Kanton Vaud lanceert veiligheidscursus voor hobbyjagers

Kanton Vaud heeft een nieuwe, vrijwillige veiligheidsopleiding voor hobbyjagers gelanceerd en financiert deze met 2500 frank per jaar.

Een verplichting wordt onderzocht. Aan de eerste uitvoering in Noord-Vaud namen zo'n 130 hobbyjagers deel, volgens RTS een primeur in de Romandie.

Het initiatief werd in gang gezet door een dodelijk incident in november 2024. RTS berichtte hierover en leverde daarbij twee cijfers die een nauwkeurigere duiding behoeven.

De «medeleerling» die er geen was

RTS schrijft dat een hobbyjager uit Vaud in 2024 «een van zijn medeleerlingen» («condisciple») per ongeluk zou hebben gedood. Dat klinkt als een ongeval onder opleidingsdeelnemers. In werkelijkheid vond het incident plaats op 24 november 2024 tijdens een wildezwijnenjacht in Oulens-sous-Échallens: een destijds ongeveer 80-jarige hobbyjager, een voormalig voorzitter van de Diana Vaud, loste vanaf een hoogte verboden opjaagschoten om wilde zwijnen uit het struikgewas te drijven. Een kogel trof dodelijk het hoofd van een 64-jarige jachtcollega uit het kanton Fribourg, die zich onder aan de hoogte had opgesteld.

In mei 2026 werd de schutter wegens dood door schuld veroordeeld tot tien maanden voorwaardelijk, tot een boete van 2000 frank, moest hij zo'n 75’000 frank aan de familie van het slachtoffer betalen en kreeg hij een tot drie jaar ingekort jachtverbod, onder meer opdat hij zijn kleinzoon kan blijven begeleiden op de hobbyjacht. Voor de bewering dat een hobbyjager in Zwitserland een instructeur zou hebben doodgeschoten, is in de beschikbare bronnen geen bewijs te vinden. Ook deze zaak betreft een ervaren jachtcollega, geen opleidingssituatie.

De rondgestrooide ongevallencijfers: wat ze werkelijk laten zien

RTS beroept zich op ChasseSuisse met 300 gemelde jachtongevallen per jaar en 23 doden in tien jaar. Beide cijfers zijn fragmenten uit verschillende onderzoeken en worden door RTS zonder duiding naast elkaar gezet.

De 300 ongevallen komen uit de UVG-ongevallenverzekeringsstatistiek en registreren uitsluitend verplicht tegen ongevallen verzekerde werknemers. Gepensioneerden, zelfstandigen en andere groepen ontbreken volledig, uitgerekend die bevolkingsgroep die onevenredig sterk vertegenwoordigd is onder de hobbyjagers. Rekenkundig levert dat weliswaar één jachtongeval om de 29 uur op, maar dat is een jaargemiddelde uit een deelstatistiek, geen volledige registratie.

Parallel circuleert een derde, aanzienlijk hoger cijfer: volgens de BFU-statistiek stierven alleen al tussen 2000 en 2019 meer dan 75 mensen in de context van de hobbyjacht. Dit cijfer is niet direct vergelijkbaar met de 23 doden uit de ChasseSuisse-analyse, aangezien bron, periode en registratiewijze van elkaar verschillen. Meer daarover in ons Dossier over jachtslachtoffers in Europa.

De centrale tegenstrijdigheid

De voorzitter van de Diana-secties van Vaud, Alexandre Berthoud, verklaart in de RTS-reportage de ongevalsoorzaken met «het niet-naleven van de veiligheid», vergelijkbaar met een rijfout in het verkeer. Precies dat bevestigde de rechtbank in de zaak Oulens-sous-Échallens: de veroordeelde schutter wist volgens de tenlastelegging dat schrikschoten verboden zijn en handelde toch. Een vrijwillige aanvullende opleiding met 130 deelnemers beantwoordt niet de vraag waarom een jarenlange verenigingsfunctionaris met tientallen jaren ervaring elementaire veiligheidsregels kon negeren, en het is evenmin een bewijs voor meer veiligheid.

De Jonge Groenen van Vaud eisten na het dodelijke ongeval verplichte bijscholing, periodieke gezondheids- en geschiktheidscontroles, het definitieve intrekken van de jachtvergunning bij zware overtredingen alsook een nultolerantie ten aanzien van alcohol tijdens de jacht. Destijds waren in het kanton noch een bijscholingsplicht noch verplichte gezondheidscontroles voorzien. Deze eisen en de omgang met het dodelijke incident ontbreken in de actuele RTS-reportage.