Badanie gleby za pomocą torebek herbaty i majtek

W kwietniu 2021 roku naukowcy z Agroscope i Uniwersytetu w Zurychu rozpoczynają ogólnoszwajcarski projekt nauki obywatelskiej.

Jego celem jest systematyczne zbadanie zdrowia gleby. Jak dotąd jest to największy projekt tego rodzaju w Szwajcarii. Między Genewą a Engadyną zostanie pobranych łącznie 2’000 próbek i wykonanych zostanie wiele pomiarów.

Im bardziej rozłożone majtki, tym zdrowsza gleba

W projekcie zatytułowanym «Dowód rzeczowy: majtki» zastosowano nieco niezwykłą metodę pomiarową. Pierwsze 1’000 zgłoszonych osób otrzyma paczkę z dwiema parami bawełnianych majtek. Dla wszystkich pozostałych zainteresowanych przygotowano instrukcję, dzięki której mogą samodzielnie przeprowadzić badania. Majtki zakopuje się na polu, łące lub w ogrodzie. Po dwóch miesiącach wykopuje się je z powrotem. Im szybciej bawełniane majtki ulegają rozkładowi, tym więcej organizmów żywych jest aktywnych w glebie i tym zdrowsza jest gleba. Takie jest przynajmniej założenie, które zostanie sprawdzone w projekcie. Dzięki temu przedsięwzięciu można zebrać znacznie więcej danych, niż gdyby naukowcy musieli robić to wszystko sami.

Porównanie torebek herbaty z majtkami

Majtki są już od kilku lat wykorzystywane przez rolników w Kanadzie jako prosty wskaźnik zdrowia gleby. «Jednak dotąd nie sprawdzono, czy ta metoda spełnia standardy naukowe. Nikt nie wie, jak jest dokładna i czy rzeczywiście istnieje wyraźny związek między tempem rozkładu majtek a jakością gleby» – mówi kierownik projektu Marcel van der Heijden, ekolog w Agroscope i na Uniwersytecie w Zurychu. Aby to ustalić, uczestnicy zakopują dodatkowo różne torebki herbaty. «Są one dobrze ugruntowane w badaniach gleby. Wiadomo, jak długo rozkładają się różne rodzaje herbaty. Możemy to następnie porównać z bawełną, z której wykonane są majtki» – mówi Franz Bender, kierownik projektu. W tym celu rozłożone majtki są fotografowane i oceniane cyfrowo. «Dzięki temu można precyzyjnie określić stopień rozkładu– mówi Bender. Ochotniczy badacze-obywatele pobierają ponadto próbkę gleby, która może dostarczyć dodatkowych informacji o jakości gleby.

Najcenniejszy zasób świata jest zagrożony

Bez gleby życie ludzi na Ziemi byłoby niemożliwe. Gleba jest podstawą produkcji żywności i surowców, filtruje wodę i chroni przed zagrożeniami naturalnymi. Jest ponadto domem dla bilionów najmniejszych organizmów, które stanowią jedną czwartą światowej różnorodności gatunkowej. Ich obfitość i produktywność cechują zdrowe gleby. Ten najcenniejszy ze wszystkich zasobów jest jednak na całym świecie poważnie zagrożony, także w Szwajcarii. Erozja, nadmierne stosowanie agrochemikaliów i pestycydów oraz zabudowa zmniejszają każdego dnia powierzchnię produktywnej gleby. Na całym świecie co roku obszar dwuipółkrotnie większy od Szwajcarii ulega tak silnej degradacji, że nie można na nim już prowadzić rolnictwa. Więcej na ten temat środowisko i ochronę przyrody.