EU stelt loodverbod op jachtmunitie zeven jaar uit

Het REACH-comité van de Europese Commissie heeft op 25 juni 2026 een nieuwe versie van het loodverbod voor jachtmunitie goedgekeurd.

In plaats van de oorspronkelijk voorziene achttien maanden geldt voor loodhagel voortaan een overgangstermijn van zeven jaar, terwijl kogelprojectielen volledig buiten het toepassingsgebied van de verordening vallen.

Wat op 25 juni werd besloten

De vertegenwoordigers van de EU-lidstaten kwamen in het REACH-comité tot een compromistekst die het oorspronkelijke verbodsvoornemen van de Europese Commissie sterk afzwakt. Loodhagel voor de hobbyjacht zou pas na een overgangstermijn van zeven jaar worden verboden, nadat de termijn in de afgelopen onderhandelingsrondes stapsgewijs van drie via vijf naar zeven jaar werd opgerekt. Kogelmunitie met loodgehalte, die voor predatoren en hoefwild wordt gebruikt, werd volledig uit het reguleringsvoornemen geschrapt. Het besluit is nog geen definitieve wet. Raad en Parlement moeten het compromis binnen drie maanden goedkeuren voordat het als bindende wijziging van de REACH-verordening (EG) nr. 1907/2006 in werking kan treden.

Voor de hobbyjachtlobby is de beslissing een succes. De voorzitter van de Franse Fédération Nationale des Chasseurs, Willy Schraen, waardeerde het resultaat publiekelijk als een bevestiging dat de «realiteiten van het platteland» het hadden gewonnen van een commissie die deze lange tijd had genegeerd.

Wie de vertraging doorzette

De drijvende kracht achter de verwatering was een bondgenootschap van hobbyjachtverenigingen en munitie-industrie. Op Europees niveau coördineerde de koepelorganisatie FACE (Federation of Associations for Hunting and Conservation of the EU) het lobbywerk richting het REACH-comité en organiseerde in november 2025 een bijeenkomst in het EU-parlement, waar de munitiefabrikantenvereniging AFEMS waarschuwde voor «aanzienlijke gevolgen» voor de branche. In Frankrijk bundelden de FNC, de munitiefabrikantenvereniging SNAFAM en de CSNA hun krachten om bij de Franse regering aan te dringen op een verlenging van de termijnen. Meerdere regeringen, waarvan de namen in de vergaderverslagen van het comité niet afzonderlijk worden bekendgemaakt, brachten volgens overeenstemmende berichten uit de jachtpers geopolitieke en veiligheidspolitieke bezwaren naar voren: gezien de huidige bewapeningssituatie kon men de munitie-industrie, die civiele en militaire productie parallel bedrijft, geen dergelijke snelle industriële omschakeling opleggen.

Ook binnen Frankrijk verliep het front niet eenduidig. Terwijl de minister van Milieu een termijn van vijf jaar verdedigde, eiste de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Bruno Retailleau een vertraging tot maximaal tien jaar en liet de economische en veiligheidspolitieke gevolgen voor de uitrusting van de veiligheidsdiensten speciaal onderzoeken voordat de regering zich positioneerde.

Wie zich inzette voor een snel verbod

Aan de andere kant stonden de wetenschap en de Europese vogel- en natuurbescherming. Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) had reeds in 2021 een omvattende beperking voorgesteld, hun wetenschappelijke comités RAC en SEAC bevestigden in 2023 in hun rapporten dat de risico's voor milieu en menselijke gezondheid een verbod rechtvaardigen. BirdLife International, waarvan de Franse partnerorganisatie LPO al meer dan twintig jaar strijdt voor een omvattend loodverbod, noemde het oorspronkelijke ontwerp van de Commissie een «historische stap» en bekritiseert de huidige verwatering scherp. Een door BirdLife gedragen petitie voor een EU-breed verbod verzamelde meer dan 61’000 handtekeningen. Toen het EU-parlement in 2020 stemde over het voorafgaande verbod op loodhagel in wetlands, probeerde de rechtspopulistische fractie Identiteit en Democratie tevergeefs het voornemen via een resolutie te kelderen; 499 afgevaardigden stemden tegen.

Waarom de procedure al jaren duurt

De vertragingstactiek volgt een terugkerend patroon dat sinds het eerste ECHA-beperkingsvoorstel van 2018 waarneembaar is: elke onderhandelingsronde levert een verlenging van de overgangstermijnen op, zonder dat de onderliggende wetenschappelijke beoordeling verandert. Het geschil draait allang niet meer om de vraag of lood giftig is, maar alleen nog om hoeveel uitzonderingen en hoe lange overgangsperioden de politiek toestaat. De REACH-comitéprocedure begunstigt deze dynamiek structureel: omdat de Commissie afhankelijk is van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, volstaat een gecoördineerde blokkademinderheid om termijnen in het naonderhandelingsproces steeds verder op te rekken, zonder het voornemen formeel te laten stranden.

De situatie in Zwitserland

Zwitserland is geen EU-lidstaat en dus niet rechtstreeks gebonden aan het REACH-besluit, maar volgt het Europese chemicaliënrecht traditioneel met vertraging in het kader van de autonome overname. Nationaal vertoont zich exact hetzelfde vertragingspatroon als in Brussel. Sinds 1998 is loodhagel bij de watervogeljacht verboden, maar andere gebieden bleven jarenlang ongeregeld. Een motie van nationale raadslid Martina Munz (SP/SH) voor een verregaand verbod op loodhoudende munitie strandde in 2023 uiterst nipt in de Nationale Raad met 99 tegen 94 stemmen.

Pas de herziene jachtverordening, die per 1 februari 2025 in werking trad, verbiedt loodhoudende kogelmunitie vanaf kaliber 6 mm voor de hobbyjacht op evenhoevigen. Maar ook hier geldt een lange overgangstermijn: tot 31 december 2029 blijft de oude munitie toegestaan, zodat de kantons tijd krijgen om hun eigen verordeningen aan te passen. Loodhagel buiten wetlands blijft nog steeds volledig ongereguleerd. Het resultaat is een kantonaal lappendeken: Graubünden verbiedt loodhoudende kogelmunitie bij de hoogjacht al sinds 2021, Appenzell Ausserrhoden en Sankt Gallen zijn eveneens voorop gegaan, terwijl talrijke andere kantons wachten op een nationale oplossing die consequent wordt uitgesteld.

Gezondheidsautoriteiten waarschuwen intussen onveranderd: het Federaal Bureau voor Voedselveiligheid en Veterinaire Zaken (BLV) raadt kinderen tot zeven jaar, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en vrouwen met een kinderwens aan om praktisch af te zien van de consumptie van wildvlees, omdat een loodgehalte afkomstig van de munitie niet kan worden uitgesloten. Meer over de wetenschappelijke grondslagen, het lobbywerk en de politieke blokkades in Zwitserland vind je in het dossier Loodmunitie en hobbyjacht: feiten, verbod, lobbyanalyse.

Lied: «Blei im Wind»

Het gaat over de sporen die loodhoudende munitie achterlaat in dieren en het milieu.