Ibis święty w północnych Włoszech: inwazyjny gatunek się rozprzestrzenia

Czczony w starożytnym Egipcie ibis święty rozprzestrzenił się ze swojej ojczyzny, Afryki, aż po Europę.

Ibis święty nie jest gatunkiem rodzimym we Włoszech i pochodzi prawdopodobnie z niewoli, na przykład z zoo. Niektóre zwierzęta w zoo mogły dawniej swobodnie latać.

Ten gatunek ptaka występuje teraz wszędzie w północnych Włoszech. Stanowi wyzwanie dla świata zwierząt w tym regionie.

Według ornitologów ptaki z Afryki i Iraku rozprzestrzeniają się lawinowo. Ostrzegają oni przed ryzykiem dla lokalnej fauny.

Gatunek ten zamieszkuje bagniste tereny podmokłe i błotniste płycizny, gdzie gnieździ się na drzewach znajdujących się w wodzie lub przy niej.

Ibisy święte są masowo rozpowszechnione w całych północnych Włoszech

Stowarzyszenie ornitologiczne AsOER z Emilii-Romanii jest przekonane, że zjawisko to rozprzestrzeniło się na cały region Emilia-Romania.

Ibis święty zaczął masowo gnieździć się w Bolonii, Modenie, a przede wszystkim w Ferrarze. Ravagnani sądzi, że w regionie północnych Włoch jest już tysiące tych ptaków.

Ibis święty to gatunek obcy, który nie powinien występować we Włoszech. Uciekł z hodowli w północnych Włoszech lub został tam wypuszczony. Jego historia jest podobna do historii nutrii, twierdzi Ravagnani. Nutrie, we Włoszech pieszczotliwie nazywane «małymi bobrami», to rodzime południowoamerykańskie gryzonie, które rozprzestrzeniają się obecnie w całym kraju, ponieważ nie mają tam naturalnych wrogów.

Dlaczego ibis święty stanowi problem?

Ibis święty od niemal dekady znajduje się na liście Komisji Europejskiej dotyczącej inwazyjnych gatunków obcych. Ptaki te są również wymienione w DAISIE, rejestrze gatunków obcych i inwazyjnych w Europie.

W rozporządzeniu UE dotyczącym zapobiegania, zarządzania i rozprzestrzeniania się gatunków obcych stwierdza się, że inwazyjne gatunki obce stanowią jedno z największych zagrożeń dla różnorodności biologicznej oraz powiązanych z nią usług ekosystemowych. Zagrożenia stwarzane przez te gatunki mogą się nasilać wskutek rosnącego handlu światowego, transportu, turystyki i zmian klimatu.

Ibis czczony jest zdecydowanym oportunistą pokarmowym i żywi się gadami, rybami, skorupiakami, dużymi owadami, ślimakami, a okazjonalnie także padliną. Regularnie przeszukuje wysypiska śmieci w poszukiwaniu jedzenia. Na wybrzeżu może również specjalizować się w jajach i pisklętach.

Jak ibis święty trafił do Europy?

Około 1700 roku para ibisów świętych z Afryki, Iraku i Jemenu trafiła do Francji. Sto lat później ten gatunek ptaka zaobserwowano na wolności w Austrii i we Włoszech.

We Francji w latach 80. i 90. XX wieku swobodnie latające populacje z ogrodów zoologicznych w Bretanii osiedliły się na wolności wzdłuż wybrzeża Atlantyku. W ostatnich latach programy eliminacji zmniejszyły liczbę tych ptaków, ale nie udało się ich całkowicie wytępić.

Hiszpanii udało się wytępić całą populację ibisa świętego, a ptaki przybywające z Francji są zazwyczaj odstrzeliwane przez hobby hunters podczas hobby hunting. Kwestia, czy hobby hunting jako metoda kontroli populacji sprawdza się w przypadku gatunków inwazyjnych, pozostaje kontrowersyjna.

Przypuszcza się, że włoska populacja pochodzi albo z migracji swobodnie latających populacji francuskich, albo z włoskiego zoo Le Cornelle w Lombardii, w którym niegdyś istniała swobodnie latająca populacja tego ptaka. Badanie opublikowane w czasopiśmie naukowym Nature Scientific Reports dowodzi, że gatunek ten zaczął się rozwijać w 1989 roku od pojedynczej pary w północno-zachodnich Włoszech. 20 lat później w regionie tym stwierdzono obecność ponad 10’000 ptaków.