Blauwe reiger: excessief, illegaal afschot in Graubünden

Omdat het kanton Bern tot 2014 telkens weer een groot aantal speciale afschotvergunningen voor de beschermde blauwe reiger toestond, had de Verband Schweizerischer Vogelschutz (VSV) een klacht ingediend tegen de praktijk van het kanton Bern en kreeg in het voorjaar van 2015 voor Federaal Gerechtshof gelijk.

Sindsdien moeten de kantons een beschikking afgeven wanneer zij een beschermde vogel willen laten afschieten. Zijn er aanwijzingen dat een afschot onrechtmatig zou zijn, dan moet een natuurbeschermingsorganisatie zoals de Bündner Vogelschutz (BVS) bezwaar tegen de beschikking kunnen aantekenen. Daarbij heeft het Bundesgericht de voorwaarden voor een speciaal afschot strikt omschreven: het volstaat niet dat een reiger regelmatig een viskwekerij bezoekt: er moeten dan bouwkundige maatregelen worden genomen (bijvoorbeeld het spannen van draden over de bassins). En een blauwe reiger die bij een viskarm water staat, wordt door het Bundesgericht evenmin vrijgegeven voor een speciaal afschot. Voor schommelende waterstanden door waterkrachtcentrales, het lozen van pesticiden en insecticiden door de landbouw in de wateren en de daaruit voortvloeiende visarmoede kan een vogel bezwaarlijk verantwoordelijk worden gehouden.

Graubünden negeert uitspraak van het Bundesgericht

Hoewel er sinds april 2015 dus een uitspraak van het Bundesgericht ligt die bepaalt dat ornithologische verenigingen zoals de BVS de mogelijkheid van bezwaar moeten krijgen tegen het afschieten van beschermde vogels, negeerde het Amt für Jagd und Fischerei Graubünden deze uitspraak ook in 2016 nog en liet alleen al in 2016 nog eens 49 blauwe reigers in het kanton afschieten (landelijk waren het in totaal 51 afgeschoten blauwe reigers). En dat wel te verstaan zonder dat de Bündner Vogelschutz een beschikking toegestuurd had gekregen!

Terwijl de meeste kantons de afgelopen jaren helemaal geen speciale afschotten toestonden, werden in Graubünden van 2013 tot 2016 honderd blauwe reigers gedood. De gegevens voor 2017 zijn tot nu toe niet gepubliceerd. Volgens veel ornithologen neemt de populatie van de vogelwereld bij de meeste soorten voortdurend af. Maar het Amt für Jagd und Fischerei in Graubünden weet niets beters te doen dan ook nog de beschermde blauwe reigers uit het landschap te schieten. Een volstrekt onhoudbare situatie, die met niets enigszins redelijk kan worden verantwoord.

Ruzie met het Amt für Jagd und Fischerei Graubünden

Op dit moment wordt overlegd met de Zwitserse vereniging voor vogelbescherming over de verdere aanpak; er volgt meer informatie. Het meldplatform ornitho.ch, dat door het Zwitserse vogelstation wordt beheerd, heeft een brede achterban, waaronder ook het Amt für Jagd und Fischerei van Graubünden (het kantonale bureau voor jacht en visserij). Daardoor kan het bureau ook verborgen meldingen inzien. De vogelbeschermers willen daarom dat er voorlopig geen waarnemingen van blauwe reigers in Graubünden meer worden gemeld op ornitho.ch. Dit als voorzorgsmaatregel, omdat anders de mogelijkheid bestaat dat op basis van de meldingen verdere afschoten worden uitgevoerd. Dit zolang de situatie in Graubünden niet in overeenstemming is met de Zwitserse wetgeving.

Update 3-3-2020

In het kanton Graubünden worden in heel Zwitserland de meeste blauwe reigers doodgeschoten. Nu is er kritiek ontstaan op de afschotpraktijk.

In de jaren 2015 tot 2018 werden in heel Zwitserland 106 blauwe reigers doodgeschoten. 88 daarvan werden in Graubünden geschoten. Deze afschoten zouden onrechtmatig hebben plaatsgevonden. De organisaties die gerechtigd zijn om beroep aan te tekenen, zoals de Bündner Vogelschutz, hebben geen afschotbesluiten ontvangen, zo staat te lezen in een motie die afgelopen december bij de Grote Raad is ingediend.

Uitvoering met meer personeel

In het maandag gepubliceerde antwoord verweert de regering zich. De afschoten van «schadeveroorzakende blauwe reigers», vooral in de buurt van viskwekerijen in het Misox, zouden worden uitgevoerd op basis van een maatregelenplan voor visetende vogels. Ze zouden in overeenstemming zijn met de wet.

Toch is er blijkbaar ruimte voor verbetering. Een uitspraak van het Zwitserse Bundesgericht uit 2013 vereist namelijk dat er vóór een afschot besluiten worden genomen waartegen beroep kan worden aangetekend. De uitvoering van de uitspraak van het Bundesgericht loopt vertraging op wegens uitgebreide voorschriften, schreef de regering.

Naar eigen zeggen is zij niet alleen bereid, maar voelt zij zich ook verplicht om besluiten «betreffende visetende vogels» in de toekomst bekend te maken aan de organisaties die beroep mogen aantekenen. De Zwitserse vogelbescherming zal daarbij tot de geadresseerden behoren, verzekert de regering.

En de vogelbeschermers kunnen terecht hopen op een verbetering van de situatie: het Amt für Jagd und Fischerei (Bureau voor Jacht en Visserij) heeft voor 2020, aldus de regering, «extra personele middelen» beschikbaar kunnen stellen om «in de toekomst ook de formele voorschriften volledig te kunnen uitvoeren». Meer over dit onderwerp Jachtwet en criminaliteit en recreatieve jacht.