Hobbyjager weigert zich Blauwe Reiger te schieten: vrijspraak

De zaak toont op exemplarische wijze hoe tegenstrijdig het Zwitserse jachtsysteem is georganiseerd: vrijwillige lekenjagers worden door de autoriteiten opgeroepen om gewonde wilde dieren «uit hun lijden te verlossen», ook al gaat het om beschermde soorten. In dit geval was het een blauwe reiger die na een botsing met een trein zwaargewond in het gras lag. In plaats van overhaast te schieten, deed de hobbyjager het juiste: hij dacht na.

Dierenleed tussen wet en gevoel

De districtsrechtbank maakte duidelijk: niemand is verplicht een beschermde vogel eigenhandig te doden wanneer dat niet onmiddellijk mogelijk of juridisch twijfelachtig is. Daarmee sprak de rechtbank de districtsadministratie tegen, die de man eerder een boete van 750 frank had opgelegd. De motivering destijds: hij zou «de verlossing van de reiger onnodig hebben vertraagd».

Hier gaat het echter om meer dan alleen formeel recht. De zaak legt de morele scheefgroei bloot van een systeem dat dierenbescherming predikt, maar het doden routinematig delegeert aan de hobbyjagers. Wanneer zelfs een vrijwillige jachtopzichter uit menselijkheid aarzelt, wordt hij tot verdachte gemaakt, terwijl het structurele geweld tegen wilde dieren onaangetast blijft.

Een mens toont ruggengraat, het systeem reageert geprikkeld

De hobbyjager uit Zürich verklaarde voor de rechtbank dat hij had geweigerd omdat hij de vogel als beschermde soort had herkend. Bovendien zou hij bijna twee uur nodig hebben gehad om met zijn wapen ter plaatse te zijn. In plaats daarvan informeerde hij de boswachter, die het dier uiteindelijk uit zijn lijden verloste. De rechtbank deelde zijn inschatting: deze beslissing was «plausibel» en «verantwoord».

Dergelijke zeldzame uitspraken zijn belangrijk, omdat ze laten zien dat mededogen en gezond verstand een plaats mogen hebben in de jachtpraktijk. Maar ze veranderen niets aan het grondprobleem: in Zwitserland worden hobby hunters nog steeds ingezet als «verlengstuk» van de overheid om wilde dieren te doden, zelfs in twijfelgevallen of in beschermde zones.

Een ommekeer in zicht?

De man, inmiddels 60 jaar oud, kondigde aan zijn functie op te geven. Al in 2022 werd hij wegens een soortgelijk geval veroordeeld, toen ging het om een kraai in een natuurbeschermingszone. Ook deze procedure ligt momenteel bij het Federale Gerechtshof.

De herhaalde bestraffing van een hobby hunter die duidelijk handelt vanuit een ethisch gevoel, laat zien dat het jachtsysteem zelf ziek is. Zwitserland zou een modern wildbeheer nodig hebben, dat bescherming, verzorging en redding boven het oude paradigma van wapenheerschappij stelt.

Misschien markeert deze uitspraak het begin van een omdenken: weg van de mechanische «verlossing» met het vuurwapen, naar echte dierethiek en een professionalisering van de wildbescherming.

Dossier: Jacht en dierenwelzijn