18.09.2026, 10:48

Szukaj

Polowanie

Uwaga: ostrzeżenie przed dziczyzną od hobbystycznego myśliwego

Coraz więcej osób traci apetyt na dziczyznę.

Redakcja Wild beim Wild — 9 sierpnia 2025

Istnieje wiele powodów, dla których odradza się kupowanie lub spożywanie dziczyzny pochodzącej od myśliwych rekreacyjnych – i często wiążą się one ze zdrowiem, ochroną środowiska oraz dobrostanem zwierząt.

Przez 99% historii ludzkości mięso było raczej uzupełnieniem niż podstawą żywienia. Ewolucyjnie nie jesteśmy mięsożercami, lecz mamy wyraźne roślinne uwarunkowania. Życie narzucone wbrew genetyce, czyli sterowaniu sygnałowemu nieformalnej sieci, niesie ze sobą wady i sprzyja chorobom.

Zabójcy dla rozrywki mają jednak trudności z prawidłowym zrozumieniem nawet najprostszych powiązań przyrodniczych i naukowych. To kolejny dowód na to, że «zielona matura» ma charakter sekciarski i pozbawiony naukowych podstaw.

Dziczyzna może zawierać różne biologiczne i chemiczne źródła zagrożeń:

1. Ryzyko dla zdrowia

  • Pasozyty i patogeny: Dzikie zwierzęta mogą być nosicielami włośni, toksoplazmy, salmonelli lub innych zoonoz (chorób przenoszonych na człowieka).
  • Skazenie metalami ciezkimi: Zwłaszcza dziczyzna z regionów, gdzie stosuje się amunicję zawierającą szkodliwe substancje, w tym ołów, może zawierać ołów, co jest szczególnie problematyczne dla dzieci i kobiet w ciąży.
  • Brak kontroli weterynaryjnej: W przeciwieństwie do mięsa pochodzącego z hodowli, dziko upolowana zwierzyna nie jest badana pod kątem chorób w rzeźni.
  • Dziczyzna często zawiera dużo puryn, co stanowi problem dla osób z dną moczanową.
  • Poziom cholesterolu są podobne jak w przypadku innego mięsa, ale mają znaczenie dla grup ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
  • W rzeczywistosci dziczyzna jest często zanieczyszczona amunicją, drobnoustrojami lub substancjami szkodliwymi, co niesie ze sobą ryzyko zdrowotne. Przewlekłe przyjmowanie ołowiu może uszkadzać układ nerwowy, nerki, układ sercowo-naczyniowy, a zwłaszcza rozwój mózgu u dzieci. Cząsteczki te często nie są widoczne gołym okiem i nie stają się nieszkodliwe ani podczas gotowania, ani mrożenia.
  • Zwlaszcza dziki w Europie Środkowej często są zainfekowane patogenami, które mogą być niebezpieczne dla ludzi.
  • Dzikie zwierzęta pobierają poprzez rośliny, gleby i wody PFAS, metale ciężkie (np. kadm, rtęć) lub pozostałości pestycydów. Zwierzęta z obszarów skażonych (w pobliżu przemysłu lub intensywnego rolnictwa) mogą mieć znacznie podwyższone poziomy substancji szkodliwych.
  • Dziczyzna, genetycznie nie jest zgodne z naszą pierwotną dietą i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, dny moczanowej i niektórych rodzajów nowotworów.
  • Białko zwierzęce oraz określone kwasy tłuszczowe sprzyjają procesom zapalnym w organizmie.
  • Wysoka zawartość metioniny i żelaza hemowego w mięsie może przyspieszać procesy starzenia i uszkodzenia oksydacyjne – efekt ten jest mniejszy przy diecie roślinnej.
  • Nasze geny przystosowały się przez miliony lat do diety opartej głównie na składnikach roślinnych.

2. Ochrona środowiska i różnorodność biologiczna

  • Nielegalne Łowiectwo/kłusownictwo: W wielu krajach sprzedaż mięsa zwierzyny łownej jest powiązana z kłusownictwem, co zagraża zagrożonym gatunkom zwierząt.
  • Zaburzenia równowagi ekologicznej: Nadmierne łowiectwo rekreacyjne może silnie zdziesiątkować lokalne populacje i zaburzyć równowagę ekosystemu.

3. Aspekty etyczne i prawne

  • Niejasne pochodzenie: Zwłaszcza w przypadku mięsa dzikich zwierząt od myśliwych rekreacyjnych lub z zagranicy często nie da się ustalić, gdzie i w jaki sposób zwierzę zostało zabite.
  • Cierpienie zwierząt: Metody polowania (pułapki, strzały, sfory psów) mogą być dla zwierząt bardzo bolesne i długotrwałe, co dodatkowo wzbogaca mięso o niezdrowe substancje szkodliwe.
  • Błędna deklaracja: Czasami mięso jest błędnie oznaczone lub w ogóle nieoznaczone, co oznacza oszustwo i ryzyko dla alergików lub osób ze specjalnymi wymaganiami żywieniowymi. W Szwajcarii regularnie dochodzi do takich incydentów, zwłaszcza w środowisku myśliwych rekreacyjnych.

