Thurgau wil prikkeldraadhekken verbieden

De Thurgause Grote Raad heeft op maandag 28 september 2026 unaniem een motie aangenomen voor een wettelijk verbod op prikkeldraadhekken.

Ingediend door politici van SVP, Mitte en Groenen. Doel is een gevaarlijke en vermijdbare val voor wilde dieren uit het landschap te verwijderen.

Prikkeldraadhekken zijn deels dodelijke vallen waarin wilde dieren verstrikt raken en een pijnlijke dood sterven, staat in de motie. In Thurgau staan nog veel van dergelijke hekken, deels verroest, ook in bossen en aan bosranden. Volgens Keystone-SDA betwistte niemand in de raad dat een verbod het risico op letsel voor niet-menselijke dieren en mensen drastisch verlaagt.

Twee jaar termijn voor de verwijdering

Volgens de motie moeten beheerders bestaande prikkeldraadhekken binnen twee jaar verwijderen. De termijn zou pas ingaan met de nieuwe wettelijke regeling. Er zijn uitzonderingen voorzien voor politionele en militaire doeleinden en voor de bescherming van kwetsbare of gevaarlijke individuele objecten.

De Thurgause regering had aanbevolen de motie aan te nemen. Zij acht het zinvol de kantonale jachtwet aan te vullen met een verbod op prikkeldraad, en beschouwt de termijn als realistisch. Nu moet zij een wetsvoorstel uitwerken, waarover de Grote Raad opnieuw zal beslissen over de precieze bewoordingen.

Volgens de indieners van de motie kennen de kantons St. Gallen, Zürich en Graubünden al zo'n verbod.

Ook weidenetten komen onder voorwaarden

Het voorstel beperkt zich niet tot prikkeldraad. Flexibele weidenetten mogen pas kort voor het begin van de beweiding worden geplaatst, moeten regelmatig worden gecontroleerd en snel weer worden verwijderd. De indieners van de motie eisen daarvoor een termijn van acht dagen, de regering wil zelfs hooguit vijf werkdagen.

Precies dit probleem documenteert Wild beim Wild al jaren. Al in 2015 stierf in Wallis een lynx een kwellende dood in een weidenet, zoals te lezen is in het artikel «Weidenetten zijn dodelijke vallen». Een petitie voor een verkoopverbod op gevaarlijke weidenetten verwijst naar schattingen volgens welke jaarlijks duizenden wilde dieren in Zwitserland in hekken omkomen.

Sankt Gallen toont: een verbod alleen is niet genoeg

Hoe moeilijk de uitvoering is, blijkt uit de buurkanton. In Sankt Gallen gaat het verbod terug op het volksinitiatief «Stopp dem Tierleid – gegen Zäune als Todesfallen für Wildtiere» (Stop dierenleed – tegen hekken als dodelijke vallen voor wilde dieren), dat Pro Natura, WWF en de Sankt Galler recreatieve jagers gezamenlijk hadden gelanceerd. Wild beim Wild berichtte in 2019 over de start van de campagne tegen hekken als dodelijke vallen. Uiteindelijk kreeg een tegenvoorstel de voorkeur en werd het initiatief ingetrokken.

Sinds 1 oktober 2021 gelden in Sankt Gallen nieuwe bepalingen voor hekken in de leefomgeving van wilde dieren. Prikkeldraad is buiten het zomerweidegebied verboden; niet langer toegestane hekken moesten vóór 30 september 2025 verwijderd worden. In het zomerweidegebied blijft prikkeldraad alleen toegestaan als vervanging van bestaande hekken op runderweiden die al zo omheind waren, en moet het buiten de zomerweideperiode worden weggehaald. Flexibele weidenetten mogen ten vroegste acht dagen voor het begin van het weideseizoen worden geplaatst en moeten uiterlijk acht dagen na de laatste weidedag worden verwijderd. Overtredingen kunnen worden bestraft met boetes tot 20.000 frank.

Toch bekritiseerde Peter Weigelt, voorzitter van de Sankt Galler recreatieve jagers, begin 2026 tegenover Keystone-SDA dat er nog altijd "honderden, zo niet duizenden kilometers" prikkeldraad in de kanton gespannen staan.

Bij de kanton Sankt Gallen, waar de meldingen over ongeoorloofde hekken samenkomen, ziet het er sindsdien duidelijk beter uit. Toch moesten vorig jaar meer dan een dozijn verantwoordelijken bij het openbaar ministerie worden aangegeven. Niet alleen wegens prikkeldraad, maar ook wegens weidenetten die lang na het weghalen van het vee bleven staan. In lager gelegen gebieden is prikkeldraad vrijwel verdwenen; meldingen komen vooral uit de berggebieden. Ook daar werd de verplichting om het draad na afloop van de zomerweideperiode weg te halen, niet overal nageleefd.

Duiding

De unanieme stemming in Thurgau is een allang noodzakelijke stap. Hekken zijn niet het enige obstakel voor wilde dieren, zoals ook blijkt uit de gevolgen van stalen muren en prikkeldraad aan grenzen tonen, maar een van de meest vermijdbare.

Doorslaggevend zal zijn of Thurgau leert van de ervaringen in St. Gallen: met doeltreffende controles, duidelijke bevoegdheden en voelbare gevolgen. En met een eerlijke discussie over wie zich als beschermer van de wilde dieren presenteert. Dat recreatieve jagers zich inzetten tegen omheiningen als dodelijke vallen, is toe te juichen. Geloofwaardig wordt deze inzet echter pas wanneer ook de vermijdbare dood door de recreatieve jacht zelf ter discussie wordt gesteld.