Nidwalden: Hobbyjager schoot twee herten na het einde van de schiettijd

Een hobbyjager heeft in het kanton Nidwalden twee edelherten ongeveer 15 minuten na het einde van de toegestane schiettijd geschoten.

Het Hooggerechtshof van Nidwalden bevestigde op 7 november 2024 de veroordeling wegens meervoudige nalatige overtreding van de jachtwet. Samen met de boete, de waardevervanging en de proceskosten moet de man 8.270 frank aan de gerechtskas betalen. Het geanonimiseerde vonnis werd op 17 april 2026 gepubliceerd.

Twee schoten in de schemering

Op de avond van 6 september 2022 begaf de hobbyjager zich rond 19.30 uur naar een open plek in het bos boven een woning in de gemeente X. Tijdens de hoogjacht van 1 tot 20 september 2022 waren de schiettijden in het kanton Nidwalden beperkt tot 06.00 tot 20.30 uur. Toen de herten uit het bos kwamen, loste de hobbyjager twee schoten en schoot een hertenkalf en een spitser, een jong hert.

Een melding van een buurtbewoner bij de politie bracht de zaak aan het rollen. Twee informanten verklaarden de schoten pas na 20.40 uur te hebben gehoord. De hobbyjager zelf bleef bij zijn lezing dat hij het tweede schot loste toen de kerkklok 20.30 uur sloeg. De rechtbank ging in zijn voordeel uit van de vroegst genoemde tijdstippen en kwam tot de conclusie dat beide schoten na 20.30 uur vielen.

Geschil over opzet of nalatigheid

De kantonrechtbank van Nidwalden had de man in maart 2024 wegens nalatige overtreding bestraft met een boete van 2.500 frank. Het Openbaar Ministerie stelde tegen het vonnis hoger beroep in bij het Hooggerechtshof. Het eiste een schuldigverklaring wegens opzettelijke overtreding en een voorwaardelijke geldboete van 15 dagboetes van elk 115 frank.

De aanklager voerde aan dat de hobbyjager om 20.20 uur voor het laatst op de klok had gekeken en wist dat hij slechts tot 20.30 uur mocht schieten. Als ervaren hobbyjager met zo'n 40 jaar praktijkervaring had hij zich ervan bewust moeten zijn dat de tijd krap werd. Hij had de «extreme jachtbeleving» niet willen mislopen en de overschrijding van de schiettijd op de koop toe genomen.

Het Obergericht volgde deze argumentatie niet. Het kwam tot de conclusie dat de hobbyjager zich door de opwinding in de situatie in de tijd had verkeken en ervan overtuigd was nog binnen de schiettijd te schieten. Daarmee ontbreekt het voor opzet vereiste wetens- en willensaandeel. Bij plichtsgetrouwe voorzichtigheid had hij echter het tijdvenster in het oog moeten houden, bijvoorbeeld door vóór de schoten opnieuw op de klok te kijken. Het blijft daarom bij een door nalatigheid gepleegd feit.

Meer dan 8’000 frank te betalen

Het Obergericht bevestigde de boete van 2’500 frank, bij verwijtbare niet-betaling vervangend tien dagen vrijheidsstraf. Daar komen een waardevergoeding van 4’000 frank ten gunste van het kanton Nidwalden bij, evenals proceskosten van 1’770 frank. In totaal moet de hobbyjager de gerechtskas 8’270 frank betalen. De in beslag genomen verkoopopbrengst van 272 frank voor het geschoten koekalf werd verbeurd verklaard.

Omdat het openbaar ministerie met zijn verzoeken faalde, komen de kosten van de beroepsprocedure van 1’500 frank ten laste van de staatskas. Niet meer aangevochten was een aanvullende veroordeling wegens overtreding van de wapenwet: de jager had een vuurwapen vervoerd zonder wapen en munitie te scheiden.

Streng bij de vorm, mild bij de uitwerkingsbereidheid

Het geval toont een fundamentele spanning van de hobbyjacht. Schiettijden zijn geen bureaucratie, maar beschermingsregels. Ze moeten waarborgen dat er alleen bij voldoende licht wordt geschoten, dat dieren betrouwbaar worden geïdentificeerd en niet aangeschoten worden en dat de jacht controleerbaar blijft. Wie in de schemering schiet, verhoogt het risico op misschoten en kwalvol stervende dieren.

Opmerkelijk blijft de motivering: een hobbyjager met vier decennia ervaring wordt nagegeven dat hij zich in de opwinding in de tijd had vergist. Wat als verzachtende omstandigheid wordt geduid, laat zich ook anders lezen. Wanneer routine en ervaring nu juist niet beschermen tegen het op het beslissende moment negeren van de eenvoudigste regel, rijst de vraag naar de betrouwbaarheid van het systeem als geheel. Het verschil tussen «nog toegestaan» en «al verboden» beslist hier over leven en dood van wilde dieren.