Geweld en dode dieren: de verborgen wereld van Groot-Brittannië met bendes hobbyjagers bij illegale hazendrijfjachten

Op een afgelegen boerderij in het Engelse graafschap Cambridgeshire wordt Mathew Latta tijdens de lunch opgeschrikt door luid motorlawaai.

Meer dan een dozijn terreinwagens breken door zijn erfpoort, meer dan 70 personen in militaire kleding en bivakmutsen stappen uit, honden worden van de riem gelaten. De voertuigen razen met hoge snelheid over de akkers, vernielen oogsten en schuren langs de tuinomheining van het gezin.

Latta omschrijft het als een volledig georganiseerd drijfjacht-evenement met deelnemers en wedstrijdhonden, waarbij toeschouwers meekijken en wedden. Hij heeft het als uiterst beangstigend ervaren. Zijn destijds zevenjarige dochter zou telkens weer hebben gevraagd of de mannen het huis binnen zouden komen.

Pas na ruim drie uur trekt de meute verder. Achter blijven vier voertuigen, waarvan er één is uitgebrand. Het konvooi was daarvoor door een gebied van ongeveer 32 kilometer in het graafschap getrokken, had andere voertuigen van de weg gedrukt en zelfs een tankstation overvallen.

Een oude «sport» die in het geheim voortleeft

Hazenhetsjacht («hare coursing») is een oude vorm van hobbyjacht, waarbij windhonden of lurchers hazen achtervolgen die vooraf uit hun schuilplaats worden opgejaagd. Er worden punten gegeven voor hoe vaak de honden de haas tijdens de ren dwingen een haakse wending te maken, maar ook voor de vangst zelf. In Groot-Brittannië werd deze vorm van hobbyjacht in 2005 verboden, nadat ze in de 19e eeuw haar hoogtepunt had bereikt. Sindsdien bestaat ze voort als illegale ondergrondse handel, georganiseerd door bendes die met intimidatie en geweld elke controle verhinderen.

Onderzoek van de BBC onthulde wat zich achter deze façade verbergt: een verborgen netwerk van sterk georganiseerde illegale hetsjachtevenementen in landelijke gebieden, vaak 's nachts bij het licht van schijnwerpers, met troffeeën, hoge geldprijzen, waardevolle jachthonden en deels zelfs internationale weddenschappen.

Bijna 9’000 meldingen in drie jaar

Volgens antwoorden van de politie op verzoeken op grond van de Freedom of Information Act registreerde de BBC in de afgelopen drie jaar bijna 9’000 meldingen over hazenhetsjacht in het hele land. Officiële criminaliteitsstatistieken over dit delict ontbreken, het aantal niet-geregistreerde gevallen is dan ook vermoedelijk hoog.

In het geval van Lattas Farm onderzocht de politie van Cambridgeshire de zaak vervolgens intensief. Meer dan 40 personen werden gearresteerd, 25 aangeklaagd, waarvan er inmiddels verscheidene zijn veroordeeld. De daders waren deels uit ver afgelegen regio's gekomen, bijvoorbeeld uit Lincolnshire, Leicestershire, Berkshire en Noord-Wales. Een leidinggevend politiefunctionaris spreekt van een «heuse operatie».

Bij een huiszoeking stelde de politie ten slotte de troffee veilig waarom was gestreden: de «Super 8 Cup», versierd met afbeeldingen van honden en hazen, ongeveer 61 centimeter hoog, ongeveer zo groot als de Engelse FA Cup-beker.

Miljoenenhandel met honden en weddenschappen

De omvang van de financiële belangen achter de illegale hobbyjacht is aanzienlijk. Op een door de BBC bekeken video is te zien hoe acht mannen in een kroeg over een lurcher onderhandelen, die op de tafel voor hen staat. De hond was kampioen van de Super 8 Cup 2025 en werd voor 55’000 pond verkocht.

De prijzenpot van de Super 8 Cup zou rond de 50’000 pond hebben gelegen, het inschrijfgeld bij 1’000 pond per deelnemer. Volgens de politie vloeit dit geld onder meer naar voertuigenpools en zelfs naar gerechtskosten voor het geval van een inval.

Het hoofd van de nationale Britse eenheid voor misdaad tegen wilde dieren bevestigt bovendien dat in enkele gevallen ook geld uit livestreams voor gokkers in China in de illegale handel is gevloeid. Buitenlandse weddenschappen waren voor de Britse bendes echter niet essentieel noodzakelijk om hun hobby te financieren.

Het gaat niet om «minimumloon-criminaliteit», maar om enkele van de best georganiseerde criminelen van het land, aldus de rechercheur. Terwijl er nog steeds kleinere, lokale evenementen zijn met een handvol mannen en honden, is de organisatiegraad van grotere evenementen door de invloed van de georganiseerde misdaad vertienvoudigd.