Częste zagrożenia w mięsie dzikich zwierząt

1. Patogeny chorobotwórcze

chorobęPatogenDroga przenoszeniaSkutki dla ludzi
WłośnicaNicienie (Trichinella)Spożycie niedostatecznie podgrzanego mięsaGorączka, bóle mięśni, silne stany zapalne
ToksoplazmozaToxoplasma gondii (pasożyt)Mięso, kontakt z krwią zwierzęciaRyzyko dla kobiet w ciąży (wady wrodzone), objawy grypopodobne
SalmonellozaSalmonella - bakterieMięso, zanieczyszczenie krzyżowe w kuchniBiegunka, gorączka, skurcze brzucha
BąblowicaTasiemiec lisiKontakt podczas patroszenia/surowe mięsoPoważne uszkodzenia wątroby, często niezauważone przez lata
BrucelozaBrucella - bakterieKontakt lub spożycieGorączka, bóle stawów, uszkodzenia narządów
WściekliznaWirus wściekliznyKontakt z zakażonym zwierzęciem (ugryzienie, krew)Niemal zawsze śmiertelna bez szybkiego szczepienia

2. Zanieczyszczenia chemiczne

SubstancjaŹródłoZagrozenie dla zdrowia
OlowAmunicja myśliwska zawierajaca olowUszkodzenia nerwów, niedokrwistość, zaburzenia rozwoju u dzieci
KadmZanieczyszczenie środowiska (gleba, rośliny)Uszkodzenia nerek, uszkodzenia kosci
RtecŁańcuch pokarmowy (zwierzęta żywiące się rybami)Uszkodzenia ukladu nerwowego
Pozostalosci pestycydowPoprzez skazone roslinyZaburzenia hormonalne, ryzyko nowotworowe (przy przewlekłym narażeniu)

3. Inne zagrozenia

  • Pomylenie gatunku zwierzecia (np. chronione zwierze sprzedawane jako „dzik”)
  • Brak zachowania lancucha chlodniczego → szybkie namnażanie się bakterii
  • Niewystarczajace przygotowanie termiczne → pasozyty i bakterie przezywaja

Co mowia wladze na temat dziczyzny?

Przetworzone mięso z dziczyny (czerwone mięso) jest rakotwórcze, podobnie jak cygarety, azbest czy arsen, wyjaśnia WHO.

U miłośników dziczyny, na przykład myśliwych rekreacyjnych myśliwych oraz ich rodzin,  badania ze Szwajcarii, że w tych gospodarstwach domowych spożywa się do 90 porcji mięsa z dziczyny rocznie. Za niepokojącą uznaje Federalny Urząd Bezpieczeństwa Żywności sytuację myśliwych rekreacyjnych i rodzin, które jeden lub kilka razy w tygodniu Dziczyzna dziczyzne.

Podczas gdy miedź i cynk są niezbędne dla człowieka, ołów uznawany jest za wysoce toksyczny. Wladze zalecają więc od lat, aby dzieci, kobiety w ciąży i kobiety planujące zajście w ciążę unikały spożywania mięsa dzikich zwierząt odstrzelonych amunicją ołowianą.

Przypadki wirusowego zapalenia wątroby typu E gwałtownie rosną, jak podaje Klinika Uniwersytecka w Bonn. Jedną z możliwości zarażenia się jest spożycie surowego lub niedosmażonego mięsa z dziczyny. „Ponieważ zakażenie to zazwyczaj przebiega bezobjawowo, ryzyko zdrowotne związane z wirusem zapalenia wątroby typu E (HEV) było do tej pory niedoszacowane", ostrzega gastroenterolog prof. Christian Strassburg z Kliniki Uniwersyteckiej w Bonn. U osób z silnie osłabionym układem odpornościowym zapalenie wątroby może przybrać przebieg przewlekły, prowadząc nawet do marskości. U kobiet w ciąży istnieje ryzyko ostrej, zagrażającej życiu niewydolności wątroby. W obu przypadkach często pomaga jedynie przeszczep wątroby.

W przypadku mięsa z dziczyny pochodzącego bezpośrednio od myśliwego rekreacyjnego łańcuch chłodniczy jest często krytycznym punktem – zwłaszcza że warunki w lesie lub na polu nie są porównywalne z warunkami w ubojni.

