EU stelt loodverbod bij jachtmunitie zeven jaar uit

Het REACH-Comité van de Europese Commissie heeft op 25 juni 2026 een nieuwe versie van het loodverbod voor jachtmunitie goedgekeurd.

In plaats van de oorspronkelijk geplande achttien maanden geldt voor loodhagel voortaan een overgangsperiode van zeven jaar, terwijl geweerkogels volledig buiten het toepassingsgebied van de verordening vallen.

Wat op 25 juni werd besloten

De vertegenwoordigers van de EU-lidstaten bereikten in het REACH-Comité overeenstemming over een compromistekst die het oorspronkelijke verbodsvoornemen van de Europese Commissie aanzienlijk afzwakt. Loodhagel voor de recreatieve jacht zou pas na een overgangsperiode van zeven jaar verboden worden, nadat deze termijn in de voorgaande onderhandelingsrondes geleidelijk werd opgerekt van drie naar vijf en vervolgens naar zeven jaar. Kogelmunitie met een loodaandeel, die wordt gebruikt voor roofdieren en evenhoevig wild, werd volledig uit het reguleringsvoorstel geschrapt. Het besluit is nog geen definitieve wet. De Raad en het Parlement moeten het compromis binnen drie maanden goedkeuren voordat het als bindende wijziging van de REACH-verordening (EG) nr. 1907/2006 in werking kan treden.

Voor de lobby van de recreatieve jacht is deze beslissing een succes. De voorzitter van de Franse Fédération Nationale des Chasseurs, Willy Schraen, bestempelde het resultaat publiekelijk als een bevestiging dat de «realiteiten van het platteland» het hadden gehaald tegen een Commissie die deze lange tijd had genegeerd.

Wie de vertraging doorvoerde

De drijvende kracht achter de verwatering was een alliantie van verenigingen voor recreatieve jacht en de munitie-industrie. Op Europees niveau coördineerde de koepelorganisatie FACE (Federation of Associations for Hunting and Conservation of the EU) de lobbyactiviteiten richting het REACH-comité en organiseerde in november 2025 een evenement in het EU-parlement, waar de munitiefabrikantenvereniging AFEMS waarschuwde voor «aanzienlijke gevolgen» voor de sector. In Frankrijk bundelden de FNC, de munitiefabrikantenvereniging SNAFAM en de CSNA hun krachten om bij de Franse regering aan te dringen op een verlenging van de termijnen. Verschillende regeringen, wier namen in de notulen van het comité niet afzonderlijk worden vermeld, voerden volgens eensluidende berichten uit de jachtpers geopolitieke en veiligheidspolitieke bezwaren aan: gezien de huidige bewapeningssituatie zou men de munitie-industrie, die civiele en militaire productie parallel uitvoert, geen dermate snelle industriële omschakeling kunnen opleggen.

Ook binnen Frankrijk liep het front niet gelijk op. Terwijl de minister van Milieu een termijn van vijf jaar verdedigde, eiste de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Bruno Retailleau een vertraging van maximaal tien jaar en liet hij apart onderzoek doen naar de economische en veiligheidspolitieke gevolgen voor de uitrusting van de veiligheidstroepen, voordat de regering een standpunt innam.

Wie zich inzette voor een snel verbod

Aan de andere kant stonden de wetenschap en de Europese vogel- en natuurbescherming. Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) had al in 2021 een omvattende beperking voorgesteld; de wetenschappelijke comités RAC en SEAC bevestigden in 2023 in hun adviezen dat de risico's voor milieu en menselijke gezondheid een verbod rechtvaardigen. BirdLife International, wiens Franse partnerorganisatie LPO al meer dan twintig jaar strijdt voor een omvattend loodverbod, noemde het oorspronkelijke voorstel van de Commissie een «historische stap» en bekritiseert de huidige verwatering scherp. Een door BirdLife gedragen petitie voor een EU-breed verbod verzamelde meer dan 61’000 handtekeningen. Toen het EU-parlement in 2020 stemde over het voorafgaande verbod op loodhagel in waterrijke gebieden, probeerde de rechts-populistische fractie Identiteit en Democratie tevergeefs het voorstel via een resolutie te torpederen; 499 afgevaardigden stemden ertegen.

Waarom de procedure al jaren aansleept

De vertragingstactiek volgt een terugkerend patroon dat al sinds het eerste ECHA-beperkingsvoorstel van 2018 waar te nemen is: elke onderhandelingsronde levert een verlenging van de overgangstermijnen op, zonder dat de onderliggende wetenschappelijke beoordeling verandert. Het geschil gaat al lang niet meer over de vraag of lood giftig is, maar alleen nog over hoeveel uitzonderingen en hoe lange overgangsperioden de politiek toestaat. De REACH-comitéprocedure bevordert deze dynamiek structureel: omdat de Commissie afhankelijk is van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, volstaat een gecoördineerde blokkerende minderheid om termijnen in het heronderhandelingsproces steeds verder op te rekken zonder het voorstel formeel te laten stranden.