Terreur tegen landbouwers

Van 27 geïdentificeerde zwaarste verdachten op het gebied van hazenhetsjacht hebben volgens rechercheurs allen op vijf na banden met de georganiseerde misdaad. Het gaat om gewelddadige criminelen die mensen, dieren en vrouwen misbruiken, wapens dragen en dreigementen uiten.

Een enquête onder ongeveer 50 grondbezitters en bedrijven, uitgevoerd via de branchevereniging Country Land and Business Association, schetst een schokkend beeld. Bijna alle ondervraagden meldden materiële schade, een bedrijf in Essex meldde meer dan 100 incidenten, een boerderij in North Yorkshire zelfs 150. 29 van de ondervraagden gaven aan met geweld te zijn bedreigd.

Daartoe behoorden dreigementen om honden te ontvoeren, gebouwen plat te branden, anonieme telefoontjes met doodsbedreigingen, aanvallen met katapulten op voertuigen alsook aanwijzingen dat men wist waar de gezinnen woonden en de kinderen naar school gingen.

Een landbouwer in Wiltshire probeerde zijn ongeveer 1’200 hectare grote land te beveiligen met betonblokken, boomstammen en greppels. Tevergeefs, de bendes dringen nog steeds binnen, pogingen tot confrontatie eindigen met dreigementen tegen hemzelf.

Dode dieren als boodschap

Een bijzonder verontrustend aspect van het onderzoek betreft het gericht neerleggen van dode dieren ter intimidatie. In het plaatsje Awbridge in Hampshire werden meer dan 20 kadavers, waaronder een onthoofd muntjakhert, voor een basisschool neergelegd. In Broughton werden ongeveer 50 dode hazen samen met een dode kerkuil en een dode torenvalk voor de dorpswinkel verspreid.

Een voormalige wildbeheerder die de betrokken regio goed kent, duidt zulke acties als een boodschap: men was er geweest, maar had zich niet laten betrappen. In de enquête onder grondbezitters gaven 35 ondervraagden aan dat dode dieren opzettelijk op hun land waren achtergelaten. De boodschap aan de lokale bevolking luidt: men kan doen wat men wil, omdat niemand het controleert.

In de zaak Broughton lukte het de politie na forensische analyse van de dode roofvogels een aanhouding te verrichten. De verdachte werd veroordeeld voor het bezit van de beschermde dode vogels, maar vrijgesproken van de aanklacht wegens zaakbeschadiging door het neerleggen van de kadavers, aangezien de beeldopnamen geen eenduidige identificatie toelieten.

Een politieagent vertelt over een bijzonder ondubbelzinnig geval: dierenkadavers waren ooit zo op een weg neergelegd dat ze de woorden «vang me» vormden.

Duiding: ook in Zwitserland een bekend patroon

Het BBC-onderzoek laat op exemplarische wijze zien hoe de georganiseerde misdaad zich nestelt in vormen van hobbyjacht, zodra controle en handhaving ontbreken. In Groot-Brittannië gebeurt dit buiten elke vergunning om, door bendes die een in 2005 verboden bloodsport-handel ondergronds voortzetten.

In Zwitserland toont zich een verwant, maar anders gelegen probleem binnen het legale systeem: wij documenteren in onze rubriek Criminaliteit & Jacht herhaaldelijk gevallen waarin gelicentieerde hobbyjagers met legale toegang tot wapens gewelddadig werden tegen mensen. In de zaak van Faido en Leontica schoot een als hobbyjager bevestigde man zijn ex-vrouw dood, vermoedelijk met gebruik van een geluiddemper die voor hobbyjagers via jachtrechtelijke uitzonderingsvergunningen toegankelijk is, en blies vervolgens een huis op, waarbij meerdere politieagenten gewond raakten.

Beide zaken, zowel de Britse als de Zwitserse, werpen uiteindelijk dezelfde grondvraag op: hoe consequent wordt de toegang tot dodelijke wapens in de omgeving van de hobbyjacht daadwerkelijk gecontroleerd, of het nu gaat om georganiseerde bendes buiten de wet of om ontoereikende geschiktheidstoetsen binnen het legale systeem?

Volgens de IG Wild beim Wild is er voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidskeuringen naar Nederlands model, evenals een bindende maximumleeftijd. De grootste leeftijdsgroep onder de hobbyjagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals afnemend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwakte en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevalanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant stijgt.

De regelmatige berichten over jachtongevallen, dodelijke fouten en het misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem duidelijk. Het particuliere bezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor recreatieve doeleinden onttrekt zich grotendeels aan een continue controle. Vanuit het oogpunt van de IG Wild beim Wild is dit niet langer te verantwoorden. Een praktijk die gebaseerd is op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimatie.

Hobby-jacht berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische devaluatie van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soort. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van de hobbyjacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander terrein wordt zozeer gekenmerkt door verhullende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld genormaliseerd wordt, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, verifieerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.