Czynniki biofizyczne wpływają na rozmieszczenie gatunków

Współistnienie ludzi z wielkimi dzikimi ssakami, takimi jak wilki, jelenie czy dziki, od zawsze nie było bezproblemowe.

Dzikie zwierzęta mogą stanowić zagrożenie dla zwierząt gospodarskich – relacja między wilkiem a owcą jest dobrym przykładem. Albo dzikie zwierzęta, takie jak dziki: wyjadają pola do gołej ziemi i zagrażają zbiorom.Intensywne łowiectwo przez wieki prowadziło do nieproporcjonalnej ingerencji w populacje dzikich zwierząt.Jak istotny jest jednak negatywny wpływ myśliwych rekreacyjnych na przetrwanie wielkich dzikich zwierząt? Jaką rolę w przeciwieństwie do tego odgrywają wpływy biologiczno-fizyczne, takie jak warunki pogodowe, choroby i spadki populacji spowodowane niedoborem pożywienia? Do niedawna nie było na ten temat prawie żadnej wiedzy naukowej.

Tymi pytaniami zajęli się naukowcy w ramach szeroko zakrojonego badania. Wyniki zostały właśnie opublikowane w renomowanym czasopiśmie naukowym «iScience».

Wiele badań w drobnej skali faktycznie wskazuje, że obecność lub wykorzystanie siedlisk przez wielkie ssaki jest negatywnie wpływane głównie przez bliskość ludzkiej infrastruktury, takiej jak ścieżki, drogi czy miasta.

Ponadto badania pokazują, że gatunki są często zmuszone do przystosowania się do bliskości człowieka poprzez segregację czasową (np. zwierzęta stają się głównie aktywne nocą).

Nawet jeśli europejskie obszary chronione mają średnio mniejszy ludzki odcisk stopy, nie są wolne od zakłóceń wywołanych przez człowieka. W rzeczywistości większość europejskich obszarów chronionych dopuszcza zabijanie wielkich roślinożerców, a także wypas zwierząt gospodarskich, ekstensywne rolnictwo i leśnictwo.

Jak jednak wygląda sytuacja małych ssaków we współistnieniu z człowiekiem? Jak dramatyczne są spadki populacji spowodowane utratą siedlisk i coraz bardziej zwężającymi się niszami ekologicznymi? Podczas gdy duże, charyzmatyczne gatunki, takie jak wilki i rysie, znajdują się w centrum zainteresowania obrońców przyrody i są medialnymi gwiazdami, małe ssaki, takie jak chomik europejski i mopek zwyczajny, żyją raczej w ukryciu i dlatego łatwo stają się przegranymi. Duże, charyzmatyczne dzikie zwierzęta mają łatwiej, by zostać zauważone.

«Współistnienie to wyzwanie. Europa jest gęsto zaludniona, a jej krajobraz został silnie zmieniony przez człowieka; dlatego pozytywne wyniki możemy osiągnąć jedynie wspólnie z rolnikami i leśnikami, właścicielami terenów, praktykami i politykami, poprzez skuteczne zarządzanie dzikimi zwierzętami«, podkreśla prof. dr Klaus Hackländer, przewodniczący zarządu Deutsche Wildtier Stiftung.

Badanie: Coexistence of large mammals and humans is possible in Europe’s anthropogenic landscapes