Czapla siwa: nadmierne, nielegalne odstrzały w Gryzonii

Ponieważ kanton Berno aż do 2014 roku wielokrotnie zezwalał na dużą liczbę odstrzałów specjalnych chronionej czapli siwej, Szwajcarski Związek Ochrony Ptaków (VSV) złożył skargę na praktykę kantonu Berno i wiosną 2015 roku przed Sąd Federalny otrzymał rację.

Od tego czasu kantony muszą wydawać decyzję, jeśli chcą odstrzelić chronionego ptaka. Jeśli istnieją przesłanki, że odstrzał byłby niezgodny z prawem, organizacja przyrodnicza, taka jak np. Bündner Vogelschutz (BVS), musi mieć możliwość wniesienia sprzeciwu wobec tej decyzji. Wytyczne Sądu Federalnego dotyczące odstrzału specjalnego są przy tym interpretowane wąsko: nie wystarczy, że czapla regularnie odwiedza hodowlę ryb — trzeba najpierw wdrożyć środki techniczne (np. rozpięcie drutów nad basenami). Czapla siwa stojąca nad ubogim w ryby zbiornikiem wodnym również nie zostanie przez Sąd Federalny dopuszczona do odstrzału specjalnego. Za pracę elektrowni szczytowych powodującą gwałtowne zmiany przepływu, za spływ pestycydów i insektycydów z rolnictwa do wód oraz wynikające z tego ubóstwo ryb trudno obwiniać ptaka.

Gryzonia ignoruje wyrok Sądu Federalnego

Chociaż od kwietnia 2015 roku obowiązuje wyrok Sądu Federalnego, który stanowi, że organizacje ornitologiczne, takie jak BVS, muszą mieć możliwość wniesienia sprzeciwu wobec odstrzału chronionych ptaków, urząd ds. łowiectwa i rybołówstwa Gryzonii nadal w 2016 roku ignorował ten wyrok i w samym 2016 roku kazał odstrzelić w kantonie kolejne 49 czapli siwych (w całej Szwajcarii było to łącznie 51 odstrzelonych czapli). I to, co warto podkreślić, bez doręczenia Bündner Vogelschutz jakiejkolwiek decyzji!

Podczas gdy większość kantonów w ostatnich latach w ogóle nie zarządzała odstrzałów specjalnych, w Gryzonii w latach 2013–2016 zabito sto czapli siwych. Dane za rok 2017 nie zostały dotychczas opublikowane. Zdaniem wielu ornitologów i ornitolożek populacja ptaków w przypadku większości gatunków stale maleje. Ale urząd ds. łowiectwa i rybołówstwa Gryzonii nie wie nic lepszego, jak jeszcze odstrzeliwać z krajobrazu chronione czaple siwe. Stan całkowicie nie do utrzymania, którego nie da się w żaden sensowny sposób uzasadnić.

Spór z urzędem ds. łowiectwa i rybołówstwa Gryzonii

Obecnie trwają konsultacje w sprawie dalszych kroków ze Szwajcarskim Związkiem Ochrony Ptaków, a kolejne informacje zostaną podane później. Platforma zgłoszeniowa ornitho.ch, prowadzona przez Szwajcarską Stację Ornitologiczną, ma szerokie grono podmiotów wspierających, wśród nich także Urząd ds. Łowiectwa i Rybołówstwa kantonu Gryzonia. Dzięki temu urząd może wglądać również w ukryte zgłoszenia. Ochroniarze ptaków chcą więc, aby na razie nie zgłaszać na ornitho.ch żadnych obserwacji czapli siwych w Gryzonii. Jest to środek ostrożności, ponieważ w przeciwnym razie istnieje możliwość, że na podstawie zgłoszeń dokonywane będą kolejne odstrzały. Ma to obowiązywać do czasu, aż sytuacja w Gryzonii będzie zgodna ze szwajcarskim stanem prawnym.

Aktualizacja 3.3.2020

W kantonie Gryzonia odstrzeliwuje się najwięcej czapli siwych w całej Szwajcarii. Teraz pojawiła się krytyka praktyki odstrzałów.

W latach 2015–2018 w całej Szwajcarii zastrzelono 106 czapli siwych. Aż 88 z nich zabito w Gryzonii. Odstrzały te miały być bezprawne. Organizacje uprawnione do wniesienia skargi, takie jak Bündner Vogelschutz, nie otrzymały odpowiednich decyzji o odstrzale – czytamy w interwencji złożonej w grudniu ubiegłego roku w Wielkiej Radzie.

Wdrożenie przy większej liczbie personelu

W odpowiedzi opublikowanej w poniedziałek rząd kantonu broni się. Odstrzały „czapli wyrządzających szkody”, głównie w pobliżu gospodarstw rybnych w Misox, odbywają się na podstawie planu działań dotyczącego ptaków żywiących się rybami. Rząd twierdzi, że są one zgodne z prawem.

Mimo to widocznie istnieje potencjał do poprawy. Wyrok Sądu Federalnego z 2013 roku wymaga bowiem, aby przed odstrzałem wydawać decyzje, które można zaskarżyć. Wdrożenie orzeczenia Sądu Federalnego opóźnia się z powodu obszernych wymogów, napisał rząd.

Według własnych zapewnień rząd jest nie tylko gotów, lecz czuje się zobowiązany, aby w przyszłości przekazywać decyzje „dotyczące ptaków żywiących się rybami” organizacjom uprawnionym do wniesienia skargi. Rząd zapewnia, że Szwajcarski Związek Ochrony Ptaków znajdzie się wśród adresatów.

A obrońcy ptaków mogą mieć uzasadnioną nadzieję na poprawę sytuacji: tym bardziej że Urząd ds. Łowiectwa i Rybołówstwa mógł według rządu przeznaczyć na rok 2020 „dodatkowe zasoby kadrowe”, aby „w przyszłości móc kompleksowo wdrażać również wymogi formalne”. Więcej na ten temat Ustawa łowiecka oraz przestępczości i polowania rekreacyjnego.