwe, stosować ogrodzenia z linek zamiast siatek pastewnych: co najmniej cztery linki, co najmniej 90 centymetrów wysokości, a najniższa linka najwyżej 20 centymetrów nad ziemią. Takie ogrodzenie odstrasza wilka i przepuszcza małe zwierzęta, podczas gdy sarny, lisy czy jeże raz po raz zaplątują się śmiertelnie w oczkach siatek pastewnych. Dopłaty na ochronę stad należy zatem uzależnić od fachowego i bezpiecznego dla dzikich zwierząt wykonania. Kto chce zwrócić się bezpośrednio do parlamentu swojego kantonu, znajdzie do tego wzór tekstu dotyczący zgodnych z ochroną zwierząt wymogów dla ogrodzeń i siatek pastwiskowych.

Ten schemat nie jest nowy. W kantonie Schwyz w trzech z czterech odnotowanych ataków na użytkach rolnych brakowało podstawowego zabezpieczenia. Jednocześnie obowiązywało tam wydane już wcześniej zezwolenie na prewencyjny odstrzał młodych wilków ze stada Chöpfenberg. Wobec Rady Europy władze federalne zapewniają, że ochrona stad poprzedza każdą regulację; jak bardzo praktyka od tego odbiega, Wild beim Wild przeanalizowało w „15 zapewnień wobec Rady Europy”. Co działa w ochronie zwierząt innych niż ludzie, a co zawodzi, podsumowuje dossier „Ochrona stad w Szwajcarii”.