Toksyczne PFAS: wydry i delfiny w Anglii skażone

Delfiny, wydry, morświny, ryby i ptaki w całej Anglii mają w tkankach i narządach toksyczne „wieczne chemikalia”, jak wykazała analiza oficjalnych danych.

Sztucznie wytwarzane chemikalia nazywane PFAS, które zawdzięczają swoją nazwę temu, że się nie rozkładają, są wykorzystywane w wielu produktach konsumenckich i procesach przemysłowych. Niektóre z nich powiązano z poważnymi chorobami u ludzi i zwierząt, w tym z nowotworami. Stwierdzono, że PFAS zanieczyszczają na dużą skalę wodę i glebę, i przypuszcza się, że znajdują się we krwi każdego człowieka na Ziemi.

Powszechne skażenie u ponad 1’000 zwierząt

Oficjalne dane dotyczące ponad 1’000 zwierząt wykazały powszechne skażenie szeregiem substancji PFAS, w szczególności PFOS i PFOA.

Istnieje ponad 10’000 rodzajów PFAS, a o toksycznym oddziaływaniu większości z nich wiadomo niewiele.

Norma jakości środowiska dla PFOS mówi, że żadna ryba nie powinna zawierać w swoich tkankach więcej niż 9 mikrogramów na kilogram (9,1 µg/kg), aby chronić drapieżniki szczytowe oraz ludzi spożywających ryby przed bioakumulacją PFAS w organizmie. Jednak 12% ryb w zbiorach danych przekracza tę wartość graniczną, a niektóre, jak flądra i płoć, osiągają nawet 34 µg/kg lub 41 µg/kg. Podobne obciążenie środowiska dotyczy również szwajcarskich wód.

Prawie połowa wszystkich zwierząt przekracza wartości graniczne

Gdyby wartość graniczna obowiązywała dla wszystkich gatunków, przekroczyłaby ją niemal połowa wszystkich zbadanych zwierząt. Wielu uważa tę wartość graniczną za zbyt wysoką, a UE rozważa obniżenie progu do 0,077 µg/kg. W takim przypadku 92% zwierząt przekroczyłoby wartość graniczną.

Główni sprawcy: lotniska, wojsko i przemysł

Do głównych sprawców zanieczyszczenia PFAS należą lotniska, tereny wojskowe i producenci chemikaliów. Badanie Uniwersytetu w Cardiff z ubiegłego roku wykazało, że stężenia PFOA znaleziono u wydr żyjących w pobliżu zakładu chemicznego, w którym w przeszłości często przetwarzano PFOA, a wartości te malały wraz ze wzrostem odległości wydry od tego miejsca.

Do innych źródeł należą oczyszczalnie ścieków, remizy strażackie i ośrodki szkolenia straży pożarnej, przedsiębiorstwa metalowe, fabryki celulozy i papieru, producenci skóry i tekstyliów, zakłady energetyczne i przemysłowe oraz składowiska odpadów, w tym te historyczne i posiadające zezwolenie.

PFAS mogą też przedostawać się do gleby i wody poprzez skażone osady ściekowe rozprowadzane na gruntach rolnych. Według raportu angielskiego urzędu ochrony środowiska w całym kraju może istnieć nawet 10’000 miejsc szczególnie narażonych na PFAS. Niektóre z danych dotyczących zwierząt obejmują kilka dziesięcioleci. PFAS są trwałe i rozkładają się dopiero po tysiącach lat. Skażenie dziką zwierzyną toksynami środowiskowymi jest problemem globalnym, który dotyczy również szwajcarskiej polityki pestycydowej.