De situatie in Zwitserland

Zwitserland is geen EU-lid en is daarom niet rechtstreeks gebonden aan het REACH-besluit, maar volgt de Europese chemicaliënwetgeving traditioneel met vertraging in het kader van de autonome naleving. Op nationaal niveau doet zich precies hetzelfde vertragingspatroon voor als in Brussel. Sinds 1998 is loodhagel bij de watervogeljacht verboden, maar andere gebieden bleven jarenlang ongereguleerd. Een motie van Nationaal Raadslid Martina Munz (SP/SH) voor een verregaand verbod op loodhoudende munitie strandde in 2023 in de Nationale Raad op het nippertje met 99 tegen 94 stemmen.

Pas de herziene jachtverordening, die op 1 februari 2025 in werking trad, verbiedt loodhoudende kogelmunitie vanaf kaliber 6 mm voor de recreatieve jacht op evenhoevigen. Maar ook hier geldt een lange overgangsperiode: tot 31 december 2029 blijft de oude munitie toegestaan, zodat de kantons tijd krijgen om hun eigen regelgeving aan te passen. Loodhagel buiten waterrijke gebieden blijft volledig ongereguleerd. Het resultaat is een kantonnale lappendeken: Graubünden verbiedt loodhoudende kogelmunitie bij de hertenjacht al sinds 2021, Appenzell Ausserrhoden en St. Gallen zijn eveneens voorgegaan, terwijl talrijke andere kantons wachten op een nationale oplossing die consequent wordt uitgesteld.

De gezondheidsautoriteiten waarschuwen intussen onverminderd: het Bundesamt für Lebensmittelsicherheit und Veterinärwesen (BLV) beveelt kinderen tot zeven jaar, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en vrouwen met kinderwens aan om in de praktijk af te zien van de consumptie van wildvlees, omdat een loodgehalte afkomstig van de munitie niet kan worden uitgesloten. Meer over de wetenschappelijke grondslagen, de lobbywerkzaamheden en de politieke blokkades in Zwitserland biedt het dossier Loodmunitie en recreatieve jacht: feiten, verbod, lobby-analyse.

Addendum van 9 oktober 2026: EU-Parlement laat het compromis passeren

Op 8 oktober 2026 heeft het Europees Parlement in Straatsburg het compromis van de REACH-commissie laten passeren. Voorstellen van rechtse afgevaardigden om het verbod op loodhagel op het laatste moment tegen te houden, vonden volgens het Deutsche Presse-Agentur geen voldoende meerderheid. Europarlementariër Manuela Ripa (ÖDP) sprak van een “duidelijke meerderheid” tegen de bezwaren. Daarmee kan de Europese Commissie de beperking formeel uitvaardigen. Wanneer ze dat doet, heeft ze nog niet meegedeeld. De regeling treedt 20 dagen na publicatie in het Publicatieblad van de EU in werking, maar de belangrijkste verplichtingen gelden volgens een woordvoerder van het Parlement pas zeven jaar daarna.

Inhoudelijk blijft het bij de verwaterde stand van juni. Na afloop van de termijn mag hagel met een loodgehalte van één gewichtsprocent of meer bij de recreatieve jacht en het sportschieten in de open lucht, op enkele uitzonderingen na, niet meer worden verkocht of gebruikt; ook het meevoeren ervan bij de recreatieve jacht wordt dan verboden. Loodhoudende kogelmunitie blijft toegestaan. Een bindend verbod op loodhagel treedt in de EU daarmee op zijn vroegst in 2033 in werking.

Voor Zwitserland verandert het besluit voorlopig niets. Loodhagel is hier nog steeds alleen bij de jacht op watervogels verboden, loodhoudende kogelmunitie vanaf 6 mm blijft tot eind 2029 toegestaan. Terwijl de EU nu tenminste een vast uitstappad voor hagel heeft, ontbreekt in Zwitserland elke termijn daarvoor. Hoezeer lood uit de recreatieve jacht aaseters schaadt, laat het artikel Record aantal baardgieren: lood uit de recreatieve jacht blijft gevaarlijk zien. Hoe de Europese koepelorganisatie van recreatieve jagers verboden op lood bestrijdt, beschrijft het artikel FACE: Hoe de jachtlobby meldingen van EU-instanties herschrijft en verboden op lood uitholt.

Voor IG Wild beim Wild is dit resultaat geen reden tot feesten: een gif waarvan de schadelijkheid al tientallen jaren is aangetoond, mag in de EU nog minstens zeven jaar verschoten worden, en Zwitserland heeft zelfs geen termijn vastgesteld. Een volledig verbod op lood in hagel en kogels zou vandaag mogelijk zijn, loodvrije alternatieven zijn allang verkrijgbaar.