Jeleń szlachetny: Pro Natura wybiera zwierzę roku 2017

Jeleniem szlachetnym Jeleń szlachetny (Cervus elaphus) Pro Natura wybiera „dzikiego dojeżdżającego” zwierzęciem roku 2017.

„Król lasów” dużo wędruje – między miejscem dziennego i nocnego odpoczynku oraz między letnim i zimowym siedliskiem. Silnie rozdrobniony krajobraz Szwajcarii stanowi dla niego przy tym coraz większy problem. Wybierając jelenia szlachetnego, Pro Natura opowiada się za koniecznością pokonywania przeszkód stworzonych przez człowieka – z korzyścią dla wszystkich dzikich zwierząt.

Dwie najbardziej znane cechy zwierzęcia roku 2017 to jego majestatyczne poroże oraz ogłuszający ryk w okresie rui. Mniej znany jest fakt, że jelenie szlachetne mają wyraźną potrzebę mobilności. Często pokonują duże odległości między miejscem dziennego i nocnego odpoczynku oraz między letnim i zimowym siedliskiem. Te szlaki wędrówek są w naszym krajobrazie, silnie przecinanym przez drogi, tory i osiedla, coraz częściej przerywane.

Wolna droga dla dzikich zwierząt

Wybierając «dzikiego dojeżdżającego» na Zwierzę Roku, Pro Natura chce zwrócić uwagę na potrzeby migracyjne i trudności wielu rodzimych dzikich zwierząt. «Drogi, tory kolejowe i osiedla to najważniejsze przeszkody dla dzikich zwierząt podczas ich codziennych lub sezonowych wędrówek. W naszym coraz bardziej rozdrobnionym krajobrazie pilnie potrzeba znów więcej ciągłych korytarzy dla dzikich zwierząt, wzdłuż których mogą się one swobodnie poruszać» – domaga się Andreas Boldt, specjalista ds. dzikich zwierząt w Pro Natura. W tym celu Pro Natura rozpoczyna kampanię pod hasłem «Wolna droga dla dzikich zwierząt!»

Majestatyczny ciężar

Jeleń szlachetny to jeden z największych rodzimych ssaków. U samców mierzy się wysokość w kłębie sięgającą nawet 130 cm. Samice są nieco mniejsze. Brakuje im ponadto najbardziej znanej cechy rozpoznawczej jeleni: poroża. To ozdoba głowy, która co roku między wiosną a latem odrasta na nowo i jest większa. To prawdziwy wyczyn: do 150 gramów masy kostnej dziennie produkuje jedno zwierzę. W pełni wyrośnięte poroże waży do ośmiu kilogramów.

«Wielki ryk»

W okresie godowym jesienią poroże służy dominującym jeleniom do trzymania z dala męskiej konkurencji od upragnionych samic. W tej porze roku «król lasów» jest najbardziej zauważalny – zwłaszcza dla ucha. Swoim pobudzonym rykowiskiem samce zabiegają o względy samic gotowych do rozrodu. Nawet do 500 razy na godzinę jeleń w rui wyrywa z siebie ryk z całej duszy.

Prawo łowieckie pomogło

W połowie XIX wieku jeleń szlachetny został w Szwajcarii wytępiony. Powrót nastąpił od 1870 roku z Austrii. Wraz z federalnym Ustawa łowiecka z 1875 roku wprowadzono dla jeleni decydujące usprawnienia: strefy ochrony łowieckiej, w których zwierzęta wciąż znajdują ochronę, ograniczone okresy polowań oraz ochronę samic. Dziś w Szwajcarii znów żyje około 35’000 jeleni szlachetnych.

Ze wschodu na zachód

Powrót jelenia szlachetnego do jego pierwotnych siedlisk nie jest jeszcze zakończony. Ponieważ ponowne zasiedlanie Szwajcarii odbywa się ze wschodu, widoczny jest również charakterystyczny wzorzec rozmieszczenia: najwięcej zwierząt żyje na południowym wschodzie szwajcarskich Alp. Występują one jednak także na Wyżynie Szwajcarskiej, nieco rzadziej w Jurze. Naturalnemu rozprzestrzenianiu się jelenia szlachetnego przeszkadzają w wielu miejscach nie do pokonania bariery, takie jak autostrady, linie kolejowe czy osiedla. Łowiectwo rekreacyjne zawodzi jako sposób kontroli populacji – korytarze dla dzikich zwierząt i rozwiązania oparte na naturze są bardziej zrównoważone.