Nidwalden: SVP wil nog maar 50 tot 100 wolven in Zwitserland

De SVP-Landräte Beat Risi en Sepp Gabriel uit Buochs willen de wolfsbescherming in Zwitserland opheffen en de populatie terugbrengen tot 50 à hoogstens 100 dieren.

Hun motie dienden ze op 23 oktober 2026 in bij de Nidwaldner Landrat. Het kanton moet daarmee bij de Bond een standsinitiatief indienen om de wolfsbescherming op te heffen. De SVP maakte het initiatief op 2 november openbaar met een mededeling, die onder meer de "Nidwaldner Zeitung" en de "Bote der Urschweiz" hebben gepubliceerd. Ook in Luzern en Uri liggen initiatieven met dezelfde strekking: in Luzern is de motie M 744 van SVP-Kantonsrat Fritz Gerber sinds 30 maart 2026 aanhangig, in Uri werd in september een motie ingediend.

Wat de motie eist

De wolf moet voortaan regulier bejaagd kunnen worden, met uitzondering van het Zwitserse Nationaal Park. De kantons mogen aanvullende beschermde gebieden aanwijzen, de Bond stelt jaarlijkse afschotaantallen vast. Doel is een in heel Zwitserland uniforme regulering en een vermindering van de populatie tot 50 à 100 dieren.

Als motivering wordt een belasting genoemd voor de alpenlandbouw, de veehouderij en steeds vaker ook voor de bevolking. Landrat Beat Risi wordt in de mededeling als volgt geciteerd: "In Nidwalden is de wolf geen fantasie meer, maar realiteit. Gedode schapen, verunsekerde boeren, waarnemingen vlak bij bebouwing", daarbij komen kinderen die na een ontmoeting met de wolf bang zijn. Sepp Gabriel benadrukt: "Het gaat niet om uitroeiing, maar om een evenwicht dat weer functioneert." Volgens de motietekst, waaruit de "Schweizer Bauer" citeert, verwijzen de indieners bovendien naar stijgende aantallen aanvallen, naar vergunde afschoten die niet uitgevoerd konden worden en naar de roedeldichtheid in de buurkantons. Een aantal aanvallen voor Nidwalden noemen ze niet.

In Uri had Landrat Alois Arnold (SVP) in september een motie ingediend die van de regering eveneens een kantonnale initiatief eist om de bescherming van de wolf op te heffen; ook daar moet de wolf, met uitzondering van het Nationaal Park, worden vrijgegeven voor de reguliere jacht, zoals de «Bote der Urschweiz» op 30 september meldde. In Luzern had de motie van Fritz Gerber al in het voorjaar kritiek uitgelokt, zoals de «Luzerner Zeitung» meldde.

Driekwart van de populatie moet verdwijnen

De motie is gebaseerd op de cijfers van de KORA-monitoring: 350 wolven, 43 roedels en meer dan 150 welpen in het monitoringjaar 2025/26. Een bovengrens van 50 tot 100 dieren zou betekenen dat tussen 250 en 300 wolven worden gedood, oftewel 71 tot 86 procent van de 350 vastgestelde dieren. Met een «evenwicht» heeft dat weinig te maken. Bovendien is zelfs de huidige ondergrens van 12 roedels, verdeeld over vijf regio's, politiek vastgesteld. In stukken van het BAFU uit 2023, die de IG Wild beim Wild op grond van de openbaarheidswet in handen heeft, noemt het Bundesamt 20 roedels «de kleinste biologisch en juridisch te onderbouwen wolvenpopulatie». Over het getal 12 stelt het: «Voor 3+3+2+2+2=12 bestaat geen enkele inhoudelijke onderbouwing.» Een bovengrens van 50 tot 100 dieren, solitaire dieren en welpen meegeteld, zou nog veel lager liggen.

Zelfs het huidige afschotbeleid is volgens de Gruppe Wolf Schweiz niet duurzaam. Als Zwitserland een eiland was, zou de wolf hier uitsterven, zei David Gerke op 3 november op een persconferentie van de milieuorganisaties; alleen de immigratie vanuit Italië compenseert dat. Hoeveel wolven er alleen al sinds september zijn gedood, laat onze Teller wolfsafschotten Zwitserland 2026/27.

De aantallen gedode dieren nemen af

De motie komt op een moment waarop de schade duidelijk afneemt. Volgens een balans van de Gruppe Wolf Schweiz zijn er tot eind juli in heel Zwitserland ongeveer 180 landbouwhuisdieren gedood, tegen iets meer dan 400 in dezelfde periode van het jaar ervoor; Ticino is hierin niet meegerekend. In Wallis stonden van de 267 tot eind oktober gedode landbouwhuisdieren er 110 zonder kuddebescherming in de wei, zoals blijkt uit de officiële balans van de gedode dieren, die we in de Wallis-ticker hebben geanalyseerd.