Lancuch chlodniczy

1. Bezposrednio po odstrzale

  • Szybkie wytrzewienie jest kluczowe, aby drobnoustroje nie mogły się namnażać, jednak często nie jest to możliwe.
  • Czysta praca jest przy tym często utrudniona – nie ma sterylnego pomieszczenia, jest tylko ziemia, liście, owady i wpływy pogody.
  • Temperaturę wewnętrzną mięsa należy jak najszybciej obniżyć, aby zwolnić wzrost bakterii, takich jak Salmonella czy E. coli.
  • Wymóg prawny (w UE): schłodzenie do maks. +7°C w przypadku zwierzyny sierściowej (sarna, dzik) i maks. +4°C w przypadku zwierzyny pierzastej – tak szybko, jak to możliwe.

2. Transport

  • Profesjonalni myśliwi lub handlarze dziczyną korzystają z samochodów-chłodni lub chłodni do dziczyny.
  • Wielu myśliwych rekreacyjnych transportuje jednak zwierzynę początkowo bez aktywnego chłodzenia, często tylko w bagażniku lub bezpośrednio przy wylocie spalin pojazdu.
Pomaranczowy SUV z czerwona przyczepa na dziczę na tyle stoi na polnej drodze.

3. Przechowywanie u myśliwego rekreacyjnego

  • Zgodnie z prawem tylko myśliwi rekreacyjni z odpowiednim certyfikatem higieny mogą przechowywać dziczynę przeznaczoną na sprzedaż.
  • Najlepiej, gdy dzieje się to w lodówce do dziczyzny lub komorze chłodniczej z rejestracją temperatury.
  • Problem: Niektórzy sprzedają lub oddają mięso bezpośrednio po rozbiorze, zanim w ogóle trafiło do kontrolowanego chłodzenia.

4. Ryzyka przy braku lancucha chlodniczego

  • Wzrost drobnoustrojow: Już kilka godzin w temperaturze powyżej 7°C może znacznie zwiększyć liczbę bakterii.
  • Skrocona trwalosc: Nawet głęboko mrożona dziczyzna psuje się szybciej, jeśli przed zamrożeniem była przechowywana w cieple.
  • Pogorszenie smaku: W wyniku bakteryjnego rozkładu szybciej pojawiają się nieprzyjemne zapachy.

IG Wild beim Wild ostrzega przed mięsem zwierzyny łownej, ponieważ postrzega je jako produkt systemu, który jest ryzykowny dla zdrowia, wątpliwy ekologicznie i problematyczny etycznie. Ponadto podważa on różnorodność biologiczną oraz ochronę przyrody i gatunków. Niewłaściwe odżywianie się mięsem winduje w górę składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Przez ponad 99% historii ludzkości pożywienie miało charakter przeważnie roślinny: owoce, orzechy, bulwy, nasiona, liście. W związku z tym nie mamy też uzębienia jak wilk czy lew. Mamy zęby trzonowe, jelita, kwas żołądkowy, enzymy, układ trawienny itd. przystosowane do rozdrabniania roślin, a nie same kły drapieżne jak predatory. Analizy izotopowe pokazują: w większości społeczności epoki kamienia większość kalorii pochodziła z roślin.

Wykres ewolucji żywienia człowieka, pokazujący przemianę z diety roślinnej na dietę opartą na mięsie na przestrzeni milionów lat.

Najważniejsze jednak w potrawach z martwego dzikiego zwierzęcia są przyprawy i wielodniowe marynowanie – któż by chciał, żeby przebijał się posmak padliny? Nawiasem mówiąc, nie jedzą Państwo czegoś, lecz kogoś.

Wartość dodana:

Więcej na temat łowiectwa hobbystycznego: W dossier Rola i krytyka hobbystycznych myśliwych przyglądamy się wykształceniu, władzy i samoocenie myśliwych rekreacyjnych. Dowody naukowe są przedstawione w przeglądzie Badania dotyczące skutków łowiectwa rekreacyjnego.

Stanowisko IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild odrzuca łowiectwo rekreacyjne. Naszym wzorem jest kanton Genewa, który od 1974 roku obywa się bez łowiectwa rekreacyjnego: bez sezonów polowań, bez psów myśliwskich, bez polowań nagonkowych, bez ambon myśliwskich, bez okrucieństwa wobec zwierząt i przestępczości, które gdzie indziej towarzyszą sezonowi polowań. To, co działa tam od ponad pięćdziesięciu lat, obala każdy stanowisko JagdSchweiz. Związek, który opiera swoją politykę na twierdzeniach obalanych we własnych dokumentach, nie jest organizacją branżową, lecz fabryką dezinformacji.

Wszystkie wpisy są przygotowywane przez IG Wild beim Wild oraz zewnętrznych współautorków i współautorów. Badania, struktura i procesy redakcyjne mogą być przy tym wspierane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji.

Wesprzyj naszą pracę

Dzięki Twojej darowiźnie pomagasz chronić zwierzęta i sprawić, by ich głos został usłyszany.

Przekaż darowiznę teraz →