Toksyczne chemikalia wykrywane w wodzie deszczowej na całym świecie

Nowe wyniki badań pokazują, że woda deszczowa niemal wszędzie na Ziemi zawiera niepokojące ilości «wiecznych chemikaliów».

Substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) to duża grupa chemikaliów wytwarzanych przez człowieka, które nie występują w naturze. Są one określane jako «wieczne chemikalia», ponieważ nie rozkładają się w środowisku.

Mają właściwości nieprzywierające lub odporne na zabrudzenia, dlatego można je znaleźć w przedmiotach gospodarstwa domowego, takich jak opakowania żywności, elektronika, kosmetyki i naczynia kuchenne.

Jednak teraz naukowcy z Uniwersytetu Sztokholmskiego znaleźli je w wodzie deszczowej w większości miejsc na Ziemi – także na Antarktydzie. Nie ma bezpiecznego miejsca, by przed nimi uciec.

Woda deszczowa wszędzie nie nadaje się do picia

W ciągu ostatnich dwóch dekad wartości referencyjne dla niektórych z tych chemikaliów drastycznie spadły w związku z nowymi ustaleniami na temat ich toksyczności.

«W ciągu ostatnich 20 lat wartości referencyjne dla PFAS w wodzie pitnej spadły w zdumiewający sposób», mówi Ian Cousins, główny autor badania i profesor w Instytucie Nauk o Środowisku Uniwersytetu Sztokholmskiego, w czasopiśmie naukowym „Environmental Science & Technology”.

Przez długi czas nauka zakładała, że PFAS w końcu trafiają do morza i zostają tam tak silnie rozcieńczone, że stają się nieszkodliwe. Jednak niedawno naukowcy udowodnili, że kwasy perfluoroalkilowe mogą za pośrednictwem aerozoli z bryzgów wody ponownie przedostawać się do atmosfery. Oznaczałoby to, że powstał obieg tych nierozkładalnych biologicznie substancji. Ekstremalna trwałość i ciągły globalny obieg niektórych PFAS sprawią, że wspomniane wartości referencyjne będą nadal przekraczane

«Na podstawie najnowszych amerykańskich wytycznych dotyczących PFOA w wodzie pitnej, woda deszczowa wszędzie zostałaby uznana za nienadającą się do picia«, mówi.

«Chociaż w świecie uprzemysłowionym nie pijemy często wody deszczowej, wielu ludzi na całym świecie oczekuje, że jest ona bezpieczna do picia, a zasila ona wiele naszych źródeł wody pitnej.«

Jakie ryzyko stanowią «wieczne chemikalia» dla naszego zdrowia?

Ryzyko zdrowotne związane z narażeniem na te substancje zostało szeroko zbadane. Naukowcy twierdzą, że mogą być one powiązane z zaburzeniami płodności, zwiększonym ryzykiem raka oraz opóźnieniami rozwojowymi u dzieci.

Inni z kolei twierdzą, że nie da się wykazać związku przyczynowego między tymi chemikaliami a złym stanem zdrowia.

Mimo to, w wyniku tych nowych badań, niektórzy domagają się bardziej rygorystycznych ograniczeń dotyczących PFAS.

«Nie może być tak, że nieliczni czerpią korzyści ekonomiczne, zanieczyszczając jednocześnie wodę pitną milionów innych ludzi i powodując poważne problemy zdrowotne» – mówi dr Jane Muncke, dyrektor zarządzająca Food Packing Foundation w Zurychu, która nie brała udziału w badaniu.

«Ogromne sumy, jakie będzie kosztować obniżenie poziomu PFAS w wodzie pitnej do wartości uznawanych obecnie za bezpieczne w świetle aktualnej wiedzy naukowej, muszą zostać pokryte przez przemysł, który produkuje i stosuje te toksyczne chemikalia.»

Czas na działanie, jak mówi, jest teraz.