Ook het beeld van de wolf die gevaarlijk wordt voor kinderen houdt geen stand tegenover de feiten. Een gedocumenteerde aanval van een vrij levende wolf op een mens is er in Zwitserland sinds de terugkeer van de soort, naar de huidige stand van kennis, niet geweest. De duiding hierbij geeft het artikel «Is de wolf in Zwitserland gevaarlijk voor mensen? Feiten en mythes».

Juridisch op dun ijs

Op landelijk niveau gaat het debat al in een vergelijkbare richting. De Nationalrat heeft op 23 september met 116 tegen 73 stemmen bij 6 onthoudingen motie 25.4464 aangenomen, die wolvenafschot mogelijk moet maken vanaf een vooraf bepaalde populatiegrootte; we berichtten hierover in het artikel „Wolven-drempelwaarde: Nationale Raad stemt in met afschot op voorraad» bericht. Een volledige opheffing van de bescherming zou echter veel verder gaan. In het federale parlement zijn volgens Pro Natura inmiddels zo'n 220 moties over de wolf ingediend, zoals de Franstalige directrice Sarah Pearson Peret op 4 november tegenover RTS zei. De organisaties eisen dat deze reeks losse wijzigingen wordt gestopt en dat de wolf wordt behandeld in de vanaf 2028 geplande algehele herziening van de jachtwet.

Zwitserland is gebonden aan de Conventie van Bern (SR 0.455). Ook na de terugstelling van de wolf van „streng beschermd” naar „beschermd” moeten de verdragsstaten krachtens artikel 7 van de conventie het gebruik zo regelen dat de populaties niet in gevaar komen. Welke toezeggingen het BAFU al aan de Raad van Europa heeft gedaan en hoe de praktijk daarvan afwijkt, laat het artikel „15 toezeggingen aan de Raad van Europa” zien. Bovendien heeft de bevolking in september 2020 een herziening van de jachtwet verworpen die preventief wolvenafschot had vergemakkelijkt. Twee jaar later schreef het parlement de preventieve regulering desondanks in de wet.

Eerst moet de Nidwaldner Regierungsrat zijn standpunt over de motie bepalen, daarna beslist de Landrat. Een kantonnaal initiatief verplicht het federale parlement er slechts toe de kwestie te behandelen. Om de wolf jaagbaar te maken, zou de jachtwet moeten worden gewijzigd, en daartegen zou een referendum kunnen worden aangevraagd.

Commentaar: angst als reden voor afschot

De mededeling van de SVP noemt geen enkel cijfer over aanvallen op vee in het eigen kanton, maar wel kinderen die bang zijn. Wie driekwart van een beschermde soort wil doden, moet meer kunnen aanvoeren dan sentimenten. De cijfers laten het tegendeel zien van wat de motie beweert: waar wordt beschermd, nemen de schades af, en volgens David Gerke van de Gruppe Wolf Schweiz heeft Zwitserland nu al het laagste aantal aanvallen per individuele wolf van alle Alpenlanden.

Dat de SVP binnen zeven maanden in Luzern (maart), Uri (september) en Nidwalden (oktober) voorstellen met dezelfde strekking indient, toont aan dat het niet om lokale problemen gaat, maar om een gecoördineerde campagne. Roofdieren zoals de wolf zijn geen storende factor die je kunt terugschieten tot een politiek gewenst aantal. Ze reguleren hoefdierpopulaties en ontlasten het bos, zoals ons Wolf-dossier laat zien. Als volgens de Gruppe Wolf Schweiz al de huidige populatie zonder immigratie niet zou overleven, dan zou een populatie van 50 tot 100 dieren zeker geen levensvatbare populatie zijn.

Bronnen

• Nidwaldner Zeitung (mededeling van de SVP, gelijkluidend in Bote der Urschweiz), 2 november 2026: Nidwalden moet standsinitiatief over de wolf indienen
• Schweizer Bauer: Nidwalden: SVP-landraden willen wolfsbescherming opheffen
• Bote der Urschweiz (CH Media), 30 september 2026: Wolf moet worden vrijgegeven voor de jacht
• Luzerner Zeitung: Luzernse SVP-kantonsraadslid wil bescherming van de wolf opheffen
• BauernZeitung, 3 november 2026: Milieuorganisaties eisen een integraal overzicht in plaats van lapwerk bij de JSG-herziening
• Keystone-SDA via nau.ch, 3 november 2026: Milieuorganisaties eisen volledige herziening van de jachtwet vanwege de wolf
• RTS, 4 november 2026: Pro Natura, Groupe Loup Suisse ou encore BirdLife militent pour les intérêts du loup